60 lat kop.Halemba PDF Drukuj Email
Wpisany przez Ludwik Poloczek   
niedziela, 02 lipca 2017 07:56

 

KOPALNIA HALEMBA MA 60 LAT

MATKA ŻYWICIELKA”


Zdjęcie Marian Goleśny

W kościele Matki Bożej Różańcowej 30 czerwca odprawiona została uroczysta msza św.z okazji 60 lecia istnienia kop. Halemba,której przewodniczył ks. proboszcz Bernard Drozd. Uroczystej mszy udział wzięło 9 pocztów sztandarowych,Przewodniczący Rady Miasta Kazimierz Myszur, kierownictwo kop. Ruda i przedstawiciele Polskiej Grupy Górniczej.

W swej homilii ks. Bernard Drozd użył słowa kopalnia to nasza „Matka Żywicielka” i to jest prawda,nie wolno o tym zapomnieć. Przedstawił w skrócie historię kopalni. Powstała oficjalnie 1 lipca 1957 roku w strukturach Bytomskiego Zjednoczenia Węglowego. Przypomniał, że Halemba była pierwszą w Polsce kopalnią oddaną do eksploatacji po II wojnie światowej. Dzięki kopalni Halemba się rozwijała,powstało Osiedla Awaryjne i Halemby II, przychodnia lekarska. Dom Górnika ,Hala Sportowa,zagospodarowano dolinę Kłodnicy(amfiteatr i inne obiekty). Przechodziła w swej historii różne chwile, radosne i smutne, tak jak w każdej rodzinie. Imieniem kop. Halemba powstał statek morski wodowany w Szczecinie,przypomniał historię „Czarnej Monstrancji”oraz katastrofy górnicze z 1990 r zginęło 9 górników i 2006r zginęło 23 górników. Podziękował górniczej braci za aktywny udział w życiu parafii. Życzył górnikom bezpiecznej pracy i 100 lat stanienia kopalni.


 

Przy okazji jubileuszu warto przypomnieć, że plany budowy kopalni na terenie Halemby powstały jeszcze przed rozpoczęciem II wojny światowej, a faktyczną budowę rozpoczęto w latach 1944 – 1945,przygotowano infrastrukturę na powierzchni oraz rozpoczęto głębienie pierwszego szybu. Inwestorem była spółka górnicza Schaffgotschsche Bergwerkgeselschaft, która powstała 1943r.

Kopalnia Halemba posiadała szyby wydobywcze i wentylacyjne: Grunwald I,II,III,IV,Artur,Szymon, Północny i Radoszowy. Od samego początku w kopalni wdrażano nowe rozwiązania technologiczne głównie w zakresie mechanizacji urabiania jak i załadunku oraz transportu, co pozwalało na ciągły systematyczny wzrost wydobycia. W 1957 r. nastąpiło pierwsze w Polsce przemieszczenie wieży szybowej, zbudowanej na torach obok rury szybowej(szyb Grunwald II). Wieżę szybową o wysokości 57 m przetransportowano na odcinku 12 m. Szyb Grunwald III również przesunięto 120 m do rury szybowej. W lipcu 1980 r uruchomiona tzw.„Halemba Głęboka ”,która prowadziła wydobycie na poz.1020 m. Pamiętamy słynne rekordy w wydobyciu węgla w latach 70.

Kopalnia miała własną szkoła górnicza, kształcąca kadrę kopalni. Niektórzy jej absolwenci do dziś są podporą organizacyjną kadry kierowniczej. Była organizatorem wypoczynku niedzielnego w Czechowicach,Dolinie Kłodnicy,Borówka,Zdebel. Posiadała ośrodki wczasowe w Ciechocinku,Dusznikach,Ustroniu Morskim,a dzieci szkolne wypoczywały w Gdyni,Goczałkowicach w Czechosłowacji i Węgrzech.

Istotnym okresem w historii są strajki górników w1980 r . W kopalni 2 września był tragiczny wypadek zbiorowy,w którym zginęło 8 górników. Nie opuszczenie flagi na szybie kopalnianym było impulsem do protestu górników oraz przerwanie pracy. Liderem strajku został Stanisław Kiermes,który doprowadził do powstania komitetu strajkowego i spisywania postulatów strajkowych. Strajkujący popierali postulaty z Gdańska i Jastrzębia oraz wnosili dotyczące spraw załogi kopalni.. Komunistyczne władze zgodziły się na powstanie nowych związków zawodowych. W czasie strajku w stoczni Gdańskiej utworzono NSZZ "Solidarność" i powołano Krajową Komisję Porozumiewawczą a Lech Wałęsa został przewodniczącym. W dniu 22 września uchwalono statut związku, 24 października dokonano jego wstępnej rejestracji w sądzie wojewódzkim w Warszawie. Oficjalnie statut zarejestrowano 10 listopada 1980. W momencie rejestracji Związek liczył ok. 10 mln członków (80% zatrudnionych).Solidarność kopalni Halemba zajmowała się sprawami bytowymi, aprowizacją żywności ,której brakowało. W dniu 30 listopada 1980 r. zrealizowano postulat umieszczenia w cechowni obrazu i figury św Barbary. Uroczysta msza z licznym  udziałem górników i ich rodzin była wielkim wydarzenie.

 

Po ogłoszeniu Stanu Wojennego w kopalni górnicy próbowali ogłosić strajk,ale działacze związkowi nie zrealizowali planu ,który był przygotowany.14 grudnia wieczorem zomowcom udało się spacyfikować kopalnie. Kilkuset wypędzonych z kopalni górników,w ubraniach roboczych schronili się w kościele Matki Boskiej Różańcowej. W kościele schroniło się 286 górników(w zakrystii złożono 286 znaczków tożsamości). O 6.00 rano odprawiono mszę w intencji górników i zakończono nocne czuwanie.

60 lat kopalni w historii Halemby i Miasta Ruda Śląska był i jest wyznacznikiem postępu cywilizacyjnego i społecznego.Obecnie zakład górniczy Halemba funkcjonuje jako jeden z ruchów kopalni Ruda należącej  do Polskiej Grupy Górniczej.

Poprawiony: sobota, 15 lipca 2017 09:52