MAŁY LEKSYKON HALEMBSKI

 

ABCDEFGHIJKLŁMNOPRSŚTUVWZŹŻ

 

U

 

 

U GOLASZA

,restauracja na rogu ul. ►HALEMBSKIEJ  popularna w okresie międzywojennym; właściciele Hubert► GOLASZ, w okresie ►DRUGIEJ WOJNY ŚWIATOWEJ, Herman Wolf; główna sala z malowidłami przedstawiającymi sceny łowieckie, malowana przez jednego z  Włochów – jeńców obozu ►ALTHAMMER LAGER; zabawy taneczne; po 1950 upaństwowiona, restauracja Myśliwska -  o złej reputacji (zwana „Mordownią”).

B.Kopiec Ruda Śląska: zarys dziejów. Cz. 3, Kochłowice, Bykowina, Halemba, Kłodnica, Stara Kuźnica, Wirek. Ruda, 2009


UKRZYŻOWANIE

, obraz na płótnie z l. 30. XX. , zakupiony w firmie Scheffer w Piekarach; w 1937 zawieszony pod chórem MATKI BOSKIEJ RÓŻAŃCOWEJ KOŚCIOŁA; od 1969 w centralnym miejscu KRZYŻA ŚWIĘTEGO KAPLICY.

A. Brzezina [i in.] Halemba. historia i teraźniejszość parafii Matki Boskiej Różańcowej Ruda Śląska 1997

ULICE HALEMBY KŁODNICY I STAREJ KUŹNICY

Zestawienie wszystkich ulic kliknij tutaj

ULICÓWKA

, typ zabudowy wiejskiej, po jednej strony ulicy, z centralnym placem; U. jest KŁODNICA z WOLNOŚCI PLACEM.

B. Kopiec, Z biegiem lat- kłodnickie wczoraj i dziś, Ruda Śl. 2008.

U MIŚKÓW     

, zob. ►U NOCONIA

U NOCONIA

U Zimnego, U Miśków, popularna w okresie międzywojennym gospoda;  z salą widowiskową i taneczną. miejsce wystawiania sztuk teatralnych przez trupy szkolne i amatorskie. Do końca l. 40. XX w. ►DOM KULTURY od 1950 roku kino ► LUDOWE ; obecnie placówki handlowo (sieci handlowej Żabka) – usługowe (Solarium), w starym budynku narożnym –róg ul. ►KUŹNIKÓW i ► PIERWSZEGO MAJA

B. i A. Podgórscy, Nazwy terenowe i miejscowe w Rudzie Śląskiej : od Abesynii do Żylety : leksykon toponimiczno-ojkonimiczny z antologią tekstów źródłowych, Ruda Śląska, Szczecin :2014.

Sala zebrań organizacji społecznych U Noconia - spotkanie młodzieży szkół średnich.studentów i rodziców z Halemby; widoczny ks.Jan Nita

UNIA KŁODNICA

, Klub Sportowy zał. 1945 (Emanuel ►URSOŃ, Jan Nowotny, Jan Jastrzemski, Jerzy Galiorz; prezes Jan ►LIPOWCZYK, z-ca Paweł Nierychło, Michał ► WOJTUSZEK, Franciszek Bujoczek, Józef Mańka, Alojzy Widuch, Stanisław► KRACZLA, Henryk Watoła, Ludwik Janota, czł. zarządu Alfons ► KUCZERA, Alfons Kocur, Alojzy Dyrda; zarejestrowany pod nr 254 w Rejestrze Stowarzyszeń Urzędu Wojewódzkiego Śląskiego w Katowicach sekcja piłki nożnej; 55 czł. (1946), boiska na ► BREMEROWIŹNIE, ► WALDSZLOSIE; czł. Śląskiego Okręgowego Związku Piłki Nożnej uczestniczyła w rozgrywkach w klasie „C”; w 1950 połączyła się z RKS ►GWIAZDA HALEMBA, zlikwidowana w 1952

APK, zesp. Starostwo Powiatowe Katowice, sygn. 265 a.


Odcisk pieczątki klubowej z 1949 roku

Pismo KS Unia Kłodnica o zamianie boiska Klubowego

Drużyna KS Unia Kłodnica po fuzji z Gwiazda Halemba(1950)

UPRAWY ROŚLIN UŻYTKOWYCH

, obok HODOWLI zwierząt gospodarskich jeden z działów ROLNICTWA; PIASZCZYSTE GLEBY predestynowały gospodarkę zbożowo-ziemniaczaną pierwszymi znanymi z źródeł uprawami były zboża: (głównie żyto, jęczmień, owies , gryka „poganka”) znane we wszystkich trzech miejscowościach; pionierami ZIEMNIAKÓW U. było przypuszczalnie –17 osadników niem. przybyłych do HALEMBY w 1718 w związku z uruchomieniem huty CARL; w XVIII w. w u. r. u. pojawiły się len oraz koniczyna; w źródłach XIX w. w STAREJ KUŹNICY do ważnych roślin zaliczała się kapusta; w tej miejscowości w l.20 XX u. r. u. wprowadzono metodę szklarniową w ogrodnictwie Paszka; na pocz., XX w. w obrębie szkół były sadzone drzewa ogrody owocowe (SZKOŁA W KŁODNICY) w okresie WIELKIEGO KRYZYSU GOSPODARCZEGO na apel urzędników GMINY HALEMBA (1930) rozpoczęto uprawę roślin strączkowych (groch, fasola) po DRUGIEJ WOJNIE ŚWIATOWEJ wg danych powszechnego spisu rolnego na pierwszym miejscu w uprawach znajdowały się ziemniaki (plon 80 kwintali z 78,22 ha), na kolejnych żyto (8/109,16), koniczyna (8/ 2-4), buraki cukrowe (3,20/0,15 ha), buraki pastewne (3,20/4,20 ha), jęczmień (2/3,20), owies; na znaczeniu zyskały warzywa (rzodkiewka, marchew, pomidory, rośliny strączkowe, sałata, szpinak, kalarepa, ogórki), uprawiane w przydomowych ogródkach oraz w ogródkach pracowniczych (zob. ENERGETYK, TYSIĄCLECIA PAŃSTWA POLSKIEGO); w 1964 Halemba z 632 ha użytków ornych Halemba zajmowała 1 miejsce w mieście.

APK, zesp.: Starostwo Powiatowe Katowice, sygn. 62; Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach, Wydział Statystyczny, sygn. 14; H. Buszman, [et.al.], 40 lecie KWK "Halemba" 1957 – 1997, Chorzów 1997; F.Triest, Topographisches Handbuch von Oberschlesien. Teilbd. 1, Sigmaringen 1984; A.i B. Podgórscy, Festyn halembskich działkowców, „Wiadomości Rudzkie” 2009, nr 32; „Rolnik Śląski” 1930, nr 17.

URBARZ

(łac. urbarium) - księga zawierająca spis majątku danego właściciela ziemskiego oraz powinności, głównie pańszczyźnianych, jego poddanych. Cenne źródło historyczne; dla dziejów HALEMBY KŁODNICY I STAREJ KUŹNICY; najwięcej wiadomości dla tych miejscowości zawierają u. kochłowickie z 1532, 1603, 1623, 1798; bytomskie z 1523, 1785 .

http://www.kochlowiczanie.fora.pl/materialy-do-dziejow-slaska-i-kochlowic,42/urbarze-kochlowic,236.html; A. Koziołek, Kochłowice i Kłodnica, Nowa Wieś, Bykowina, Halemba oraz Stara Kuźnica, masynop. w Śląskim Seminarium Duchownym w Katowicach.rzesyłam

UR-MEßTISCHBLÄTCHER

, mapa wojsk. Pruskiego Sztabu Generalnego (1827), początkowo w rękopisie; obszar dzisiejszej Rudy Śląskiej podzielono na 3 sekcje; ►HALEMBA, ► KŁODNICA i ►STARA KUŹNICA, zostały umieszczone w sekcji III (Schwientochlowitz); autor baron von Forster; pierwotnie wyłącznie do celów wojskowych; w l. 30. XIX w. na podstawie jej pomniejszenia 1:25000 i redukcji w skali 1:100 000 służyła jako źródło do sporządzenia mapy Karte des Königreiches Preußen (1841); oryginał dopuszczono do rozpowszechnienia w l. 80. XIX w.

P.Greiner, Andrzej Złoty,.Ruda Śląska w dawnej kartografii / Katowice 2006.

URSOŃ Emanuel

(26.03.1891, Panewniki-?) czł. działacz samorządowy, rolnik; od 1909 udzielał się w Zjednoczeniu Zawodowym Polskim, w 1919 w Polskiej Organizacji Wojskowej Górnego Śląska czł. Rady Gminnej w Starej Kuźnicy (1925-1929); ostatni naczelnik ►GMINY KŁODNICA (1945), prezes grupy► ZWIĄZKU WETERANÓW POWSTAŃ ŚLĄSKICH, działacz KS ►UNIA KŁODNICA, Koła Przyjaciół Żołnierza, Polskiej Partii Robotniczej.

APK, zesp. Gmina Halemba, sygn. 8, Starostwo Powiatowe Katowice sygn. 498, 539, 623; Powstaniec Śląski 1936, nr 8

URSOŃ Paweł

(*23.02. 1911, Halemba-†2.11.1945, Katowice), piłkarz, czł. RKS ►GWIAZDA HALEMBA, ►ODDZIAŁU MŁODZIEŻY POWSTAŃCZEJ (1935-1939); zm. w Więzieniu w Katowicach.

T. Wawoczny, Leksykon piłkarzy GKS Grunwald Ruda Śląska, Ruda Śląska 2005.

Ursoń Paweł

URZĄD STANU CYWILNEGO W HALEMBIE

,jednostka organizacyjna ► GMINY HALEMBA, prowadziła rejestrację aktów stanu cywilnego od 7.10.1874 na mocy ustawy z 1874   (Gesetz über Beurkundung des Personenstandes). obejmowała zasięgiem działania miejscowości: ► DWORSKI OBSZAR HALEMBA-KŁODNICA, ►GMINA HALEMBA, ►GMINA KŁODNICA; Zlikwidowana 1951; kierownicy USC H. (m.in. Reiche, Franciszek Wypchoł, Stefan KULAWIK
http://baza.archiwa.gov.pl/sezam

Odcisk tłoka napiczętnego USC Halemba

UWŁASZCZENIE CHŁOPÓW

,zwolnienie od powinności feudalnych,m.in.►PAŃSZCZYZNY (w tym sprzężajnej), świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze, na rzecz wykupu w Królewskim Banku Rentowym (w jednej racie lub w ratach ze spłatą do 56 lat); proces zapoczątkowany przez wydarzenia ►WIOSNY LUDÓW (1848) w ►STAREJ KUŹNICY procesowi temu podlegało 25 osób: (Kuba Demara, Jakub Wieczorek, Marianna Widuch, Bernard Skiba, Simon Cipa, Janek Niemiec, Peter Gleszczyk, Bernard Czogalla, Mateusz Borzeck, Jakub Wolarz, Mateusz Wittala, Karol Borzeck, Ignatz Broll, Koziolek, Paul Mchuletz , Hanka Majowski, Paul Skórka, Jakub Zogalla, Jakub Krzysteczko, Bernard Scierski, Bartek Grafik, Maria Walla, Petronella Mazurek, Paul Brożek, Komrowski), w dobrach Jana Henryka X Hohberga; ten sam proces przebiegał w dobrach► HENCKEL VON DONNERSMARCKÓW; proces u.c. zakończył się w 1852.

APK,zesp.Landratura Pszczyna, sygn. 180; J. Polak Poczet panów i książąt pszczyńskich. Cz. 2, Od Fryderyka Erdmanna Anhalta do Jana Henryka XV Hochberga. Pszczyna 2007.

Reces uwłaszczenia chłopów ze Starej Kuźnicy (1848)

U ZIMNEGO

, zob. ►U NOCONIA


RESTAURACJA U ZIMNEGO W STAREJ HALEMBIE (1942)

 

 

 

 

 

Prześlij wiadomość.

 

 

ABCDEFGHIJKLŁMNOPRSŚTUVWZŹŻ

 

Poprawiony: sobota, 05 września 2015 22:08