MAŁY LEKSYKON HALEMBSKI

 

ABCDEFGHIJKLŁMNOPRSŚTUVWZŹŻ

 

S

 

SAMODZIELNA GRUPA OPERACYJNA "ŚLĄSK"

(SGO "Śląsk"),  grupa operacyjna Wojska Polskiego II RP, improwizowana we IX  1938 r., w celu rewindykacji Zaolzia, z miejscem postoju w Katowicach. Od popołudnia 1.09.1939 w Mysłowicach; wchodziła w skład ►ARMII KRAKÓW; utworzona przez ►DWUDZIESTĄTRZECIĄ (23) DYWIZJĘ PIECHOTY (złożona 11, ►SIEDEMDZIESIĄTEGO TRZECIEGO (73) PUŁKU PIECHOTY, ►SIEDEMDZIESIĄTEGO (75) PUŁKU PIECHOTY, ►DWUDZIESTEGO TRZECIEGO (23) PUŁKU ARTYLERII LEKKIEJ,( d-ca płk dypl. Władysław ►POWIERZA; skład:, 55 Dywizję Piechoty Rezerwowej, 6 baonów obrony narodowej w tym  3: Katowice, Sosnowiec, Zawiercie stacjonujące w rejonie ► MIKOŁOWA; ►GRUPA FORTECZNA OBSZARU WAROWNEGO SLASK , d-ca płk. Władysław ►KLACZYŃSKI; skład: czwarte bataliony  11,  73 75, PP,  23 pułku artylerii lekkiej, ►BATALION ON . CHORZÓW, ►BATALION FORTECZNY MIKOŁÓW , d-ca płk Franciszek ►PFEIFFER, Obszar Warowny Śląsk płk W. Klaczyńskiego ,z pododcinkami: A – Bobrowniki; B - ►CHORZÓW : IV/75pp (mjr. W. Wierzbicki),  C - ► KOCHŁOWICE : IV/73pp (mjr J. Witkowski), odwód bat. O.N. Chorzów (mjr. S. Wideł), IV/23pal (ppłk. W. Slawiczek) , II/65pal. (mjr. F. Talarczyk), - Odcinek ► MIKOŁÓW płk. Stanisław►KALABIŃSKI  d-ca 55 DP Rez. (53, 55, 51 bat. O.N.), ba-on  forteczny Mikołów, Odwody tworzyły siły 73pp (ppłk P. Sosialuk), 75pp (płk dypl. S. Chabowski), 201pp rez. (ppłk W. Adamczyk), 52 bat. O.N. (kpt. J. Skrzypek), 53 kompania kolarzy(kpt. R. Kintz), samodzielna kompania czołgów rozpoznawczych TK-3, nr52(kpt. P. Dubicki),II pluton lotnictwa towarzyszącego 26 eskadry obserwacyjnej(por. obs. S. Król), Jako wsparcie dla spodziewanego głównego uderzenia wroga na odc. Mikołów przewidziano: II/73pp (ppłk W. Kiełbasa), I/65 pal. (kpt. K. Ryłko), II/2 3pal.(mjr R. Brenner), 64 dal. (kpt. M. Leżnicki), 23 dac.(mjr E. Rykiert), 8 baterie z dywizjonu pomiarów artyleryjskich i pociąg pancerny 54- Groźny (kpt. S. Rybczyński), 56 kompania kolarzy (kpt. S. Gośliński); S.G.O. brała udział w walkach granicznych, bitwie pod Wyrami, ostatni walka stoczyła 20.09. 1939 pod Tomaszowem Lubelskim.

W. Steblik,  Armia "Kraków" 1939, Warszawa 1989;  http:/ /www. tomaszow 39. com /index. php/ component/content/article/9-artykuly/25-grupa-operacyjna-slask-jagmin.html

SAMOPOMOC CHŁOPSKA

S. C.; organizacja masowa, zrzeszająca na zasadzie dobrowolności chłopów pracujących w celu zwiększenia i doskonalenia produkcji rolnej; główne zadania - wprowadzenie postępu technicznego i kulturalnego w gminie; działała na zasadzie prawa o stowarzyszeniach, prowadziła szeroką działalność w zakresie podnoszenia wiedzy fachowej rolników, organizując szkolenia, konkursy, wystawy rolnicze, zespoły artystyczne, akcje odczytowe, różne formy współpracy produkcyjnej, jak zespołowe władanie maszynami, zespoły łąkarsko-melioracyjne, różne zrzeszenia wytwórcze i przetwórcze; podejmowała działania o charakterze politycznym, mające na celu propagowanie form gospodarki państwa typu socjalistycznego. S.C. w Halembie zał. (1945) z siedzibą przy ul Oświęcimskiej; od 35 (1945) do 142 czł. (1946) należała do Związku S.C. w Katowicach; podlegały jej Spółdzielnia SCH nr 3, sklep GS. Działacze:, Walenty GÓRNY (prezes, sekretarz), Stefan Kajdas, Józef KRZYSTECZKO, Stanisław ► LOSKOT, Ryszard Marek, Józef Mryka, Tomasz MRYKA (pierwszy prezes), Helena Poganówna, Rafał RADOWSKI (sekretarz); w STAREJ KUŹNICY 35 czł. (1945) prezes Zygfryd Król; w KŁODNICY – 25 czł. (1946) – prezes  Wawrzyniec URSON, działacz Franciszek BURSZKA Zlikwidowana w IX 1957.

APK OT Pszczyna zesp. Starostwo Powiatowe Pszczyna 273, APK , zesp. Starostwo Powiatowe Katowice, sygn. 252, 623.


SAMORZĄDOWY BLOK HALEMBY KŁODNICY, I KUŹNICY

, doraźne ugrupowanie  polit. o rodowodzie postsolidarnościowym. W wyborach do samorządu lokalnego     miasta► RUDA ŚLĄSKA 19.06.1994 uzyskał  4 mandaty; Zygmunt Żymełka, otrzymał 874 głosy , Stanisław Kiermes - 862, Erwin Nowak -292, Róża  Krzyścik - 276.

Samorządowy Blok Halemby,Kłodnicy i Kuźnicy

SASKIE WOJNY

, walki zbrojne o sukcesję tronu pol. między Augustem II Mocnym Francją, Szwecją, Danią na przeł. XVII-XVIII w.; zmierzające do Krakowa wojska saskie przechodziły przez terytoria WOLNEGO STANOWEGO PAŃSTWA PSZCZYŃSKIEGO; przez 3 dni stacjonowały w ŚMIŁOWICACH i PANEWNIKACH; koszt ich pobytu na ziemi pszczyńskiej wynosił 12917 talarów; ludność była zmuszona do udzielenia noclegu i dostarczenia wyżywienia; pewne szwadrony wojsk s. dotarły także do KŁODNICY, gdzie jeden z oficerów – Krzysztof Wagner, został ojcem chrzestnym c. Krzysztofa Bielszowskiego mł., zob► BIELCZOWSCY.

J. Kołodziej, Jesteśmy z żelaza czyli rzecz o Starej Kuźnicy i Kłodnicy; Ruda Śl. 2009; Zarys dziejów Ligoty i Panewnik od zarania do czasów współczesnych, praca zbiorowa / pod red. Grzegorza Płonki, Katowice 2010.

SĄD PATRYMONIALNY

S. dominialny, w dawnej Polsce od XIII w. sądy sprawowane przez panów świeckich i duchownych nad poddanymi; W l.1651-1666 mieścił się w PAŁACYKU DONNERSMARCKÓW (zob. też. TRAKTATY HALEMBSKIE).

, strona internetowa Rudzkiego Towarzystwa Przyjaciół Drzew.

SĄSAŁA Maciej [Mateusz]

(*21.09.1907. Bogucice-†29.06.1982, Ruda Śl.), technik górniczy, działacz katolicki; czł.► KATOLICKIEGO STOWARZYSZENIA MŁODZIEŻY MĘSKIEJ i zał. III Zakonu ŚW. Franciszka w Bielszowicach, od 1966 w Halembie; działacz ►KATECHEZY DOROSŁYCH przy PARAFII ►MATKI BOSKIEJ RÓŻAŃCOWEJ W HALEMBIE, czł. Komitet Przyjęcia Obrazu (ramy) MB Częstochowskiej w Halembie (1966). Pochowany na CMENTARZU KOMUNALNYM W HALEMBIE.

A, Brzezina, Autentyczny Ślązak, „Paciorki Nadziei” 2003 nr 7-8

SBROJA Oswald

(*20.12.1913, Nowa Wieś-†19.04.1943, Auschwitz), piłkarz, czł. drużyny ► ODDZIAŁ MŁODZIEŻY POWSTAŃCZEJ W HALEMBIE (1935-1938), pracownik kopalni Lithandra; aresztowany – więzień obozu ►AUSCHWITZ nr 67221, zamordowany; osiągnięcia: 2(2-0-0) medale MŚl OMP: ►PIŁKA NOŻNA- 1 m. (1936, 1938).

T. Wawoczny, Leksykon piłkarzy GKS Grunwald Ruda Śląska, Ruda Śląska 2005.

SCHAEFFER, Henryk Wilhelm Fryderyk

(*23.09. 1787, Pszczyna -†25.01.1870, Pszczyna), radca kamery książęcej w Pszczynie, archiwista; autor nieukończonej, trzyczęściowej ►KRONIKI PSZCZYŃSKIEGO WOLNEGO PAŃSTWA STANOWEGO, w której zawarł wiele historycznych informacji o ►STAREJ KUŹNICY.

B. Spyra, Schaeffer, Henryk Wilhelm Fryderyk w: Słownik biograficzny Ziemi Pszczyńskiej, Pszczyna [dr. 1994].

SCHAFGOTSCHSE BERGWERKSGESELSCHAFT,

, spółka górnicza powstała w 1943 z połączenia ► GRÄLICHESCHAFGOTSCHSE WERKE i Godulla A.G, kapitał zakładowy 100 tys. Mk; właściciel 7 kopalń, zatrudniała 17, 1 tys. pracowników; rozpoczęła budowę ►ELEKTROWNI HALEMBA w ►STAREJ KUŹNICY i  ►CARL GODULLA w KŁODNICY, zatrudniała jeńców wojennych i więźniów AUSCHWITZ III (Monowice)-ALTHAMMER ARBEITS LAGER

; H. Buszman, [et.al.] 40 lecie KWK "Halemba" 1957 – 1997 , Chorzów 1997; J. Jaros, Słownik historyczny kopalń węgla na ziemiach polskich / Katowice 1984.

SCHMITD Antoni

(*13.06.1898, Stryj-?), nauczyciel; od 1922 w województwie śląskim - szkoły w Józefowcu, Roju; od 1926 w KŁODNICY, pocz. nauczyciel kontraktowy-uczył historii, geografii, przyrody i rysunków; w l.1928-1931 kierownik SZKOŁY POWSZECHNE NR 1 W KŁODNICY; brał udział w przygotowaniu ekspozycji poświęconej szkolnictwu i oświacie na Powszechnej Wystawie Krajowej w Poznaniu (1929), do 1931 był oddelegowany do pracy w Oddziale Statystycznym Wydziału Oświecenia Publicznego i Wyznań Religijnych Urzędu Wojewódzkiego Śląskiego w Katowicach; następnie kierownik szkoły podstawowej nr 23 w Katowicach-Załężu.

APK zesp. Urząd Wojewódzkiego Śląskiego w Katowicach Wydział Oświecenia Publicznego i Wyznań Religijnych Akta Osobowe, sygn.  SZ-66.


SCHOLA

, pierwotnie dziecięca grupa śpiewająca (gł. dziewcząt), ożywiająca liturgię mszy św. i inne nabożeństwa wPODWYŻSZENIA KRZYŻA ŚWIĘTEGO PARAFII W KŁODNICY; (prowadząca Anastazja Kycia); od 2001 nowa grupa, (Aneta Dyrda, Monika Kuźniar); od 2004 udział w wielu konkursach i festiwalach, (w jednolitych strojach, pod nazwą “Dzieci Boga”).

Strona internetowa parafii Podwyższenia Krzyża Świętego w Rudzie Śląskiej Kłodnicy.

 

SCHOLTYS Karl

(XIX-XX w), działacz niem. naczelnik GMINY STARA KUŹNICA do 1922, pierwszy właściciel WALDSCHLOßU, prezes KRIGERSVEREINU W HALEMBIE, współzałożyciel Spółki Akcyjnej Labryga-S, (1900), po 1922 wyjechał do Niemiec.

J.S. Dworak: Halemba 1394-1950, Ruda Śląska 1977, msp..

SCHRON BOJOWY NR 42a

Ciężki s. b. z 1937 przy ul ►ORZESZKOWEJ Elizy (ob. teren prywatny); w obrębie punktu oporu ►SZYB ARTURA; kubatura betonu 654.63 m³, (najcięższej klasy odporności "E"); wyposażony w pancerną kopułę obserwacyjno - bojową mod. 38 (późniejsza), wyprodukowaną przez Wspólnotę Interesów Uzbrojenie stanowił 1 ckm za tarczą pancerną mod.37, 1 ckm w kopule, oraz 2 rkm-y;   załoga ok. 10 żołnierzy. S. miał za zadanie utrzymać łączność ogniową z sąsiednią grupą bojową  ►KŁODNICA  i zamykać wejścia do ►KOCHŁOWIC.

eksploratorzy.com.pl

SCHRON BOJOWY NUMER "44

, ciężki s.b. wybudowany 1937 , (w strukturach punktu oporu  ►SZYB ARTURA ,odcinek ►KOCHŁOWICE), w ►OBSZARZE WAROWNYM ŚLĄSK; zlokalizowany w ►HALEMBSKIM LESIE; kubatura betonu 736.36 m³, klasa odporności "D"; wyposażony w pancerną kopułę obserwacyjno - bojową mod. 38 (została dostarczona później), wyprodukowana przez Wspólnotę Interesów.   Uzbrojenie stanowił 1 ckm za tarczą pancerną mod. 37, 1 ckm w kopule, armata ppanc (na specjalnej lawecie, umieszczona w uniwersalnej strzelnicy ściennej), oraz 1-2 rkm-y (jeden przy strzelnicy obrony wejścia), a załogę 15 żołnierzy. W korytarzu była możliwość ukrycia moździerza z obsługą lub rusznicy ppanc. Miejsce mordu rytualnego w 1999.

http://eksploratorzy.com.pl/viewtopic.php

SCHRON BOJOWY NR 75

, budowla wojskowa, przydzielona grupie bojowej ►KŁODNICA, wybudowana 1937 w Kochłowicach; kat. D (ciężki), Grubość stropu – 1,40 m, ścian – 1-1,75 m; odporny na ostrzał (kaliber do 220 mm); wyposażona w pancerną kopułę obserwacyjno-bojową (1938), z dwudzielnymi drzwiami pancernymi; uzbrojony w 3 ckm-y i 2-3 rkm-y, 4 stanowiska strzelnicze;  mieścił ok. 15 osób. Obecnie znajduje się na terenie Rodzinnego Ogródka Działkowego "Nadzieja". Z inicjatywy stowarzyszenia "Genius Loci" zaadaptowany (2008) na cele muzealne.
SCHULSTRAßE

,w okresie okupacji hitler. nazwa ul. LEXA PAWŁA KSIĘDZA

inf.Stanisława Kiermesa

SCHULZA  BRUNO
, zob. HALEMBY, KŁODNICY I STAREJ KUŹNICY ULICE

SEDANSTRAßE

, w okrsie okupacji hitlerowskiej nazwa JADWIGI ŚLĄSKIEJ Ulicy

inf. Stanisława Kiermesa

SEJMU ŚLĄSKIEGO

, zob. ►ULICE HALEMBY, KŁODNICY I STAREJ KUŹNICY

SEMPOŁOWSKIEJ STEFANII

, w l. 1960-1990 nazwa ►JADWIGI ŚLĄSKIEJ ULICY.

B. Kopiec Ruda Śląska: zarys dziejów. Cz. 3, Kochłowice, Bykowina, Halemba, Kłodnica, Stara Kuźnica, Wirek. Ruda, 2009.

SERŻYSKO Bernard

(*18.08.1941, Bielszowice -†22.04.2006, Bytom.), lekarz, kierownik przychodni SFOZ w Rudzie Bykowinie; współpracownik „Wiadomości Rudzkich”; propagator medycyny naturalnej i ziołolecznictwa (w wieloletnim cyklu artykułów prasowych); radny w Miejskiej Radzie Narodowej w Rudzie Śląskiej (1984-1987). Mieszkał na ul. STAROPOLSKIEJ. Pochowany na► CMENTARZU PARAFIALNYM MATKI BOSKIEJ RÓŻAŃCOWEJ.

Archiwum Parafii M.B. Różańcowej, Księga zmarłych t.3; Głos Zabrza i Rudy Śląskiej 2006, nr 27, „Wiadomości Rudzkie” 2006, nr 26.

SEWINA Jerzy

(*8.07.1932, Smogorzów k Namysłowa- †18.08. 2001, Ruda Śl.), artysta nieprofesjonalny; plastyk; górnik kopalń “Śląsk” w Chropaczowie od 1951 i “Halemba” (zob. ►HALEMBA-WIREK), gdzie uległ wypadkowi (1971), pod wpływem Władysława Lucińskiego został artystą:  uprawiał: grafikę, rzeźbę, metaloplastykę, malarstwo; tematyka prac skupia się na przyrodzie, sporcie, architekturze, wydarzeniach historycznych, świętych i demonach; malarz kopalń; dzieła cenione w Polsce znajdują się w wielu muzeach. laureat III nagrody za linoryt „Piłkarz”; mieszkał przy► SOLIDARNOŚCI ul.

Niebezpieczna praca - silna rodzina : życie po wypadku w kopalni : praca zbiorowa / pod red. Sylwii Jarosławskiej-Sobór ; Katowice : 2011; W. T(kocz), Miał szczęście do ludzi, „Wiadomości Rudzkie” 1996, nr 5; kancelaria parafii Matki Boskiej Różańcowej, księga zmarłych, t.3.

Jerzy Sewina - otwarcie wystawy etnograficznej. Chorzów 21.08.1984 rok

SIBOŃ Ryszard

(*21.04.38, Podlesie -†21.08.1999, Ruda Śl.), działacz NSZZ ►SOLIDARNOŚĆ KOPALNI HALEMBA-WIREK, inicjator Godzinek o Najświętszej Maryi Panny, czł. ►STRAŻY HONOROWEJ NAJŚWIĘTSZEGO SERCA PANA JEZUSA, inicjator wystroju kaplicy Serca Pana Jezusa w ►MATKI BOSKIEJ RÓŻAŃCOWEJ KOŚCIELE W HALEMBIE; organizator rekolekcji zamkniętych w Częstochowie,  .pielgrzymek do Sobiszowic, Piekar Śl., na spotkanie z Ojcem Św. na Muchowcu, radny w MRN (Komisja Zdrowia w Rudzie ), do 1998 pracował na kopalni Halemba . Organizator Mszy św. w 1980 w cechowni KOPALNI ►HALEMBA – WIREK z okazji ►BARBÓRKI; aresztowany XII 1981 sądzony 1982 w Sądzie Wojskowym w Gliwicach, Grób na ►CMENTARZU PARAFIALNYM W HALEMBIE. Odznaczony  Srebrnym Krzyżem Zasługi.

A. Brzezina, Ryszard SibońPaciorki Nadziei” 2002, nr 7-8.

Ryszard Siboń

SIECI HANDLOWE

, zob. ►HANDEL

SIEDEMDZIESIĄTY PIĄTY PUŁK PIECHOTY W CHORZOWIE

, jedn., wojsk., pierwotnie oddział piechoty Armii Wielkopolskiej i Wojska Polskiego II RP; powstał na bazie Batalionu Strzelców nr 7. sformowanego 4.02. 1919 w Częstochowie, (od IV 1919 Bytomski Pułk Strzelców, od 10.03. 1920 - 167 Pułk Piechoty w składzie VII Brygady Rezerwowej, od 1921 p.n. 75 P. P. podporządkowany d-cy nowo powstałej ►DWUDZIESTEJ TRZECIEJ (23) GÓRNOŚLĄSKIEJ DYWIZJI PIECHOTY);  po 1922   D-wo pułku,  II  i III baon w stacjonowały w Wielkich Hajdukach bądź  w Królewskiej Hucie (od 22 XI 1934 –Chorzów), I baon w Rybniku; na bazie 75 pp został sformowany zakamuflowany 4 baon (Batalion Forteczny Chorzów) w 1937 na bazie 75 pp powstał ►BATALION ON CHORZÓW; zasłużony w walkach z GRENZSCHUTZEM w 1919 pod Wieruszowem k. Wielunia, w wojnie polsko- bolszewickiej 1920; w kampanii wrześniowej 1939 75 pp walczył w składzie macierzystej 23 Górnośląskiej Dywizji Piechoty w (Grupie Operacyjnej "Śląsk", ►ARMIA "KRAKÓW"), m.in. walki graniczne z Freikorpsem, oddziałami Wermachtu; pod Wyrami. Dotarł do Tomaszowa Lubelskiego, gdzie po przegranej walce (20.09.1939)  skapitulował; z Halemby w 75 pp służył m.in. i walczył w kampanii wrześniowej Antoni

www.goslask.pl/75-pulk-piechoty-z-chorzowa,1,41; wikipedia

SIEDEMDZIESIĄTY  TRZECI  (73) PUŁK PIECHOTY

, jednostka organiczna ►DWUDZIESTEJ TRZECIEJ (23) GÓRNOŚLĄSKIEJ DYWIZJI PIECHOTY, z która razem należał do ►GRUPY OPERACYJNEJ ŚLĄSK; utworzony w czasie powstania wielkopolskiego (kompania bukowska), brał udział w walkach pod Zbąszynem i in. W 1922 wkroczył na Górny Śląsk, miastem garnizonowym stało się Katowice; od VII 1939 pułk osłonowy; od 24.08 1939 wszedł w mobilizację alarmową; 1.09. 1939 składał się z 3 baonów; baon I stacjonował w Kostuchnie (d-ca Stanisław Woźniakowski)  2 baon jako odwodowy zajął odcinek ►MIKOŁÓW (d-ca Władysław ►KIEŁBASA)) znalazł się w dyspozycji 55 Dywizji Piechot (d-ca Stanisław Kalabiński);  III baon usadowił się w Brynowie (d-ca Władysław Nowożeniuk) 4 baon wszedł w skład ►GRUPY FORTECZNEJ OBSZARU WAROWNEGO ŚLĄSK, 511 komp. ckm przeciwlotnicza (płk Jan Kelner); oddziałami specjalnymi pułku były kompanie: zwiadowcza, przeciwpancerna, ckm (przeciwlotnicza); plutony: łączności, pionierów, przeciwgazowy (z siedzibą w Piotrowicach); d-cą wojennym p. był. Piotr ►SOSIALUK; udział w walkach: pod Wyrami; po zakończeniu bitwy granicznej odwrót przez Alwernię,  Kraków, Pacanów; dotarł pod Tomaszów Lubelski; 20.09.1939 po przegranej bitwie skapitulował.

J.Przemsza-Zieliński.73 pułk piechoty w bitwie granicznej 1 i 2 września 1939 roku , Sosnowiec : 1994; J.Przemsza-Zieliński,  Księga wrześniowej chwały pułków śląskich / T. 1, Sosnowiec 1991


73 pułk piechoty w Katowicach

SIEDEMNASTA (17) ARMIA NIEMIECKA,

17. Armee – jedna z niemieckich armii lądowych Wehrmachtu z czasów ►DRUGIEJ WOJNY ŚWIATOWEJ. Utworzona w XII 1940 w II Okręgu Wojskowym w Szczecinie. W VIII-IX 1942 oznaczana też jako Grupa Armijna Ruoff. zniszczona w VII 1944 na Krymie, po czym utworzono ją ponownie. Przez cały okres swego istnienia walczyła na froncie wschodnim przeciwko Armii Czerwonej (zob. ►PIERWSZY UKRAIŃSKI FRONT), z dużymi stratami poniesionymi w walce o utrzymanie Górnego Śląska (walki nad ►KŁODNICĄ) w Gliwicach) wycofała się w kierunku Rybnika (D-ca Friedrich Schulze); podlegały jej m.in.: 11 korpus SS, 59 Korpus Armijny, 8 i 20 dywizja pancerna, grupa bojowa 79 dywizji piechoty, 1 dywizja narciarzy.  Skapitulowała w V1945 roku. Przez znaczny okres swego istnienia podlegała Grupie Armii A.

H. Stańczyk, Od Sandomierza do Opola i Raciborza, Warszawa 1998

SIEKIERA Edward

(?), rolnik, radny gmin HALEMBA , z ramienia ►KATOLICKIEGO BLOKU LUDOWEGO, zastępca naczelnika gminy (1928)

APK  , zesp. Wydział Powiatowy, sygn. 114, 133.

SIEKIERERSKI Franciszek

(*12.09.1911, Nowa Wieś-4.12.1942, Auschwitz), nauczyciel (geografii, rysunków) w SZKOLE POWSZECHNEJ NR 1 W KŁODNICY; absolwent Państwowego Seminarium Nauczycielskiego w Pszczynie, uczył też w Wełnowcu i Bykowinie; żołnierz SIEDEMDZIESIĄTEGO TRZECIEGO PUŁKU PIECHOTY W KATOWICACH, brał udział w wojnie obronnej Polski 1939, czł. ruchu oporu, aresztowany w Krakowie, rozstrzelany.

APK zesp. Urząd Wojewódzki Śląski, Wydział Oświecenia Publicznego, sygn. S.58; B.Kopiec Z biegiem lat- kłodnickie wczoraj i dziś, Ruda Śl. 2008; S. Kędryna, A. Szefer Nauczyciele śląscy polegli i zamordowani w latach hitlerowskiej okupacji : Księga pamiątkowa. Katowice 1971.

SIŁOWNIA TERENOWA

, jeden z elementów kompleksu rekreacyjnego (►STADION LEKKOATLETYCZNY ►POGOŃ RUDA ŚLĄSKA, ►ŚCIEŻKA ZDRROWIA), powstałego przy ►SZKOLE PODSTAWOWEJ NR  15; otwarty 22.09. 2014, złożony z 15 urządzeń dwuosobowych m.in. wyciąg górny, do wzmocnienia mięśni barkowych, grzbietowych i ramion,  surfer do ćwiczeń mięśni pasa biodrowego nóg i rąk, piechur–biegacz, prasa nożna, motyl, twister, stepper oraz wioślarz) poprawiających ogólną kondycję organizmu, wpływających  korzystnie na układ krążenia, serce i płuca. Każde urządzenie zaopatrzone jest w tablice z instrukcją.

http://wiadomoscirudzkie.pl/aktualnosci

Siłownia terenowa przy Szkle Podstawowej nr. 15

Więcej zdjęć tutaj

SIENKIEWICZA HENRYKA

, w l. 1945-1960 nazwa ►HARCERSKIEJ ulicy

B. Kopiec Ruda Śląska: zarys dziejów. Cz. 3, Kochłowice, Bykowina, Halemba, Kłodnica, Stara Kuźnica, Wirek. Ruda, 2009.

SIWCZYK – TUŁAJ Mariola

(*12 10 1971 Ruda Śląska-†17.02.2008, Ruda Śląska), piłkarka ręczna; zaw. KS „Zgoda” Bielszowice, lewoskrzydłowa;53-krotna repr. Polski, uczestniczka MŚ (1993), zdobyła 53 bramki; imponowała  dynamiką i skutecznością. Mieszkała przy ul ►PODLASKIEJ.

H. Marzec, Piłka ręczna na Śląsku (1929-2004), Katowice, 2004; wikipedia



SKARGI PIOTRA KSIĘDZA

, gł. ulica w STAREJ KUŹNICY, dł. ok. 2 km; przed DRUGĄ WOJNĄ ŚWIATOWĄ i w l. 1956-1960 Jana III Sobieskiego; (w okresie II wojny światowej 5 Ritterstr.), w l. 1945-1956 1 Maja[ po podziale GMINY STARA KUŹNICA (1933) łączyła HALEMBĘ (STARA KUŹNICA ZACHODNIA) z STARĄ KUŹNICĄ WSCHODNIĄ; przecina potok ŻABICA; pozostałościELEKTROWNI HALEMBA, Firmy: ENPOL, VAN GANZWINKEL, TAURON; MOST kolejowy, AUTOBUSOWE LINIE; zakłady rzemieślnicze (zob. RZEMIOSŁO) – usługi kominiarskie, GASTRONOMICZNE, wyroby aluminiowe; prywatne gabinety lekarskie, BIURO TURYSTYCZNE „Halina”, przedszkole (w miejsce dawnej SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 25), u zbiegu z PIERWSZEGO MAJA ULICA – budynek dawnej GMINY STARA KUŹNICA; w środ. cz. po stronie pd. tereny leśne (zob. BOROWIEC), we wsch. pola upraw zbożowych;, miejsce upamiętniające filię obozu koncentracyjnego (zob. AUSCHWITZ III (Monowice)-ALTHAMMER ARBEITS LAGER), WALDSCHLOSS.

B. Kopiec Ruda Śląska: zarys dziejów. Cz. 3, Kochłowice, Bykowina, Halemba, Kłodnica, Stara Kuźnica, Wirek. Ruda, 2009.

Budynek z 1890 roku

 

SKIBA Jan

(*30.03. 1929 Nowy Bytom -† 02.2014, Fulda), ekonomista, absolwent Liceum Matematyczno-Przyrodniczego im. Urbanowicza w Chorzowie; od 1947 pracownik kopalni Halemba, (zob. ►HALEMBA-WIREK KOPALNIA); działacz sport., w 1968 kier. drużyny rezerwowej ►PIŁKI NOŻNEJ GKS ► GRUNWALD RUDA ŚL., w l.: 1969-1975 kier. I drużyny- III-ligowej;  1975-1977 sekcji piłkarskiej;  w l. 1981-1990 skarbnik klubu; sekretarz finansowy Komisji Zakładowej NSZZ "Solidarność" przy kopalni Halemba (zob. HALEMBA-WIREK), w dn. 13- 14.12 1981 organizator akcji protestacyjnej w tym zakładzie skazany na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na 5 lat oraz 2 lata pozbawienia praw publicznych przez Sąd Śląskiego Okręgu Wojskowego na sesji w Katowicach ( 13.01.1982 )

Odznaczenia: Brązowy Krzyż Zasługi (1970), Srebrny Krzyż Zasługi (1974), Złoty Krzyż Zasługi (1978), medal Grunwaldu "Zasłużony dla Klubu" (1995).

Strony internetowe: http://www.grunwald.elsat.net.pl/2013_2014.; http:// www.13grudnia81. pl/sip /index. php?

SKOŚNA

, ul. (ob. całkowicie w ►HALEMBSKIM LESIE), dł.  ok. 3 km; przebieg równoleżnikowy- (pokrywa się w cz. ze ►STARĄ DROGĄ KOCHŁOWICKĄ), w II poł. l. 70 XX w. zach. kraniec (z okolic ►TARGOWISKA), został przesunięty 800 m. na pn, za wiadukt kolejowy (zob. ►MOSTY); teren słabozabudowany (2 gospodarstwa domowe), zalesiony, przecięty linią wysokiego napięcia; w cz. zach. altanki ogrodowe, po pn. ► CMENTARZ ŻOŁNIERZY NIEMIECKICH Z DRUGIEJ WOJNY ŚWIATOWEJ; na odcinku wsch. w pobliżu  bunkry z okresu międzywojennego (zob. ►OBSZAR WAROWNY „ŚLĄSK”); liczne szkółki leśne, miejsce przechowywania domniemanego skarbu ►ELIASZA I PISTULKI.

B. Kopiec Ruda Śląska: zarys dziejów. Cz. 3, Kochłowice, Bykowina, Halemba, Kłodnica, Stara Kuźnica, Wirek. Ruda, 2009.

SKÓRKI

, nazwa topograficzna w ►KŁODNICY, w rejonie ulicy ►PANEWNICKIEJ, występuje na mapie Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego z 1960 wyd. przez Zarząd Topograficzny Sztabu Generalnego PRL.

P. Greiner, A.Złoty,.Ruda Śląska w dawnej kartografii , Katowice 2006.

SKUPNIK Franciszek

(*18.09. 1885- †27.12.1973, Ruda Śl.), kupiec, w okresie międzywojennym wraz z żoną Bertą, właśc. jednego z większych sklepów kolonialnych w ► HALEMBIE (przy ul. Piłsudskiego- zob. ► PIERWSZEGO MAJA ULICA), etatowy dostarczyciel przyborów szkolnych dla ►GMINY HALEMBA; działalność handlową (w l. 1941-1945 prowadził pod kontrolą Treuhändlera- Waldemara Przywary w Mysłowic), kontynuował po ► DRUGIEJ WOJNIE ŚWIATOWEJ. Pochowany wraz z żoną i jedną z córek we wspólnym grobie na ► CMENTARZU PARAFIALNYM W HALEMBIE.

Inskrypcja nagrobkowa na cmentarzu parafialnym w Halembie; APK, zesp. Treuhandstelle Ost, sygn. 6095; Księga adresowa Polski wraz z W. M. [Wolnym Miastem] Gdańskiem dla handlu, przemysłu, rzemiosł i rolnictwa : 1929; Skorowidz branż przemysłu handlu , rzemiosła i zawodów wyzwolonych : województwo śląskie : 1929/30, Katowice [1930].


SKUTELLA Alojzy

(*20.06.1886,Halemba - †19.03.1962, Ruda Śl. - Halemba), działacz samorządowy, hodowca: kasjer i ławnik w► GMINIE HALEMBA [1931]; ceniony hodowca drobiu (kury leghorny), nagradzany na ogólnopolskich konkursach i wystawach drobiarskich; założyciel wielkiej fermy kurzej (fotografie w gazecie „Polonia”), długoletni (1938-1948), czł. Rady Parafialnej przy ►MATKI BOSKIEJ RÓŻAŃCOWEJ PARAFII W HALEMBIE; prezes oddziału ► POLSKIEGO CZERWONEGO KRZYŻA W HALEMBIE w okresie ► DRUGIEJ WOJNY ŚWIATOWEJ z własnej inicjatywy doprowadził do zmiany grupy narodowościowej z IV do II; po jej zakończeniu jego majątek został oddany repatriantom ze wschodu (rodzina Marderowicz). Pochowany na CMENTARZU PARAFIALNYM W HALEMBIE.

AKAD,księgi pogrzebowe parafii Matki Boskiej Różańcowej w Halembie, zesp. Akta Lokalne sygn. 786; APK zesp.: Wydział Powiatowy sygn. 478, Śląska Izba Rolnicza sygn. 205.

Uroczystości PCK - przemawia Alojzy Skutela


SŁUŻEBNIC NIEPOKALANEJ MARYI SIOSTRY

, zgromadzenie zakonne kościoła grekokatolickiego, żeńskie w l.1953-1985 miały placówkę w dawnym Domu Parafialnym przy ►MATKI BOSKIEJ RÓŻAŃCOWEJ PARAFII W HALEMBIE; do jej powstania za zgodą biskupa Stanisława Adamskiego przyczyniła się ss. Helena Czaban; pierwszymi siostrami tworzącymi placówkę w Halembie były ss. Krystyna Delawska, Bernadeta Dumak, Ewnikia Podhoraczyńska; przełożone: Eugenia Łukowicz, Tadeusza Rudko, Teofilakta Ościuk, siostry dbały o czystość w kościele , opiekowały się ogrodem, zajmowały się liczeniem datków do skarbonki kościelnej, katechizowały przedszkolaków i dzieci z pierwszej klasy szkół podstawowych, dostarczały opłatki wigilijne i odwiedzały chorych; likwidacja placówki nastąpiła na wniosek s. generalnej zgromadzenia-siostry były potrzebne ludności łemkowskiej dla nauki języka ukraińskiego i zostały rozproszone po całej Polsce.

A. Brzezina [i in.] Halemba. historia i teraźniejszość parafii Matki Boskiej Różańcowej Ruda Śląska 1997.

Siostra Ewnikia Podboraczyńska


SMILOWITZER REVIR

, rejon leśny w GÓRNYCH LASACH PSZCZYŃSKICH, zaznaczony na niemieckiej mapie Flötzkarte des Oberschlesischen Steinkohlenbeckens sekt. 38 Smilowitz, przechowywanej w Zbiorach Specjalnych Biblioteki Śląskiej.

SMORZ PAWEŁ

(*14 lub 15.01.1885, Ornontowice -†9.05.1964, Ruda Śl.-Halemba), w okresie ►POWSTAŃ ŚLĄSKICH , d-ca ►STRAŻY OBYWATELSKIEJ W HALEMBIE, inwalida wojenny, prezes ►ZWIĄZKU PEOWIAKÓW W HALEMBIE (1935), ► ZWIĄZKU POWSTAŃCÓW ŚLĄSKICH, przed (z ramienia Ligi Obrony Narodowej) i po  1945 radny ►GMINY HALEMBA (przewodniczący Komisji Lokalowej), czł Komisji Rewizyjnej► ZWIĄZKU WETERANÓW POWSTAŃ ŚLĄSKICH, mieszkał na ►MŁYŃSKIEJ ulicy.

AKAD, księga pogrzebowa parafii M.B. Różańcowej w Halembie; APK, zesp. Wydział Powiatowy Katowice sygn. 114, 133; zesp. Powiatowa Rada Narodowa Katowice, sygn. 188.

SMUGA

, nazwa topograficzna BAGNA w STAROKUŹNICZYM LESIE

SOBOL Janusz

(*19.04.1956, Bielszowice-27.08.1990, Ruda Śl. Halemba), piłkarz: GKS Wawel Wirek (1967, 1971-1976), KS Ruch Chorzów (1968-1971), Szombierki Bytom (1977-1983), ►GRUNWALD RUDA ŚLĄSKA (1983-1987), pomocnik, obrońca; 129 meczy w I lidze piłki nożnej, kapitan drużyny piłkarskiej Grunwaldu; znalazł się w czołówce Plebiscytu 70-lecia Grunwaldu (7 miejsce), od 1990 pierwszy kierownik drużyny Grunwaldu. Pochowany na ►CMENTARZU KOMUNALNYM W RUDZIE ŚLĄSKIEJ- HALEMBIE.

T. Wawoczny, Leksykon piłkarzy GKS Grunwald Ruda Śląska, Ruda Śląska 2005.

Sobol Janusz

SOBÓTKI

, ul. w ►HALEMBIE STAREJ, dł. 100 m, przebieg równoleżnikowy; firmy branży elektryczno-grzewczej, samochodowej.

B. Kopiec Ruda Śląska: zarys dziejów. Cz. 3, Kochłowice, Bykowina, Halemba, Kłodnica, Stara Kuźnica, Wirek. Ruda, 2009.

SODALICJA MARIAŃSKA PANIEN

, organizacja młodzieży katol. przy ►MATKI BOSKIEJ RÓŻAŃCOWEJ PARAFII W HALEMBIE , p.w. Błogosławionej Maryi Dziewicy i błog. Bronisławy, zał. 1902 z udziałem 50 dziewcząt, erygowana 5.12.1909 przez kardynała Georga Koppa wspólnie z ►SODALICJĄ MARIAŃSKĄ MŁODZIEŃCÓW, agregowana w Rzymie w XII 1909; do 1923 pod pierwotną nazwą Kongregacja Młodzieńców i Dziewcząt, od poł. l. 20. XX w. organizacja odrębna – 180 czł. (1932), w 1939 zawiesiła działalność. Reaktywowana 1.05.1945 (Jadwiga Borczyk) zorganizowała zbiórkę pieniężną na poszkodowanych przez wojnę; od 23.03.1947 (opiekun ks. Wilhelm ►POLOK), 52 czł.; sekcja teatralna; prezeski: Józefa Czaja; czł. Klara Brychczy, Klara Wypiór Rozalia Rajwanka, Józefa Beslerówna, Lidia Szymeczkówna, Jadwiga Brolówna, Małgorzata Blaszczykówna, Pelagia Copówna, Eryka Cipówna, Hildegarda Kalanka, Alojzja Górna, Anna Kiermesówna, Zyta Cipówna, Maria Moroniańka, Zofia Komperówna, Maria Heinówna, Róża Tyralanka, Jadwiga Witalanka, Łucja Górna, Gertruda Niemcówna, Anna Skibianka, chorążyna Gertruda Wawrzynek.

AKAD zesp. ARZ, sygn 540; A. Brzezina [i in.] Halemba. historia i teraźniejszość parafii Matki Boskiej Różańcowej Ruda Śląska 1997. “Dzwonek Maryi” 1945, nr 6

Sodalicja mariański panien w Halembie (1949)

SODALICJA MARIAŃSKA PANIEN PRZY PODWYŻSZENIA KRZYŻA ŚWIĘTEGO PARAFII W KŁODNICY

, organizacja stanowa dziewcząt z► KŁODNICY, zał. 1949, działała w ukryciu; w XII 1959 (wg innych źródeł 8.12.1950) poświęciła sztandar; liderki: Maria Stanek, Gracka, Leokadia Kołodziej, Irena Jastrzębska

Kronika parafii Podwyższenia Krzyża Świętego w Kłodnicy; M. Grychtoł [et al.]. Krzyża znak naszą chlubą : 1949-2009 - 60 lat kościoła pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Kłodnicy. Ruda Śląska – Kłodnica 2010.

 

SOKOLSKA

, ul. (Dritte Kolonie, Trzecia Kolonia, Polna; 1937-1939 i po 1945 S.; w l. 1939-1942 Falkenstrasse; 1942-1945 Feldstrasse) w ►HALEMBIE STAREJ, dł. 0,5 km, przebieg południkowy, łączy ul. ► HARCERSKĄ z ►LEXA PAWŁA KS.; przed podziałem (1966) na mniejsze odcinki (dzisiejsze ul.: ►CHŁOPSKA, Łużycka) spowodowanym nowym przebiegiem ► TORÓW KOLEJOWYCH: (► ELEKTROWNIA HALEMBA, ►KOPALNIA HALEMBA-WIREK – kopalnia Bielszowice) liczyła ok. 1,3 km dł; ►MIEJSKIE PRZEDSZKOLE NR 39 im. BAJKOLANDI, ►CENTRUM ZABAWY I EDUKACJI HOKUS – POKUS; mieszkańcy: Józef Grymel (►KONI HODOWLA), Paweł ►KISIELA, Jerzy Niedziela (zob. ► GMINA HALEMBA), Walenty Kubik (kaletnictwo)

B. Kopiec Ruda Śląska: zarys dziejów. Cz. 3, Kochłowice, Bykowina, Halemba, Kłodnica, Stara Kuźnica, Wirek. Ruda, 2009; dokumenty rodzinne w posiadaniu rodziny Antończyk z ul. Sokolskiej.

Lauba w domu Antończyków przy ul.Sokolskiej (l.30 XX w)

SOLIDARNOŚCI

, gł. ulica osiedla ►HALEMBA II, dł. ok.1,4 km.; przebieg kręty; komisariat policji, ►PRZYCHODNIA LEKARSKA, POCZTA, apteki, plac targowy, zespół placówek handlowo-usługowych, finansowych, zajezdnia autobusowa; Ośrodek Szkolenia KierowcówPOLSKIEGO ZWIĄZKU MOTOROWEGO, świetlica terapeutyczna ►FILIPA NEREUSZA św. p.w; ►KRZYŻ PRZYDROŻNY PRZY UL S.

B. Kopiec Ruda Śląska: zarys dziejów. Cz. 3, Kochłowice, Bykowina, Halemba, Kłodnica, Stara Kuźnica, Wirek. Ruda, 2009.


SOLIDARNOŚĆ KOPALNI HALEMBA

, Niezależny Samorządny Związek Zawodowy S. K. H.; rozwój działalności zapoczątkował strajk solidarnościowy związany z podpisaniem porozumieniami jastrzębskimi na kopalni Halemba (zob. ►HALEMBA-WIREK) i powstanie (2.09.1980) Komitetu Strajkowego przekształconego (3.09.1980) w Tymczasową Komisję Związkową; (zorganizowała uroczystości barbórkowe (XI-XII) w cechowni zakładowej, (zob. ► BARBÓRKA); poświęcenie sztandaru drugiego w województwie katowickim po kopalni „Borynia (30.11.1980) ;od 8.01. 1981 ukonstytuowana NSZZ „S.” (skupiała 86 % załogi zakładu); podstawową komórką jej struktury była Komisja Zakładowa S. (plenum), której podlegały Komisje Oddziałowe (100-200 ludzi) 13-14. 12. 1981 w związku z ► STANEM WOJENNYM ogłosiła strajk załogi ; pacyfikacja zakładu przez oddziały Zmilitaryzowanych Oddziałów Milicji Obywatelskiej przy udziale sił wojskowych zmusiła uczestników do ucieczki (286 strajkujących uzyskało azyl w ► MATKI BOSKIEJ RÓŻAŃCOWEJ PARAFII KOŚCIELE P.W.W HALEMBIE); internowania (3 czł. prezydium,) aresztowania (2 czł.); wyroki Sądu Wojskowego dla Ryszarda ► SIBOŃA, Jana ► SKIBY, Jacka. Sokala, Piotra Gonsiora, Ludwika. Korty, Romana Kordonia),; od 1982; kontynuacja działalności w konspiracji (Duszpasterstwo Ludzi Pracy Cywilizacja Miłości); m.in. pielgrzymki do grobu błog. Jerzego Popiełuszki, ►CZARNA MONSTRANCJA, kontakty z ojcem ► FELICISIMUSEM; podziemny kolportaż prasy, organizacja wyjazdu umundurowanych górników do ośrodków strajkowych; od 1987 fundusz grzywien; w 1989 wyd. ► INFORMATOR, ponowna rejestracja i kontynuacja działalności w warunkach legalizacji; do 2002 działalność polityczna; obecnie tylko związkowa. Działacze: Franciszek Bieras, Alfred Gilner, Stanisław Kiermes, Franciszek Koprek, Herbert Morcinek, Bernard Niemiec, Erwin Nowak, Paweł Nowok, Maria Pyska, Stanisław ► RYDZEWSKI, R. Siboń, St. Sopala, Henryk Zakrzewski,

P. Nowak, Zawsze w obronie interesów załogi NSZZ „Solidarności”, w Biuletyn Informacyjny N.S.Z.Z Solidarność. Wydanie Specjalne Region Śląsko- Dąbrowski Katowice 15.12.1991 A. Brzezina [i in.,] Halemba. historia i teraźniejszość parafii Matki Boskiej Różańcowej , Ruda Śląska 1997; inskrypcja nagrobkowa na cmentarzu parafialnym w Halembie.

Kwiecień 1989 r - delegacja która brała udział w mszy podczas której poświęcono krzyż dla Solidarności kop.Halemba

Proporczyk NSZZ Solidarność KOP.Halemba

AWERS I REWERS  proporczyk NSZZ Solidarność kop.Halemba

Plakietka NSZZ Solidarność kopalni Halemba

Więcej zdjęć tutaj

SOLIDARNOŚCI RONDO

, wybudowane w ciągu PIERWSZEGO MAJA ULICY, w systemie PHARE w miejscu niewielkiego skweru z kompozycją przestrzenną oddane do użytku w X 2006

Wiadomości Rudzkie” 2006, nr 24.

Lata 70-80 XX w.

2015 rok.

SOSIALUK Piotr

(28.01.1892, Suchowola k. Brodów-2.07.1940, Fort Krzesławicki k/Krakowa)     Ppłk oficer 50 pp., 11 pp. i Korpusu Ochrony Pogranicza; w kampanii wrześniowej d-ca SIEDEMDZIESIĄTEGO TRZECIEGO (73) PUŁKU PIECHOTY przeszedł jego cały szlak bojowy aż do kapitulacji w okolicach Tomaszowa Lubelskiego, ranny i trafił do niemieckiej niewoli; po ucieczce; zamieszkał w Krakowie; żołnierz konspiracji (Służba Zwycięstwu Polsce /Związek Walki Zbrojnej); komendant Podokręgu Cieszyńsko-Zaolziańskiego Związku Walki Zbrojnej; w IV 1940 aresztowany przez Niemców, osadzony w więzieniu Montelupich po wielomiesięcznym śledztwie i torturach, został rozstrzelany; odznaczony pośmiertnie Krzyżem Virtutti Militari kl. V

W Kozłowski Pułkownik Piotr Sosialuk : żołnierz września i konspiracji (1892-1940) : zarys biografii /. - Tarnowskie Góry , 1998.

SOSNOWA

, nazwa ulicy  w ►KŁODNICY, dł. Przebieg  południkowy,  placówka handlowa; dom przedpogrzebowy ►PODWYŻSZENIA KRZYŻA ŚW. PARAFII, usługi transportowe.

B.Kopiec,Ruda Śląska: zarys dziejów. Cz. 3, Kochłowice, Bykowina, Halemba, Kłodnica, Stara Kuźnica, Wirek. Ruda, 2009.

SOSNOWIEC

, baon ON, 1.09.1939, zajął i bronił pododcinek ►ŚMIŁOWICE, podlegał ► DWUDZIESTEJ TRZECIEJ (23) DYWIZJI PIECHOTY; d-ca Józef ►GIZA

W. Steblik, Armia "Kraków" 1939, Warszawa 1989.

SOŚNINA

, tereny rekreacyjno-wypoczynkowe w obrębie STAREJ KUŹNICY ZACHODNIEJ, porosłe wysoką sosną; miejsce wycieczek mieszkańców HALEMBY i najbliższych okolic oraz imprez z okazji świąt narodowych od pocz. XX w. ; od wsch. graniczyły z PASZKOWE; w poł. l. 50. XX w. wraz z okolicznymi polami uprawnymi likwidowane pod budowę osiedla HALEMBA II; upamiętnione w piosence W HALEMBSKIM MŁYNIE.

Inf. Eugeniusza Marszałka

Sośnina - przed 1918 r.

Sośnina -święto 3 Maja (l. 30 XX w)

SPIELVEREIN

, organizacja ►KULTURY FIZYCZNEJ, zał (1905) przez Johannesa ►DUSSĘ; kier. był Sliwka; 43 ćwiczących w tym 20 dziewcząt, propagował gry ► PALANT, ►TAMBURYNO, uczestnik akcji ►VOLKS UND JUGENDSPIELE.

A. Steuer: Z dziejów kultury fizycznej w Halembie (1905-2003). Rudzki Rocznik Muzealny 2002.

SPIŻOWA

, zob. ► HALEMBY , KŁODNICY, STAREJ KUŹNICY ULICE

SPORTGEMEINDE HALEMBA

(SG), niem. klub sportowy, zał. jesień 1939 ?, w źródłach prasowych widoczny od 1942, sekcja ►PIŁKI NOŻNEJ – czł. Oberschlesische Fußball Verband; występował w IV (gliwickiej) grupie, najniższej klasy rozgrywkowej; zakończył działalność we IX 1944

B. Kopiec Ruda Śląska: zarys dziejów. Cz. 3, Kochłowice, Bykowina, Halemba, Kłodnica, Stara Kuźnica, Wirek. Ruda, 2009.


SPYRA Hubert

(*8.11.1899, Paniowy-†28.09.1986, Ruda Śl. Halemba); działacz sport.; reaktywował RKS ►GWIAZDA HALEMBA (1946), czł. zarządu klubu, skarbnik (1946-1950); pochowany na cmentarzu parafialnym w Halembie; ojciec Norberta S.

T. Wawoczny, Leksykon piłkarzy GKS Grunwald Ruda Śląska, Ruda Śl. 2005.

Spyra Hubert

SPYRA Norbert

(*7.08.1930, Halemba-18.11.1993, Cieszyn), ksiądz, sportowiec, wychowanek RKS GWIAZDA HALEMBA (1946-1949), bramkarz, rozegrał 12 spotkań o mistrzostwo kl C, po zakończeniu działalności sport. został ks. w zakonie Salwatorianów (1954-1993); odznaczony Srebrną Odznaką Grunwaldu (1985), pochowany na cmentarzu salwatoriańskim w Bystrej.

A. Brzezina [i in.] Halemba. historia i teraźniejszość parafii Matki Boskiej Różańcowej Ruda Śląska 1997; T. Wawoczny, Leksykon piłkarzy GKS Grunwald Ruda Śląska, Ruda Śląska 2005.

SREBRNA

, zob. ► HALEMBY , KŁODNICY, STAREJ KUŹNICY ULICE

STACJA BENZYNOWA

, zbudowana (2001), przez firmę Aral, w miejscu centrum handlowego ►MERKURY na tzw HAŚOKACH; całodobowa, zadaszona, z myjnią, odkurzaczem, sklepem 140 m.², kawiarnią, lottomatem

Wiadomości Rudzkie” 2001, nr 44.


STADION GKS GRUNWALD RUDA ŚLĄSKA

, obiekt sportowy, zlokalizowany przy ul. ►KŁODNICKIEJ, wybudowany 1960; pierwotnie wielofunkcyjny z urządzeniami lekkoatletycznymi, boiskami do piłki nożnej, koszykówki, siatkówki, piłki ręcznej siedmioosobowej (zamienianym na lodowisko w porze zimowej); strzelnicą; obecnie – s. piłkarski; zawody II Miejskiej Spartakiady Rudy Śląskiej (l.60 XX w.), 1/8 finału Piłkarskiego Pucharu Polski (1995); z trybuną po pd. stronie (przełom XX-XXI w); w 2014 wyposażony w sztuczną nawierzchnię.

A. Steuer: Z dziejów kultury fizycznej w Halembie (1905-2003). Rudzki Rocznik Muzealny  2000 r

Więcej zdjęć tutaj

STADION LEKKOATLETYCZNY POGONI RUDA ŚLĄSKA

, obiekt sport. przy SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 15, na skraju BOROWSKICH LASÓW; z 4 torową bieżnią, oświetleniem, jednostronną trybuną; budowany w dwóch etapach w l. 2005-2006; w pierwszym renowacja boisk szkolnych, w drugim budowa gł. obiektu pod kierownictwem Wydziału Inwestycji Urzędu Miejskiego w Rudzie Śląskiej; wartość inwestycji wynosiła 2,2 mln złp pokryta w cz. przez Totolotek; tworzy jeden ośrodek rekreacyjno – sportowy z SIŁOWNIĄ TERENOWĄ i ŚCIEŻKAMI ZDROWIA; miejsce tradycyjnych BIEGÓW NIEPODLEGŁOŚCI.

K. Markowska, Ministadion dla lekkoatletówWiadomości Rudzkie” 2006, nr 45.


Więcej zdjęć tutaj

STAJENKA BETLEJEMSKA

, w MATKI BOSKIEJ RÓŻAŃCOWEJ KOŚCIELE , ruchoma od 1950, powstała z inicjatywy ks. Józefa GARUSA,  stawiana w okresie bożenarodzeniowo-noworocznym pierwsza skromna nad głównym ołtarzem; rozbudowana, w 1953 do pierwszych filarów kościoła po obydwu jego stronach; na drewnianym podium wspartym na słupach, zakotwiczonym w murach; 8 częściowym sięgającym po strop sklepienia prezbiterium, osprzętem (motorek, przekładnia metalowa, sygnały kontrolne i in.) dla każdej figury osobno; figury podstawowe; dzieciątko Jezus w żłobku, w promieniach, św. Maryja, św. Józef, pasterze, Trzej Królowie, owieczki, wół i osioł; w czasie obchodów Milenium Państwa Polskiego z koronowanymi władcami i świętymi Polski –ustawionymi panoramicznie; krajobrazy polskie po 1977 w bocznej (pn) kaplicy; rozsławiała poza granicami Polski: wysłana do Zambii (2 komplety), Nowej Gwinei, USA (Merillvill) dla Polonii Amerykańskiej; na s.b. w Halembie jest wzorowana diecezjalna s.b. w Piekarach Śląskich; współpracownikami ks. J. Garusa byli: Franciszek Masorz, Henryk Engler, JadwigaHOŁA, Adolf Schneider.

A.Brzezina [i in.] Halemba. historia i teraźniejszość parafii Matki Boskiej Różańcowej Ruda Śląska 1997.

STAN WOJENNY

, wprowadzony 13. 12. 1981 przez Wojskową Radę Ocalenia Narodowego; ZAWIESZONY 31.12.1982; najważniejsze wydarzenia toczyły się na kopalni Halemba; wg Stanisława Kiermesa 14.12. 1981 rozpoczęło działalność 5 komitetów strajkowych; w pierwotnych założeniach załoga miała strajkować do skutku (2 komitet podjął decyzję o zaniechaniu strajku wg niektórych źródeł był brak wsparcia z innych zakładów Rudy Śl.); przeciwko strajkującym zostały skierowane 2 czołgi wojsk pancerno-zmechanizowanych z jednostki stacjonującej w Opolu (przyjęły pozycję bojowa naprzeciw stadionu GKS GRUNWALD RUDA ŚLĄSKA i PRZYCHODNI KOPALNI HALEMBA), bazą były BOROWSKIE LASY, 380 czł. Zmilitaryzowanych Oddziałów Milicji Obywatelskiej, 20 wozów policyjnych (z na teren Halemby); wbrew założeniom strajk został przerwany, strajkujący 380 osób ratowało się ucieczką (część została ranna); uzyskało schronienie w MATKI BOSKIEJ RÓŻAŃCOWEJ KOŚCIELE W HALEMBIE (wydarzenia te upamiętnia okolicznościowa tablica pamiątkowa); pierwszymi uwięzionymi byli S. Kiermes i H. Zakrzewski; następnie Jan Bubała, Jan Cholewa, Paweł Müller, i in. (zob. SOLIDARNOŚĆ KOPALNI HALEMBA); represje objęły także aktywnych działaczy związkowych ELEKTROWNI HALEMBA. Postawa duchowieństwa rozsierdziła organizatorów stanu wojskowego ( wśród gróźb były m.in. odwołanie uroczystości poświęcenia 20.12. 1981 BOŻEGO NARODZENIA KOMPLEKSU SAKRALNEGO); uroczystość tę obserwowali usadowieni w pobliskim lesie czołgiści) codzienne przejazdy czołgów unaoczniły społeczeństwu ich fatalny stan techniczny; fakt ten oraz rozwijający się handel benzyną powodował częste unieruchomienia pojazdów. Przez cały okres s.w. nastąpiły zwolnienia z pracy działaczy związkowych i osób współpracujących wśród nich m.in. pracowników dyrekcji kopalni Halemba.

A. Brzezina [i in.,] Halemba. historia i teraźniejszość parafii Matki Boskiej Różańcowej , Ruda Śląska 1997; relacja Stanisława Kiermesa.

Bon na słodycze z lat 80 XX w.

STANISŁAW PROMNITZ

(*1525/1530, Lasocin -†1568), pierwszy ordynat pszczyński; bratanek ► ABRAHAMA PROMNITZA, od 1559 wolny pan, od 1562 rzeczywisty władca PSZCZYŃSKIEGO PAŃSTWA STANOWEGO, przyczynił się do wydatnego zwiększenia wymiaru pańszczyzny (w tym w ► STAREJ KUŹNICY), sprzyjał ► PROTESTANTYZMOWI, nie zrobił jednak z tego wyznania religii państwowej.

J. Polak Poczet panów i książąt pszczyńskich. Cz.1. Od Heleny Korybutówny do Jana Erdmanna Promnitza.Pszczyna 2007.

STANISŁAW RUDZKI

, zob.► RUDZCY

STARA KUŹNIA

W l. 1925- 1990 nazwaSTAREJ KUŹNICY wymyślona przez urzędników pol. w województwie śląskim, wbrew przesłankom historycznym i lingwistycznym; po 1990 nastąpił powrót do historycznego rodowodu osady.

STARA KUŹNIA

, obóz pracy ►RUDZKIEGO GWARECTWA WĘGLOWEGO, utworzony w 1945 w barakach ►AUSCHWITZ III (Monowice)-ALTHAMMER ARBEITS LAGER; więźniowie zajmowali się demontażem urządzeń ►GODULLA GRUBBE i  Godulla Kraftwerk (wywiezionych w VII 1945 do Warszawy – w związku z akcją Odbudowy Stolicy), istniał do ok. 1948; komendant Paweł ► DYMARA

APK, zesp. Centralny Zarząd Przemysłu Węglowego sygn. 4695; ZBOWiD ZO Kat., sygn. 630; „Trybuna Robotnicza” 1945, nr 149.

STARA KUŹNICA

(Althammer), miejscowość położona na pd. brzegu rz. ►KŁODNICY i jej dopływem ►JAMNĄ, najbardziej na pd. wysunięta cz. dz. ►HALEMBA; graniczy z ►BOROWĄ WSIĄ (pd.-zach. i pd.), miejscowością Halemba (od pn.), ►KŁODNICĄ (pn. wsch.), ► PANEWNIKAMI (od pd.-wsch.), ►ŚMIŁOWICAMI (pd.); 5,86 ha pow., pozostałości ► ELEKTROWNI HALEMBY, ►ENPOL, ►KONSBAK, ►VAN GANZEWINKEL; dawniej ►GIGANT, ► PIASKOWNIE, fermy kurze (zob. ► DROBIU HODOWLA), usługi: m.in. turystyczne (biuro Halina) placówki przedszkolne ► MIEJSKIE PRZEDSZKOLE NR 25, ►MIEJSKIE PRZEDSZKOLE NR 36; ► OSIEDLE HALEMBA II; gł. drogi: ► SKARGI PIOTRA KŚ ULICA, ► PIERWSZEGO MAJA (cz. pd.), ►GÓRNE LASY PSZCZYŃSKIE; pod względem wyznaniowym dominacja ludności katolickiej, należącej do ► BOŻEGO NARODZENIA PARAFII W HALEMBIE II, ► MATKI BOSKIEJ RÓŻAŃCOWEJ PARAFII W HALEMBIE, ► PODWYŻSZENIA KRZYŻA ŚWIĘTEGO PARAFII W KŁODNICY; ► KRZYŻE PRZYDROŻNE, ► KAPLICZKA, ► WALDSCHLOß;

Historia: pierwsze siedliska ludzkie na jej obszarze, znane ze stanowisk archeologicznych w erze mezolitycznej (kultura ► TARDENAUSKA), z pochówkami w urnach, zlokalizowanych na wydmach nad ►KŁODNICĄ; w średniowieczu – osadnictwo niemieckie w ► LUBNIOWSKIEJ PUSZCZY w pd.-wsch. wododziale ►KŁODNICY (na ternie od ►WYGODY do rz. ► KŁODNICY na zach.) i dawnego traktu z ► BYTOMIA do ►MIKOŁOWA, na wsch (ok. 2618 ha), związane z powstaniem ►KUŹNICY STAREJ; drewniane chatki budowane na karczowiskach, zamieszkałe przez rudnych karczowników – kopaczy; ze wspólną studnią; po pracy uprawa poletek łanowych, dzierżawionych od władców pszczyńskich za 8-12 gr; brakującą żywność i niezbędne towary dostarczyli mistrzowie kuźnicy; od 1527 obszar powiększony o ► DZIERZKOWICE; w XVI w. zapoczątkowano osadnictwo na pn. brzegu Kłodnicy (dzisiejsza ►KŁODNICA),m.in. z ► KARCZMĄ, ogrodami (z podatkami od dochodów pobieranymi przez RACIBORSKIE KSIĘSTWO); i na ►KĄTACH; w 1588 wyodrębnienie osady ► PANEWNIKI, w 1629 ► KOKOCINIEC; od 1680 osada► KĘDZIEROWO. Ok. 1640 przejście na intensywną gospodarkę pańszczyźnianą (► FOLWARK W STAREJ KUŹNICY XVII-XVIII) zapoczątkowało powstanie miejscowości S.K. (zamieszkałej pierwotnie przez 5 kuźników), z dominacją chłopstwa małorolnego; wolnym sołtysem, karczmarzem i młynarzem (►PITOLA); od 1730 produkcja alkoholu (►GORZELNIA, ► BROWAR); od 1774 górnictwa węglowego (► FRIEDRICHHOFFNUGSGRUBBE); pod koniec XVIII w. 121 mieszk. w tym 49 ►CHAŁUPNIKÓW i 36 ►ZAGRODNIKÓW; od 1809 GMINA STARA KUŹNICA; w 1810 cz. (► LABRYGOWIZNA) S.K. została przyłączona do HALEMBY; uwłaszczenie chłopów 1848 zakończyło epokę feudalną; działalność przemysłowa zakończyła się w 1867; od 1879► SZKOLNICTWO; 1885 ► OCHOTNICZA STRAŻ POŻARNA; na przełomie XIX –XX w. rozwój ► RZEMIOSŁA (► KRAWIECTWO, ►PIEKARSTWO, ►RZEŹNICTWO i MASARSTWO, ► MALARSTWO POKOJOWE, atelier fotograficzne); ► PLEBISCYTOWA DZIAŁALNOŚĆ, udział w ►POWSTANIACH ŚLĄSKICH, w 1922 w granicach państwa pol.; od 1924 z włączoną cz. terenów ► DWORSKIEGO OBSZARU STARA KUŹNICA; przemianowana na ►STARĄ KUŹNIĘ (do 1990); miejsce rekreacyjno-wypoczynkowe; w 1932 podzielona na ► S.K. ZACHODNIĄ (włączona do ► HALEMBY) i ►S. K. WSCHODNIĄ (pozostawioną w POWIECIE ► PSZCZYŃSKIM); w l. 1939-1945 w III Rzeszy; początki jej uprzemysłowienia – budowa ►ELEKTROWNI, w oparciu m.in. o obóz jeniecki (zob. ►WŁOSI w HALEMBIE) i filię obozu koncentracyjnego (► AUSCHWITZ III (Monowice)-ALTHAMMER ARBEITS LAGER ); w l. 1946 – 1954 gromada w gminie ► ŚMIŁOWICE; połączona z Halembą, do 1959 tworzyła z nią dzielnicę HALEMBA w obrębie NOWEGO BYTOMIA, od 1959 RUDY ŚLĄSKIEJ.

APK, zesp.: Gmina Halemba, sygn.9; Urząd Wojewódzki Śląski, Wydział Organizacyjny sygn. 107 a; Wydział Powiatowy, sygn. 114, 133; A. Brzezina [i in.] Halemba. historia i teraźniejszość parafii Matki Boskiej Różańcowej Ruda Śląska 1997; J. Luppa Adressbuch des Kreises Pless mit Kalender : fur das Jahr 1906 , Pless 1906; H. Buszman, [et.al.] 40 lecie KWK "Halemba" 1957 – 1997, Chorzów    1997; P. Greiner, Andrzej Złoty,.Ruda Śląska w dawnej kartografii / Katowice 2006; J. Kołodziej, Jesteśmy z żelaza czyli rzecz o Starej Kuźnicy i Kłodnicy, Ruda Śląska, 2009; H. W. F. Schaeffer Kronika Wolnego Państwa Stanowego a od 1827 r. Księstwa Pszczyńskiego /; tł. z niem. rękopisu Bronisława Spyra. Cz. 3. H. W. F. Schaeffer Kronika Wolnego Państwa Stanowego a od 1827 r. Księstwa Pszczyńskiego / H. W. F. Schaeffer; tł. z niem. rękopisu Bronisława Spyra. Cz. 1 i 2. Pszczyna : [1998]. Podręcznik powiatu pszczyńskiego (wojew[ództwo] śląskie) : styczeń 1933. Pszczyna : [1933].

Budynek z 1870 r i w nim siedziba Urzędu Gminy Stara Kuźnica do 1932 roku

Więcej zdjęcia  tutaj

STARA KUŹNICA WSCHODNIA

, cz. STAREJ KUŹNICY; po podzialeGMINY STARA KUŹNICA w 1933 pozostała w granicach PSZCZYŃSKIEGO POWIATU; próby jej przyłączeniaGMINY KŁODNICA (wskutek braku zgody władz kłodnickich) nie powiodły się obejmuje współczesne skrzyżowanie Poniatowskiego, Ligocką, Kazimierza Puławskiego, Szczudlaka, cz. Piotra Skargi, liczyła 800 mieszkańców; w 1945 połączona wtórnie z STARĄ KUŹNICĄ ZACHODNIĄ, dzieliła losy miejscowości Stara Kuźnica. Na próbę scalenia Gminy Kłodnica z S.K.W. w 1945 nie wyraziło zgody Starostwo Pszczyńskie

APK., zesp; Starostwo Powiatowe Katowice sygn. 220; Wydział Powiatowy Katowice, sygn, 114, 133,

Zamek Leśny (Waldschloss)

Stara drewniana stodoła zaznaczona na mapach z 1883r - na fundamentach murowanych w 1950 roku

Chata wiejska ul.J.Poniatowskiego

STARA KUŹNICA ZACHODNIA

, cz. gminy S.K. odłączona ze względów ekon. od STAREJ KUŹNICY WSCHODNIEJ za zgodą PSZCZYŃSKIEGO STAROSTWA i przyłączona do GMINY HALEMBA 1.07.1933, wraz z obszarem leśnymGÓRNE LASY PSZCZYŃSKIE objęła dzisiejsze ul. SKARGI PIOTRA KS., ŚMIŁOWICKĄ, MIODOWĄ. Prawdopodobnie do SKZ odnosi się użyte pod koniec okupacji hitlerowskiej w księgach metrykalnych parafii MATKI BOSKIEJ RÓŻAŃCOWEJ pojęcie HALEMBA SÜD; obie cz. scalone 1945 dzieliły historyczne losy STAREJ KUŹNICY.  Termin SKZ uległ zapomnieniu.

APK., zesp. Wydział Powiatowy Katowice, sygn, 114, 133.

Gospodarstwo domowe (lata 30 XX w ,w Starej Kuźnicy Zachodniej

Stara Kuźnica Zachodnia - letnisko(1958 r.)


STAREJ KUŹNICY ZNAK NAPIECZĘTNY

, po raz pierwszy używany w dokumentach XVIII w.; pierwotnie z niemiecką nazwą miejscowości ALTHAMMER; od 1921 polskimi nazwami: Stara Kuźnica; od 1930 Stara Kuźnica; do 1869 z z.n. – grabiami wbitymi pionowo w polu środkowym –do 1945 pustym, następnie krótko do likwidacji gminy z wyobrażeniem krajobrazu przemysłowego.

M. Gumowski. Herby i pieczęcie miejscowości wojew. [województwa] śląskiego / Katowice 1939.

 

 

STAROKUŹNICZY LAS

,kompleks leśny,pomiędzy► STARĄ KUŹNICĄ i ►ŚMIŁOWICAMI,w okresie ► DRUGIEJ WOJNY ŚWIATOWEJ teren budowy autostrady,wał ziemny 4 m. szerokości u podstawy i 2 m. wysoki – 2 km. Od ostatnich zabudowań ul.►MIKOŁOWSKIEJ

B. i A. Podgórscy, Nazwy terenowe i miejscowe w Rudzie Śląskiej : od Abesynii do Żylety : leksykon toponimiczno-ojkonimiczny z antologią tekstów źródłowychRuda Śląska, Szczecin :2014.

STAROPOLSKA ULICA

, zob. ►ULICE HALEMBY, KŁODNICY, STAREJ KUŹNICY

STAROSTWO POWIATOWE KATOWICKIE

z siedzibą w Katowicach; zostało utworzone rozporządzeniem wojewody śląskiego z 17.06.1922 w przedmiocie ustroju władz administracyjnych i samorządowych na obszarze województwa śląskiego (Dz.U.Śl. Nr 1, poz. 2). Obejmowało ono zasięgiem swej właściwości teren dawnego niemieckiego ► KATOWICKIEGO POWIATU, z wyjątkiem miast wydzielonych Katowic i Królewskiej Huty (od 1934 roku Chorzowa). Ważniejszymi miejscowościami położonymi na terenie tego powiatu były: Mysłowice, Siemianowice, Janów, Kochłowice, Szopienice, Wełnowiec i Wirek, a także ►HALEMBĘ i ► KŁODNICĘ W 1924 poszerzone o gminy Bielszowice, Kończyce, Makoszowy i Pawłów z pow. rudzkiego a od 31 03 1939  starostwa świętochłowickiego ( Chropaczów, Godula, Lipiny, Łagiewniki, Nowy Bytom, Orzegów, Ruda i Świętochłowice); Od I 1935 roku urząd dzielił się na 12 referatów: I Ogólny, II Bezpieczeństwa, III Administracyjny, IV Gospodarczy, V Wojskowy, VI Karno- Administracyjny, VII Opieki Społecznej, VIII Sanitarny, IX Weterynaryjny, X Urząd Ubezpieczeń przy Starostwie, XI Spraw Inwalidów, XII Ochrony Lasów. Zakończył działalność 1.09.1939

http://baza.archiwa.gov.pl/sezam

STAROSTWO POWIATOWE W KATOWICACH

, jednostka samorządu terytorialnego, rozpoczęła urzędowanie 10.02. 1945 na podstawie dekretu PKWN z 21.08.1944 o trybie powoływania władz administracji ogólnej I i II instancji oraz dekretu PKWN z 23.11. 1944 o organizacji i zakresie działania; organ wykonawczy administracji ogólnej I instancji; na czele S.P. stał starosta odpowiedzialny za ogólną linię swego postępowania przed ►POWIATOWĄ RADĄ NARODOWĄ, która sprawowała kontrolę społeczną nad działalnością Starosty (był automatycznie członkiem Powiatowej Rady Narodowej z tytułu zajmowanego przez siebie stanowiska). Starosta powiatowy był równocześnie zwierzchnikiem ►WYDZIAŁU POWIATOWEGO, (organ wykonawczy Powiatowej Rady Narodowej). Zakres działania oraz struktura organizacyjna S.P.K.ulegała ciągłym zmianom, powstawały nowe oddziały i referaty, które po pewnym czasie likwidowano, Schemat organizacyjny S.P.K. obejmował następujące referaty: Ogólno-Organizacyjny, Rachunkowo-Gospodarczy, Społeczno-Polityczny, Administracyjno-Prawny, Karnoadministracyjny, Wojskowy, Ochrony przed pożarami i innymi klęskami, Osiedleńczy, Przemysłowo-Handlowy, Aprowizacji, Zdrowia, Weterynarii, Odbudowy, Pomiarów, Kultury i Sztuki, Samochodowy, Rolnictwa i Reform Rolnych, Inspektorat Oświaty Rolniczej, Opieki Społecznej, Dział Samorządowy z referatami: Ogólno-Samorządowym, Nadzoru nad gminami, Budżetowa Finansowy; niektóre z oddziałów przekształciły się w samodzielne urzędy jak np. Oddział Mieni Opuszczonego, Propagandy i Informacji , Powiatowy Urząd Ziemski. Niektóre komórki powoływano do wykonania konkretnych zadań i następnie likwidowano, jak np. Referat Szkód Wojennych. zasięgiem obejmowało teren ►KATOWICKIEGO POWIATU

http://baza.archiwa.gov.pl/sezam/

 

STAROWIEJSKA ULICA

, do 1939 i w l.1945-1950 nazwa ROLNICZEJ ULICY

STASZYCA STANISŁAWA

, zob.► HALEMBY, ►KŁODNICY I ►STAREJ KUŹNICE ULICE

STAWY HALEMBSKIE

, zbiorcza nazwa kilku stawów (BOCIANIE GNIAZDO, KISZKA KORYTNI I,II,III, IV, MALUCH,WIELGI), wg. in. źrółdeł termin obejmuje tylko akweny: Korytnik i Kiszka na pograniczu BOROWEJ WSI i HALEMBY w BOROWSKICH LASACH; za wyjątkiem Korytnika III, użyteczne dla wędkarstwa.Str.

Internetowa Wędkarstwo moja pasja; B. i A. Podgórscy, Nazwy terenowe i miejscowe w Rudzie Śląskiej : od Abesynii do Żylety : leksykon toponimiczno-ojkonimiczny z antologią tekstów źródłowych, Ruda Śląska, Szczecin :2014.

STEUER

, ród hutników – w 1718 został z Niemiec (Saksonia) sprowadzony do ►HALEMBY, przez ►KAROLA JÓZEFA HENCKEL VON DONNERSMARCKA; jeden z 17 zaangażowanych w budowę ►CARLHÜTTE, w 1805 huty Antonia w Wirku (przejściowo osiedlił się w Nowej Wsi); początkowo protestancki, dokonał konwersji na ►KATOLICKIE WYZNAIE; Lorenz S. był ożeniony się z Joanną z Chudowskich. Na stale osiedlili się w Halembie ( III kolonia, zob. ►ARMII KRAJOWEJ ULICA) pod koniec XIX w.; od XX w. także górnicy; przedstawiciele Alojzy ►S, Józef ►S, Paweł S,(►SZTAJERSKI), Walenty ►S.; powstańcy śląscy, sportowcy, hodowcy gołębi pocztowych.

STEUER Alojzy

(* 7.06. 1923, Halemba-†17.05.1979, Katowice-Ligota) hutnik-prac. huty “Pokój”, sportowiec, czł. ODDZIAŁU MŁODZIEŻY POWSTAŃCZEJ W HALEMBIE (1937-1939) i RKS GWIAZDA HALEMBA (1946-1950); piłkarz; w okresie okupacji hitlerowskiej aresztowany przez gestapo przebywał 1 dzień we więzieniu w Mysłowicach, w wojsku niem. w Danii, stanął przed sądem wojennym III Rzeszy za słuchanie radia BBC-uniewinniony; osiągnięcia 1 (1-0-0) medal Mistrzostw Śląska OMP 1 m. (1938) w piłce nożnej; uznawany za najlepszego piłkarza OMP woj. Śląskiego. W pierwszej dziesiątce na najlepszego piłkarza GKS Grunwald Mieszkał przy ul. CZWARTAKÓW. Pochowany na CMENTARZU KOMUNALNYM W HALEMBIE.; Odznaczony Brązowym Krzyżem Zasługi. syn  Józefa S., brat Pawła ► SZTAJERSKIEGO, szwagier Adelajdy ► SZTAJERSKIEJ, Antoniego ► MAŃKI , Ryszarda ► MERCIK, wujek Erwina ► MERCIK

A. Steuer, Z dziejów rudzkiego sportu, Ruda Śl. 2004, T. Wawoczny, Leksykon piłkarzy GKS Grunwald Ruda Śląska, Ruda Śląska 2005.

Steuer Alojzy

STEUER Józef

(*19.03.1890, Halemba- †18.05.1970, Ruda Śl.-Halemba), górnik, jeden z dwóch pierwszych ministrantów MATKI BOSKIEJ RÓŻAŃCOWEJ PARAFII W HALEMBIE; działacz plebiscytowy, czł. ZWIĄZKU PEOWIAKÓW W HALEMBIE, skarbnik STEFFCZYKA – REIFESSENA KASY W HALEMBIE; ojciec Alojzego S., Pawła SZTAJERSKIEGO, dziadek Erwina MERCIKA, teść Antoniego MAŃKI, Ryszarda MERCIKA, Adelajdy SZTAJERSKIEJ, mieszkał przy ul. CZWARTAKÓW, pochowany na CMENTARZU PARAFIALNYM MATKI BOSKIEJ RÓŻAŃCOWEJ.

A. Brzezina [i in.] Halemba. historia i teraźniejszość parafii Matki Boskiej Różańcowej Ruda Śląska 1997.


 

Steuer Józef

 

STEUER Paweł

, zob. ►SZTAJERSKI Paweł

STEUER Walenty

(*14.02.1892, Halemba-†1971 ?, Ruda Śl. ),,  powstaniec śląski, halerczyk; w Trzecim Powstaniu Śląskim plut. w kompanii telegrafistów grupy Wschód; w latach  20. XX w. komendant placówki Związku Halerczyków w Nowej Wsi. Brat Józefa ► S,, stryj Alojzego ►S., Pawła► SZTAJERSKIEGO.

Centralne Archiwum Wojskowe Warszawa, sygn. II 130,84,9; Z życia Związku Hallerczyków na Górnym Śląsku ; Sprawozdanie Zarządu Chorągwi Śląskiej Związku Hallerczyków za rok 1923/24 ; Bitwa pod Rarańczą i Kaniowem., Katowice 1924

STILSTAND

, pole górnicze w ►KŁODNICY, nadane 1855 ►HENCKEL VON DONNERSMARCKOM,  eksploatowane wraz z kopalnią Błogosławieństwo Boże w Nowej Wsi.

J. Kołodziej, Jesteśmy z żelaza czyli rzecz o Starej Kuźnicy i Kłodnicy. Ruda Śląska, 2009;

STODOŁA

Klub Muzyczny przy ul. ►HALEMBSKIEJ, zarejestrowany 28.08.2013, działalność związana z wystawianiem przedstawień  artystycznych (muzyka młodzieżowa); inauguracja 6.12.2013; właścicielem  S. jest Katarzyna Poloczek; nazwa pochodzi od rodzaju budowli (zniszczonej przez celowe podpalenie żołnierzy sowieckich 28.01.1945, następnie odbudowanej i zaadaptowanej na cele rozrywkowe); A. Ratka. Wybaczyć nie znaczy zapomnieć. O tragicznych zdarzeniach w Halembie w czasie przejścia frontu w styczniu 1945 roku, w: Rudzki Rocznik Muzealny z.12.Ruda Śl. 2013, s.226-241.

Strona internetowa http://www.klub-muzyczny-stodola-katarzyna-poloczek.likerate.pl/


STOLARSTWO

, rzemiosło branży drewnianej; jeden z najstarszych zawodów – w gminie halembskiej wykonywany już w 1859 przez jednego przedstawiciela (stan ten nie uległ zmianie  1865); w 1916 przybył do Halemby Karol Wieczorek z Bielszowic; wg ogólnopolskiej księgi przemysłu i handlu w 1929 jedynym s. w Halembie był. J. Nowrzyń; zawód ten wykonywali Józef Gruth, Antoni Kaczmarek, Eugeniusz Hadula; po II wojnie światowej: Jan Aleksa, ►KŁODNICKA, Błażej  Bolczyk (►HARCERSKA), J. Kściuk (Młyńska); od l. 50 XX w. wyrobem trumien zajmuje się ►HOFFMANN; w l. 60  XX w. stolarnia istniała w dawnym warsztacie kołodziejskim Bernarda Kowola (kierowana przez Konrada Brola) przy ul Armii Ludowej (zob. ► NOWY ŚWIAT); przy ul► GRANICZNEJ właścicielem był Zygmunt Garus.

AKAD, Ksiega ślubów  parafii Matki Boskiej Różańcowej w Halembie;  APK, zesp. Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Nowym Bytomiu, sygn. 119; Księga adresowa Polski (wraz z W[olnym] M[iastem] Gdańskiem) dla handlu, przemysłu, rzemiosł i rolnictwa : 1930, Warszawa 1929; Śląska księga adresowa : informator gospodarczy na rok 1958, Katowice , 1958.F.Triest, Topographisches Handbuch von Oberschlesien. Teilbd. 1, Sigmaringen 1984;

Stolarnia Bernarda Kowola przy ul.Nowy Świat (l. 50. XX w.)

STOWARZYSZENIE DZIERŻAWCÓW OGRÓDKÓW DZIAŁKOWYCH PRZY ULICY MŁYŃSKIEJ W RUDZIE ŚLĄSKIEJ

zał. 2011; z        siedzibą przy ul ►GRABOWEJ na osiedlu  ►HALEMBA II; celem organizacji jest wspieranie rozwoju ogródków działkowych w sposób zapewniający jego członkom i ich rodzinom aktywny wypoczynek i możliwości prowadzenia upraw ogrodniczych przede wszystkim na własne potrzeby;  ochrona środowiska przyrodniczego;  podnoszenie standardów ekologicznych otoczenia; kształtowanie zdrowego otoczenia człowieka; ochrona składników przyrody. zarząd tworzą: Sobstyl Stanisław (prezes), oraz Kalus Jerzy Henryk, Bembenek Tadeusz, Borowski Krzysztof Józef, Orlik Piotr Paweł.

http://www.krs-online.com.pl/stowarzyszenie-dzierzawcow-ogrodkow-krs-706732.html;http://mojepanstwo. pl/dane/krs_podmioty /395613,stowarzyszenie-dzierzawcow-ogrodkow-dzialkowych-ulicy-mlynskiej-rudzie-slaskiej.


STOWARZYSZENIE MŁODZIEŻY POLSKIEJ

, zob. ►KATOLICKIE STOWARZYSZENIE MŁODZIEŻY MĘSKIEJ

Stowarzyszenie Młodzieży Polski 1921 rok


STOWARZYSZENIE PAŃ św.WINCENTEGO A PAULO

, w parafii MATKI BOSKIEJ RÓŻAŃCOWEJ, zał. 1938 z inicjatywy ks. Hugona CEDZICHA; 54 czł. działalność charytatywna, zbiórki dobrowolnych datków od 120-200 zł. rocznie; pierwsza przełożona Józefa CZAJA; w zarządzie m. in. Klara Pawlik, Anna Marek, Łucja Rzytki, Jadwiga Górna (z d. Borczyk).

A. Brzezina [i in.] Halemba. historia i teraźniejszość parafii Matki Boskiej Różańcowej Ruda Śląska 1997.

STRACONA WIEŚ

,średniowieczna nazwa topograficzna utożsamiana z ► DZIERZKOWICAMI.

B. i A. Podgórscy, Nazwy terenowe i miejscowe w Rudzie Śląskiej : od Abesynii do Żylety : leksykon toponimiczno-ojkonimiczny z antologią tekstów źródłowych,  Ruda Śląska,  Szczecin :2014.

STRASSE DER SA

, w okresie okupacji hitlerowskiej nazwa halembskiego odcinka KŁODNICKIEJ ulicy.

B. Kopiec Ruda Śląska: zarys dziejów. Cz. 3, Kochłowice, Bykowina, Halemba, Kłodnica, Stara Kuźnica, Wirek. Ruda, 2009.

STRAŻ HONOROWA NAJŚWIĘTSZEGO SERCA PANA JEZUSA

w ►MATKI BOSKIEJ RÓŻAŃCOWEJ PARAFII W HALĘMBIE ,  zał. 23/05.1909 przez ks. Pawła ►LEXA; 1120 czł (1936), w 1. 1939-1945 zawiesiła działalność, reaktywowana  od 1949 nieczynna; reaktywaowana 1992 po pielgrzymce do Górki Klasztornej, (24 czł.), 86 czł (2002); w prgramie działalności modlitwa, czytanie lektur o NSPJ, nabożeństwa pierwszoczwrtkowe, pielgrzymki do Doliny Miłosierdzia; pierwszy zelator Ryszard ► SIBOŃ, czł. zarządu Urszula Biegańska, Irena Białas, Róża ►DĘDEK posiada sztandar (pośw.14.11,1993), figura Chrystusa (pośw. )

A. Brzezina [i in.] Halemba. historia i teraźniejszość parafii Matki Boskiej Różańcowej Ruda Śląska 1997; A. Czich, 10 lat straży honorowej; J. G(aleja), Straż Honorowa, „Paciorki Nadzieji” 2002 nr 11.

14 listopada 1992 rok – niedziela -w parafii poświęcono sztandar Arcybractwa Straży Honorowej Serca Jezusowego

STRZAŁA HALEMBA

, Towarzystwo Cyklistów (kolarskie), zał. na pocz. XX w., od 1922 pod pol.nazwą S.H., sztandar z 1909; współzał. Związku Cyklistów I Motocyklistów Województwa Śląskiego (6.04.1923), później niezrzeszony. Ostatnia wzmianka  z 1933. Organizator wyścigów szosowych, kolarze: Karol Duczek, Karol Pikos, Franciszek Steuer; prezesi: Kala, Karol ►WAWRZYNEK.

A. Steuer: Z dziejów kultury fizycznej w Halembie (1905-2003).
Rudzki Rocznik Muzealny 2002.

 

STRZELCÓW BYTOMSKICH ULICA

,zob ►. ULICE HALEMBY, KŁODNICY I STAREJ KUŹNICY

STRZELEC STARA KUŹNICA

KLUB SPORTOWY ODDZIAŁU ►ZWIĄZKU STRZELECKIEGO, (zał. 1932) sekcja piłki nożnej; boisko przy ul. ►MIKOŁOWSKIEJ; prezes i założyciel Augustyn ►WICIK.
A. Steuer: Z dziejów kultury fizycznej w Halembie (1905-2003). Rudzki Rocznik Muzealny 2002.


STUDZIENKA

, źródło w ►HALEMBSKIM LESIE, w obrębie ►CMENTARZA KOMUNALNEGO W HALEMBIE, z wodą miękką (nadawała się do prania bielizny, kąpieli w wannach); czynne  do pocz. l. 60. XX w.; zasypane po wytyczeniu kolejki wąskotorowej z kopalni ►HALEMBA-WIREK. (zob. ► TORY KOLEJOWE)

B. i A. Podgórscy, Nazwy terenowe i miejscowe w Rudzie Śląskiej : od Abesynii do Żylety : leksykon toponimiczno-ojkonimiczny z antologią tekstów źródłowych, Ruda Śląska, Szczecin 2014

STUDZIENNA

, ulica w  ►STAREJ KUŹNICY WSCHODNIEJ  , ok. 100 m.; szkoła języków obcych, warsztat krawiecki.

SUSKI Jan

(*1930, Warszawa-†1999 w Tunezji), piłkarz ręczny, trener; zawodnik BKS Sparta Katowice (1954-1959), Warszawianka Warszawa (1961-1963), 13-krotny reprezentant Polski (1957-1959), uczestnik MŚ (1958), występował w „7” i „11”, rugbista w GKS Czarni Bytom , trener piłkarzy ręcznych GKS GRUNWALD RUDA ŚLĄSKA (1970-1975), doprowadził zespół do I ligi państwowej (1974-1975) i KS „Pogoń” Zabrze. Mistrz Sportu (1962), odznaczony medalem brązowym medalem „Za wybitne zasługi sportowe” (1958)

W. Zieleśkiewicz, 90 lat polskiej piłki ręcznej, Warszawa 2008.

SZACHY

, popularna w HALEMBIE gra towarzyska, rekreacyjna; uprawiana w tej formie przed DRUGĄ WOJNĄ ŚWIATOWĄ (STOWARZENIE MŁODZIEŻY POLSKIEJ, ODDZIAŁ MŁODZIEŻY POWSTAŃCZEJ); w okresie „ludowej Polski” zagościła w wielu domach; w 1965 formy organizacyjne nadali jej Norbert Kilka i Engelbert Banasik (sekcja w GKS GRUNWALD RUDA ŚLĄSKA); w 1968 Alfons KUCZERA (kółko szachowe przy SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 24); w l. 70. XX w. w GIMNAZJUM NR 9 IM PAWŁA II ; od 1982 organizowany jest Międzyszkolny Turniej Szachowy, po kilku latach przerwy wznowiony w 2014 w HALI MIEJSKIEGO OŚRODKA SPORTU I REKREACJI IM OLIMPIJCZYKÓW POLSKICH; z Halembą jest związany miejscem urodzenia Ryszard Dors, zał. Prywatnego Klubu Sz. w Rudzie Śląskiej (2002).

A. Steuer, Z dziejów rudzkiego sportu Ruda Śl. 2004„ A. Steuer, Z dziejów kultury fizycznej w Halembie (1905-2003), Rudzki Rocznik Muzealny 2002, Ruda Śląska 2003 Wiadomości Rudzkie” 2003 nr 38.

Towarzyska gra Paweł Sztajerski - Antoni Steuer


SZCZAWIOK

, nazwa topograficzna BAGNA w STAROKUŹNICZYM LESIE

SZCZUDLAKA WAWRZYNICA

, ulica w ►STAREJ KUŹNICY WSCHODNIEJ, dł. ok. 600 m. przebieg równoleżnikowy; bar, siedziba stowarzyszenia ►PRAWO RODZINA OBYWATEL; tereny po wyeksploatowanych piaskowniach.

SZCZUDLAK Wawrzyniec

(*2.08.1899, - 27.02.1941, Dachau), powstaniec śląski, hutnik, pracownik huty Pokój w Nowym Bytomiu, działacz ZWIĄZKU POWSTAŃCÓW ŚLĄSKICH W STAREJ KUŹNICY, czł. Rady GMINY STARA KUŹNICA (l.30 XX w.), patron ulicy w Starej Kuźnicy.

A. Szefer, Losy powstańców śląskich w latach okupacji hitlerowskiej Katowice 1970; B. Kopiec, Ruda Śląska: zarys dziejów. Cz. 3, Kochłowice, Bykowina, Halemba, Kłodnica, Stara Kuźnica, Wirek, Ruda 2009.

SZEWSTWO

, rz. branży skórnej. Pierwsze wzmianki o nim w Halembie pochodzą z poł. XIX w; Zarówno w 1859 jak i 1865 mieszkał tu 1 szewc. Jeszcze przed przyłączeniem Halemby do Polski rzemiosło to wykonywał Karol Bola. Przed wybuchem II wojny światowej - Alfons Labus, Antoni NIEWIDOK, Konrad Niklas oraz A. Burek, A. Jambor, Jerzy Koszera, J. Krzykowski. Józef Szydłowski-działacz TOWARZYSTWA GIMNASTYCZNEGO SOKÓŁ W HALEMBIE 1; w KŁODNICY- pierwszy szewc również pojawił się ok 1859; przed przyłączeniem miejscowości do Polski był nim Jan Bubała, w okresie międzywojennym źródła –informatory wymieniają nazwiska: Gryska, Scheibel, Kurpas;  Szewcy halembscy należeli do Przymusowego Cechu Obuwników na Nową Wieś, Halembę, Kochłowice i Bykowinę (zał. 1921), W 1954 jedynym przedstawicielem tego rz. w dzielnicy HALEMBA był Adolf Nolepa; w najnowszych czasach s. praktykowali m in: Józef Mucha, Podobiński; przez kilkanaście lat warsztat s. istniał w domu na rogu ul. PIERWSZEGO MAJA i HARCERSKIEJ , przeniesiony do dawnego DOMU GÓRNIKA przy ul. KŁODNICKIEJ.

AKAD, Księga ślubów  parafii Matki Boskiej Różańcowej w Halembie;  APK, zesp.; Urząd Wojewódzki Śląski Wydział Przemysłowo-Handlowy sygn. 611. Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Nowym Bytomiu, sygn. 119; Księga adresowa Polski (wraz z W[olnym] M[iastem] Gdańskiem) dla handlu, przemysłu, rzemiosł i rolnictwa : 1930, Warszawa 1929; Śląska księga adresowa : informator gospodarczy na rok 1958, Katowice , 1958.F.Triest, Topographisches Handbuch von Oberschlesien. Teilbd. 1, Sigmaringen 1984.


Warsztat szewski przy ul. Kuźników (l.30. XX w.)


SZLACHTA

, wyższa warstwa społeczna wg. Alojzego ►KOZIEŁKA różnego pochodzenia –występująca w XVII –XVIII w. we wszystkich trzech miejscowościach – w ► HALEMBIE i ►STAREJ KUŹNICY związana z kuźnicami gdzie pełnili funkcję KAPITANÓW, dyrektorów i skrybów (pisarzy): w Halembie były to rody: Glich (Karol), Loga (Adam Karol z synem Gotfrydem Antonim; Stański (Ignacy, Joanna, Maksymilian Franciszek); Soliński (Franciszek Ludwik, Anna Rozyna, s. Jan Jakub); Winkler (Jan Wacław z Kluczborka) Nowak (Daniel c. Marianna ) luteranin, największy dobrodzieja ►TRÓJCY ŚWIĘTEJ KOŚCIOŁA W KOCHŁOWICACH; Rembiecki (Dominik, Magdalena s. Karol Ferdynand, c. Marianna Józefa); Bujoczek (Baltazar); Rozner (Michał) Pniowski (Paweł . Marianna, c. Marianna Franciszka); Czerwiński (Mikołaj , Elżbieta z Polesna) Hanslik (Jan), Sarganek (Mikołaj) Sramek (Franciszek, Anna s. Franciszek Ludwik Bernard chrzestna Barbara Heinrich, c. Maria Antonia Beata Franciszka); ,pochowany w kościele kochłowickim; Tomczyk (Paweł i Anna, s. Jan Stanisław, c Teresa Józefa); Villim, Schober de Holly (c. Maria Leopoldyna Janota); ze Starej Kuźnicy Kamieński ( Grzegorz, s. Jerzy), Sulikowska z Kędziorowi; Pytlik (Anna), Liczka (Andrzej) Chytreński ( Elżbieta), Augustini, Rajski (Franciszka) Sobek (Wilhelm), Najmniej rodów sz. zamieszkiwało w ► KŁODNICY; ►BIELCZOWCY (może Weissowie), ►BUJAKOWSCY. Mieli m.in. prawo do pierwszej ławy w kościele kochłowickim. Po likwidacji kuźnic ich znaczenie spadło.

A. Koziołek, Kochłowice i Kłodnica, Nowa Wieś, Bykowina, Halemba oraz Stara Kuźnica maszynop. w Śląskim Seminariom Duchownym w Katowicach.

SZLAKI TURYSTYCZNE;

W pd cz. miasta, częściowo zalesionej, wytyczone są s. t. (oznakowane analogicznie jak w górach), których łączna dł na terenie Rudy Śląskiej wynosi ok. 40 km. Stanowią one część systemu szlaków turystycznych przebiegających przez woj. Śląskie SZ. NIEBIESKI tzw. KRAWĘDZIOWY GOP, AUGUSTA CZARNYNOGI IM.. Wytyczono ponadto krótkie odcinki szlaków w kolorze czarnym, są to tzw. szlaki łącznikowe. Najdłuższy z nich przebiega od stacji PKP Ruda - Halemba, dalej przez Halembę i las starokuźnicki do Śmiłowic, gdzie łączy się ze szlakiem niebieskim.

SZKLORZ Józef

(*1.03 1918 , Bogucice -†27.05.1993, Bielszowice), pracownik techniczny Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego  w Katowicach, głuchoniemy; sztangista, zapaśnik, czł. KS  „Głuchoniemi” Chorzów (lekkoatleta), zapaśnik w  Policyjnym  Klubie  Sportowym Katowice (do 1934), w  Towarzystwie  Gimnastycznym  „Sokół  II” (1935-38),  KS   Dąb Katowice (1939), Turn und Sportverein Hohenlohehütte,   KS   Baildon  Katowice (1945-49) ,  od  1946  sztangista od  1949  r.  w  Kole  Sportowym  „Związkowiec”  Mysłowice (1949-50) w  Kole  Sportowym  „Górnik”  Janów,  (1951-56),  powrócił  do  uprawiania  zapasów  w  stylu  klasycznym.  Osiągnięcia: RP  w  trójboju  wagi  półciężkiej (1948); 4 (4-0-0) medale MP:  1 m. w  podnoszeniu  ciężarów  w. średnia (1947-1948), DMP W  zapasach w stylu klasycznym (1950-1951). Głuchoniemy od urodzenia, w tej kategorii niepełnosprawności, najlepszy sportowiec w dziejach sportu polskiego wśród pełnosprawnych, w związku ze swoją niepełnosprawnością w okresie okupacji oddawał pewne usługi polskiemu ruchowi oporu (potrafił czytać z ruchu warg). Żonaty z Marią Kuźnik ze Starej Kuźnicy, Mieszkał przy ► PIERWSZEGO MAJA ULICY, pochowany na ►CMENTARZU KOMUNALNYM W HALEMBIE.

A. Steuer, Dzieje ciężkiej atletyki na Górnym Śląsku 1878-1945 Katowice 1976,  A. Steuer, Z dziejów rudzkiego sportu, Ruda Śl. 2004.


Szklorz Józef

SZKOLNA

w okresie międzywojennym i w l.1945-1960 nazwa ► LEXA PAWŁA ULICY .

SZKOLNICTWO

, pierwszą placówką edukacyjną , do której w l. 1654-1840 uczęszczały dzieci z HALEMBY I KŁODNICY była parafialna szkoła w KOCHŁOWICACH, obsługiwana przez organistę zTRÓJCY ŚWIĘTEJ KOŚCIOŁA; niezależnie od niej KUŹNICA STARA oraz ►HALEMBSKA KUŹNICA do prywatnej szkoły Walentego ►ZARĘBY z Pszczyny zaś dzieci ze STAREJ KUŹNICY podlegały do 1839 szkole w MIKOŁOWIE; w l. 1840-1880SZKOLE KATOLICKIEJ W PANEWNIKACH (próby oderwania się od tej szkoły przez starokuźniczan podjęte w 1823 zakończyły się pozytywnie po zespoleniu sił i środków GMINY STARA KUŹNICA i PANEWNIKI); w otwartej w 1841 ELEMENTARNEJ SZKOŁY W HALEMBIE (Katholische Elementarschule w Domu Administracji Hutniczej hr HENCKEL VON DONNERSMARCK uczęszczały także dzieci z Kłodnicy, od 1844 ze ►STAREJ KUŹNICY ZACHODNIEJ; do nowo otwartego budynku w Halembie w 1881 szkoła ►STAREJ KUŹNICY WSCHODNIEJ; obowiązujący dotąd język pol. został w 1876 zmieniony na niem.; istotne zmiany w rozwoju sieci sz. miały miejsce na pocz. XX w; w 1909 wyodrębniła się Kłodnica w 1912 Stara Kuźnica Zachodnia; zapoczątkowane zostało dokształcające szkolnictwo zawodowe – typu wiejskiego (w 1910 w Halembie, zob. ►DOKSZTAŁCAJĄCA SZKOŁA W HALEMBIE, w 1911 w Kłodnicy), wszystkie placówki służyły polityce germanizacyjnej (zob. też ►SPIELVEREIN), przeciw której narastał bunt (przejawem konflikt Johannesa ►DUSSY z ks. Pawłem ►LEXEM, strajk dzieci szkolnych w Kłodnicy 1920); od 1922 pol. kierownictwo sz. od 1926 ► PRZEDSZKOLNA EDUKACJA w budynkach szkolnych zapoczątkowana w Halembie; w 1938 scalenie szkół w Kłodnicy (przejęła młodzież szkolną ze Starej Kuźnicy Wschodniej)w l. 1939-1945 niem kadra nauczycieli; od 1949 likwidacja samodzielności (filia Szkoły Podstawowej nr 24), od l. 60 XX w. całkowita Szkoły Podstawowej w Starej Kuźnicy Zachodniej; w ranmach akcji 1000 szkół na tysiąclecie, w 1961 utworzona została Szkoła Podstawowa nr 26 (zob. ►GIMNAZJUM NR 8 IM STANISŁAWA LIGONIA), w 1967 Szkoła Podstawowa nr 27 (►GIMNAZJUM NR 9 IM. JANA PAWŁA II), od 1972 SZKOŁA PODSTAWOWA NR 15 IM POLSKICH OLIMPIJCZYKÓW; od 1957 rozwój sz. zawodowego (►ZASADNICZA SZKOŁA GÓRNICZA KOPALNI HALEMBA), do 1975 w Orzegowie; z ►TECHNIKUM GÓRNICZYM KOPALNI HALEMBA; obecnie ►ZESPÓŁ SZKÓŁ GÓRNICZYCH NR 3 (od 2012 z siedzibą w Rudzie Śląskiej Wirku. Na obszarze s. rozwinęło działalność wiele organizacji jak: drużyny harcerskie (zob. ►PIERWSZA MĘSKA DRUŻYNA HARCERSKA IM. JANA III SOBIESKIEGO, Fundusz Odbudowy Stolicy, Kółka Szachowe, KRUCJATA EUCHARYSTYCZNA, POLSKI CZERWONY KRZYŻ, ► TOWARZYSTWO CZYTELNI LUDOWYCH, Towarzystwo Przyjaźni Polsko-Radzieckiej, Towarzystwo Rozwoju Ziem Zachodnich; z lokali i obiektów szkolnych szkolnych korzystają m.in.►GWAREK Ruda Śl., ►GWIAZDA RUDA ŚLĄSKA, ►POGOŃ RUDA ŚLĄSKA, ►ZWIĄZEK GÓRNOŚLĄSKI KOŁO HALEMBA; ważną rolę w wychowawczej roli szkół odgrywają wycieczki krajoznawcze (Warszawa, Kraków, Beskidy i in.)

APK Zesp. Komitet Miejski Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej Ruda Śl. sygn. 424; L. Kuś, R. Marek, 10 lat Kopalni Węgla Kamiennego "Halemba" : Ruda Śląska, lipiec 1967 r; H. Buszman, [et.al.] 40 lecie KWK "Halemba" 1957; J. Kołodziej, Jesteśmy z żelaza czyli rzecz o Starej Kuźnicy i Kłodnicy, Ruda Śląska, 2009; Zarys dziejów Ligoty i Panewnik od zarania do czasów współczesnych : praca zbiorowa / pod red. Grzegorza Płonki, Katowice 2010; M. Lorens, ; A.Ratka, D.Świtała-Trybek,; (red.). 160 [sto sześćdziesiat] lat szkoły w Halembie. Ruda Śląska 2001; B.Kopiec Z biegiem lat- kłodnickie wczoraj i dziś, Ruda Śl. 2008. strona internetowa http://www.zsp2ruda.edu.pl/

SZKOŁA KATOLICKA W PANEWNIKU

, budowana wspólnie przez mieszkańców STAREJ KUŹNICY i PANEWNIKU; starania podjęte w 1823, dały tymczasowy efekt izby szkolnej w chacie Jana Matury-czł. zarządu Związku Szkolnego; budowana od 1835 z zamiarem postawienia konstrukcji drewnianej; po wsparciu PSZCZYŃSKIEGO KSIĘSTWA –piętrowa murowana, otwarta w 1840 na rogu współczesnych ulic (budynek zachował się) Panewnickiej i Łąkowej; 105 uczniów (1846) z tego 41 ze Starej Kuźnicy; od 1880 uczęszczały tylko dzieci z Panewnik. Przeniesiona (1938) do nowo wynbudowanego gmachu: kierownicy: Jan Krause, Franciszek Świerczyna, Konstanty Operskalski.

J. Kołodziej, Jesteśmy z żelaza czyli rzecz o Starej Kuźnicy i Kłodnicy, Ruda Śląska, 2009; Zarys dziejów Ligoty i Panewnik od zarania do czasów współczesnych : praca zbiorowa / pod red. Grzegorza Płonki, Katowice 2010.

SZKOŁA PODSTAWOWA NR 15 IM. POLSKICH OLIMPIJCZYKÓW

, placówka oświatowa przy ul. ENERGETYKÓW na Osiedlu HALEMBA II, zał. we IX 1972, nosiła im. Marcelego Nowotki; od 1985 o profilu sportowym; od 1990 z klasami integracyjnymi; od 1999 6-klasowa SP; od 2008 pod aktualną nazwą; w oparciu o SP 15 prowadzi działalność Towarzystwo Lekkoatletyczne ► POGOŃ RUDA ŚLĄSKA (w pobliżu ►STADION  LEKKOATLETYCZNY KS POGOŃ RUDA ŚLĄSKA); 62 nauczycieli 615 dzieci, w tym 36 niepełnosprawnych (2012), kierownicy: Gertruda Korach, Henryk Kopeć, Piotr Prencel.

Strona internetowa szkoły  http://sps15ruda.edupage.org/

Karta pocztowa klasa integracyjna SP 15 w Halembie

Władysław Luciński Exlibris SP 15

Wspólne zdjęcie nauczycieli i katechetów z SP nr. 15 w Dniu Nauczyciela 12.X.1990 rok

Więcej zdjęć tutaj

 

SZKOŁA PODSTAWOWA NR 24 IM. POWSTAŃCÓW ŚLĄSKICH

, placówka oświatowa; tradycjami nawiązuje do najstarszej w ►HALEMBIE (zob. ►ELEMENTARNA SZKOŁA W HALEMBIE); zał. w budynku wybudowanym w l. 1914-1915 (zob. ►LEXA PAWŁA KSIĘDZA ULICA), dwukondygnacyjna, z 10 salami lekcyjnymi (w tym z 2 klasami w budynku przyległym z 1909), ► BOISKIEM szkolnym (1905); 585 m.² od 1914 z ► SZKOŁĄ DOKSZTAŁCAJĄCĄ W HALEMBIE; do 1922 niemiecka, od 1926 z ochronką i dożywianiem, od 1927 biblioteką polską; w l. 1922-39 p.n. ► Publiczna Szkoła; w latach 1940-1945 pod administracją niemiecką; zniszczenia głównego budynku (27-28 I 1945), po zakończeniu prac porządkowych i remontowo-budowlanych z polską kadrą nauczycielską z udziałem 603 uczniów od 22.02. 1945 rozpoczęcie skróconego roku szkolnego; do 1949 z nauką religii; od 1949 filia w ►STAREJ KUŹNICY; od 1951/52 z aktualnym nr; od 1961 cz. dzieci przeniesionych do szkoły podstawowej nr 26 (zob. ► GIMNAZJUM PAŃSTWOWE NR 7 im. Stanisława ►LIGONIA), 16 nauczycieli (13 pełnoetaotwych, 559 dzieci w 13 klasach lekcyjnych 650 m.² (1962); od 1964 z centralnym ogrzewaniem; przesunięciem (1967) uczniów mieszkających na osiedlu  ►HALEMBA II do Szkoły Podstawowej nr 27 (zob. ► GIMNAZJUM NR 9 im. JANA PAWŁA II), od 1974 z świetlicą szkolną i jadłodajnią; pożar wieżyczki szkolnej (4.01.1989) wymusił zmianę pokrycia dachowego; w l. 90 XX w. pieczę nad SP 24 przejęło miasto Ruda Śl.; wybudowana została hala gimnastyczna (1993); w 2000 sz. nadano imię ► POWSTAŃCÓW ŚLĄSKICH;w I dekadzie XXI w. wybudowano nowe zaplecze socjalne; od 2014 kompleks boisk tartanowych; kierownicy- dyrektorzy; Johannes ►DUSSA, Marian ►FURGALSKI, Hoferrichter, Adolf ► WIDUCH, Stanisław ► SZCZĘSNY, Józef Kamiński, Alfons ►KUCZERA, Elfryda Kuczera, Joanna Leśnik, Stefania Koczur-Iskra, Maria Lorens; nauczyciele: Maria Engel, Maria Esperhan,Józef Jurga, Wanda Kajdas, Józef ►KANSY, Roman Kloza, Jan ►KOZUB, Jan ►LIPOWCZYK, Adelajda ► MICHALSKA,  Roman ►WAŚ, Helena Wawrzynek. Działalność organizacji społ. m.in. sekcji ► PIŁKI RĘCZNEJ kobiet GKS ► GRUNWALD RUDA ŚLĄSKA ►GWIAZDA RUDA ŚLĄSKA, ►JANA III SOBIESKIEGO DRUŻYNY HARCERSKIEJ, ►KRUCJATY EUCHARYSTYCZNEJ, ► LIGI OBRONY POWIETRZNEJ I PRZECIWGAZOWEJ, ►TOWARZYSTWA CZYTELNI LUDOWYCH, ► ZWIĄZKU GÓRNOŚLĄSKIEGO KOŁA HALEMBA.

APK, zesp. Landratura Katowice, sygn. 720; M. Lorens, ; A.Ratka, D.Świtała-Trybek,; (red.). 160 [sto sześćdziesiąt] lat szkoły w Halembie. Ruda Śląska 2001.http://halembasp24.elsat.net.pl/historia.html

PODPIS SZKOŁA PODSTAWOWA NR 24 (1945 R.)

Poświęcenie sali gimnastycznej przez ks.proboszcza Alojzego Brzeziny

Więcej zdjęć tutaj


SZKOŁA PODSTAWOWA NR 25 IM. JULIUSZA SŁOWACKIEGO W KŁODNICY

, utworzona w budynku wybudowanym w 1938, przy ul. św. Józefa (Ignacego ► KACZMARKA); uszkodzonym 27.01.1945 (ros. pocisk artyleryjski), otwarta III 1945 liczyła wówczas 225 dzieci; z przedszkolem (od 24.04.1945). od 1948 –pracownie: biologiczna; Pierwszą kadrę nauczycielską tworzyli: Jan LIPOWCZYK, Bernard Wilczek, Jan Wilk, Stefania Kapitan; później Maria Bednarenko, Jan Dyrda, Lucjan Józefowski, Maria Ogłaza, Teresa Szmandra. organizacje uczniowskie: Spółdzielnia Uczniowskie (1947) Polski Czerwony Krzyż (1948), Związek Harcerstwa Polskiego (od 1949-1950 i od 1957), Koło Odbudowy Warszawy; sekcją modelarską z halą gimnastyczną (1966), basenem (1967); od 2000 połączona z ►PRZEDSZKOLEM NR 2, od 2002 z przedszkolem nr 36 i od 2004 Gimnazjum nr 18 w ►ZESPOLE SZKOLNO-PRZEDSZKOLNYM NR 2 IM. JULIUSZA SŁOWACKIEGO.

B.Kopiec Z biegiem lat- kłodnickie wczoraj i dziś, Ruda Śl. 2008.


Więcej zdjęć tutaj

SZKOŁA PODSTAWOWA  NR 26 IM LUDWIKA WARYŃSKIEGO

zob.GIMNAZJUM NR 8

 

SZKOŁA PODSTAWOWA NR 27 IM. WŁODZIMIERZA LENINA W HALEMBIE II

, zob. ►GIMNAZJUM NR 9 IM. JANA PAWŁA II.


SZKOŁA POWSZECHNA NR 1 W  KŁODNICY

, wybudowana 1908, z inicjatywy ks. Ludwika ►TUNKLA i Franciszka ► BUJOCZKA, na gruntach Pawła Dyrdy (50 arów), piętrowa, murowana z 2 salami lekcyjnymi, szkółką drzew owocowych; po.św. 2.11.1908; 102 dzieci (1908); kierownicy: Paul Schelwig, Stanisław Gwiazda, Schmitd, Franciszek Hubrych, Emil ►KWAŚNY.

H. Cyrus, Schematismus der offentlichen katholischen und evangelischen Volkschulen des Reg.- Bez. [Regierungsbezirk] Oppeln : (Statistik, Adressbuch) : eine ubersichtliches Zusammenstellung aller kath[olischen] und evang[elischen] Schulen unter Angabe der Post, [...], Emeriten und deren Pension / bearbeitet von.., Breslau  1911; J. Kołodziej, Jesteśmy z żelaza czyli rzecz o Starej Kuźnicy i Kłodnicy, Ruda Śląska, 2009; J. Prażmowski, Szkolnictwo w województwie śląskiem : przedszkola, szkoły wszelkiego typu, nauczycielstwo : opracowane na podstawie materiałów urzędowych i innych źródeł, Katowice  (1936).

Budynek Szkoły Powszechnej w Kłodnicy


SZKOŁA POWSZECHNA NR 1 W STAREJ KUŹNICY WSCHODNIEJ

, 3-klasowa, 145 uczniów (1936), w budynku murowanym z 1880, jednopiętrowym, pow. 106 m², z 4 pokojami mieszkalnymi, ogrodem szkolnym; zlikwidowana 1938, połączona z S. P. w KŁODNICY; kier. Józef ►BLICHARCZYK, nauczyciele Teodor Kozubek, Maria Starzyk, Kasper Wyciślik.

J. Prażmowski, Szkolnictwo w województwie śląskiem : przedszkola, szkoły wszelkiego typu, nauczycielstwo : opracowane na podstawie materiałów urzędowych i innych źródeł, Katowice  (1936)

Foto M.Goleśny kliknij tutaj

SZKOŁA POWSZECHNA NR 2  W STAREJ KUŹNICY ZACHODNIEJ

, utworzona w budynku , murowanym, piętrowym, z 1912; pow. 112 m.²; 3-klasowa; z boiskiem sportowym 3,5 a i ogrodem szkolnym ; 167 uczniów; w l.1949-1967 filia ►SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 24 IM POWSTAŃCÓW ŚLĄSKICH; kierownicy Thomas Ossadnik, Jan Kaleta; nauczyciele: Aniela Bobkówna, Antonina Łakota,, Władysław Soboń.

M. Lorens, ; A.Ratka, D.Świtała-Trybek,; (red.). 160 [sto sześćdziesiąt] lat szkoły w Halembie. Ruda Śląska 2001; J. Prażmowski, Szkolnictwo w województwie śląskiem : przedszkola, szkoły wszelkiego typu, nauczycielstwo : opracowane na podstawie materiałów urzędowych i innych źródeł, Katowice  (1936).

Szkoła powszechna nr 2 Starej Kuźnicy Zachodniej.

SZOŁTYSEK Ignacy

(10.08.1916, Halemba-1.02.1972, Ruda Śl.-Halemba), sportowiec, piłkarz, czł. ODDZIAŁU MŁODZIEŻY POWSTAŃCZEJ W HALEMBIE (1938-1939), RKS GWIAZDA HALEMBA (1946-1947),; osiągnięcia 1(1-0-0) medal w mistrzostwach Śląska Oddziałów Młodzieży Powstańczej; dziadek Marioli SIWCZYK-TUŁAJ. Pochowany na CMENTARZU PARAFIALNYM W HALEMBIE.

T. Wawoczny, Leksykon piłkarzy GKS Grunwald Ruda Śląska, Ruda Śląska 2005.

Szołtysek Ignacy

SZOMBARA Luiza

(*9.11.1879-18.07.1950, Halemba), związana z obozem prorządowym, działaczka ruchu kobiecego; na pocz. l. 30 XX., prezeska TOWARZYSTWA POLEK [1932], jej podpis widnieje pod petycją ks. Pawła► LEXA do władz wojewódzkich w sprawie przyłączenia Szybu ARTUR do gminy HALEMBA; właścicielka sklepu, mieszkała przy ul Oświęcimskiej (PIERWSZEGO MAJA ULICA). Pochowana na CMENTARZU PARAFIALNYM W HALEMBIE.

AKAD, księga pogrzebowa parafii Matki Boskiej Różańcowej w Halembie; A.Brzezina [i in.], Halemba. historia i teraźniejszość parafii Matki Boskiej Różańcowej Ruda Śląska 1997; Skorowidz branż przemysłu handlu , rzemiosła i zawodów wyzwolonych : województwo śląskie : 1929/30, Katowice [1930].

SZOPENA

, nazwa ulicy Strzelców Bytomskich w l. 1945-1960

SZOPENA Fryderyka

Zob. ►HALEMBY, KŁODNICY, STAREJ KUŹNICY ULICE

SZTAJERSKA Adelajda

(*23.11.1920, Nowa Wieś –ob. Wirek-†6.10.2014, Ruda Śl.)-Wirek), z d. Szarla; , od 1950 Aniela; wykształcenie średnie; pracownik Zakładów Mechanicznych Łabędy aktywna w życiu kulturalnym ►GMINY HALEMBA; brała udział w reaktywowaniu ►TEATRALNEGO RUCHU w ►HALEMBIE (II poł. l.40. XX w.), grała w sztukach Michała Bałuckiego, Aleksandra Fredry itp., hafciarka; do l. 60. XX w. mieszkała w Halembie (ul. ►NOWY ŚWIAT), żona Pawła ►S., bratowa Alojzego► STEUERA, synowa Józefa ►STEUERA; spowinowacona z Janem ► BRAJZĄ. Pochowana na Cmentarzu Parafii św. Andrzeja Boboli w Rudzie Śl. Wirku.

Adelajda Sztajerska

SZTAJERSKI Paweł

, pierwotnie Steuer, (*24.03.1916, Halemba- †19.04.1998, Ruda Śl.-Bielszowice), wykształcenie średnie zawodowe; działacz społeczno-polityczny, samorządowy, sportowiec, hodowca gołębi pocztowych; w okresie międzywojennym cywilny pracownik Wojska Polskiego, zatrudniony przy budowie bunkrów ►OBSZARU WAROWNEGO ŚLĄSK; IX –X 1939 ewakuowany na wsch. tereny II Rzeczpospolitej; w czasie okupacji; więziony 1 dzień w więzieniu w Mysłowicach następnie w Narodowych Siłach Zbrojnych, na robotach przymusowych w kopalni Niwka-Modrzejów, potem w w kędzierzyńskich Zakładach IG Farbenindustrie (Blähammer); w l.1945-1946 naczelnik Wydziału Wojskowego ► GMINY HALEMBA; do 1959  pracownik Zakładów Młynarskich w Rybniku, w 1960 w Fabryce Octu i Musztardy w Rudzie Śl. Od 1961 główny księgowy w ► ELEKTROWNI HALEMBA; piłkarz (1934-1939) i prezes (1936) ► ODDZIAŁU MŁODZIEŻY POWSTAŃCZEJ W HALEMBIE, w l. 1946-1950 w RKS ►GWIAZDA HALEMBA; hodowca gołębi pocztowych, współzał. Towarzystwa Hodowców Gołębi Pocztowych ► JASKÓŁKA w HALEMBIE, prezes (1955); publikował na łamach Hodowcy Gołębi Pocztowych. czynny w amatorskim ►TEATRALNYM RUCHU w gminie Halemba. Syn Józefa► STEUERA, brat Alojzego► STEUERA, mąż Adelajdy S., szwagier Antoniego ►MAŃKI, Ryszarda ►MERCIKA, stryj Erwina ►MERCIKA. Mieszkał przy ul. ►NOWY ŚWIAT. Pochowany na Cmentarzu Parafii św. Andrzeja Boboli w Rudzie Śl. Wirku. Odznaczony Medalem Zasłużony dla klubu (1985).

A. Steuer, Praca przymusowa w kędzierzyńskich Zakładach IG Farbenindustrie we wspomnieniach Pawła Steuera w: Szkice Kędzierzyńsko-Kozielskie” t. 6, Opole 1998; A. Steuer, Z dziejów rudzkiego sportu, Ruda Śl. 2004; D.Świtała-Trybek, "W moim małym gołębniku..." : o hodowcach i hodowli gołębi pocztowych w Rudzie Śląskiej , Ruda Śl .[2006], T. Wawoczny, Leksykon piłkarzy GKS Grunwald Ruda Śląska, Ruda Śląska 2005.

Paweł Sztajerski

 

SZYB ARTURA

,grupa  7 schronów punktu oporu w ► ZESPOLE WAROWNYM ŚLĄSK, obejmowała obszar pomiędzy ► KŁODNICĄ, a Kochłówką na ► WZGÓRZU 299; budowane w l. 1934 -1935, później uzupełnione  koszarami i magazynami; prace ziemne maskujące (nasypy, okopy).  Nazwa pochodzi od pobliskiego szybu kopalnianego ► A.

http://www.rtpd.eu/pdf/tajemnice.pdf

SZYB I

, pierwotna pol. nazwa ►GRUNWALD I

B i A. Podgórscy, Nazwy terenowe i miejscowe w Rudzie Śląskiej : od Abesynii do Żylety : leksykon toponimiczno-ojkonimiczny z antologią tekstów źródłowych, Ruda Śląska, Szczecin :2014;

SZYDŁOWSKI Konrad

(*27.01.1917, Halemba-†14.06.2005, Ruda Śl.-Halemba), sportowiec-piłkarz; czł. RKS ►GWIAZDA HALEMBA (1934), ►ODDZIAŁU MŁODZIEŻY POWSTAŃCZEJ HALEMBA (1934-1939); żołnierz Wehrmachtu (1941-1945), uczestnik walk pod Smoleńskiem i Witebskiem; w niewoli sowieckiej (1945), więziony w Białymstoku; pochowany na ►CMENTARZU PARAFIALNYM w HALEMBIE; osiągnięcia w MŚl Oddziałów Młodzieży Powstańczej 1 m (1936, 1938) w ►PIŁCE NOŻNEJ.

T. Wawoczny, Leksykon piłkarzy GKS Grunwald Ruda Śląska, Ruda Śląska 2005.

Szydłowski Konrad

SZYLLING Antoni

(* 31 08. 1884 , Płoniawy, w pow. makowskim, - †17.06 1971, Montreal) – gen. dywizji Wojska Polskiego; czł.  tajnych organizacji bojowych Polskiej Partii Socjalistycznej; działacz niepodległościowy, kilkakrotnie więziony m.in. w Cytadeli Warszawskiej (Pawilon X);  W l. 1914- 1917 służył w  armii rosyjskiej, (sztabskapitan); przeszedł do II Korpusu Polskiego w Rosji. Uczestnik bitwy pod Kaniowem dostał się do niewoli niemieckiej; od  I   1919 w Wojsku Polskim. W wojnie polsko-bolszewickiej dowodził 44 Pułkiem Piechoty. Od 1922 w rezerwie. W 1925 powołany do służby czynnej; służył: w 28 Dywizji Piechoty w Warszawie; od XII 1926 w ►DWUDZIESTEJ TRZECIEJ (23) DYWIZJI PIECHOTY W KATOWICACH (d-ca piechoty dywizyjnej); słuchacz III Kursu Centrum Wyższych Studiów Wojskowych w Warszawie; od  1928 nominowany na d-cę 8 Dywizji Piechoty w Twierdzy Modlin; od 1929 gen. Brygady; 25 05.1937 w Generalnym Inspektorze Sił Zbrojnych; od 1.09.1938 inspektor  terenowy  na odcinku pd.-zach., tj. śląskim. 23.03. 1939 d-dca Armii „Kraków”, (w IV 1939 zadecydował o budowie odcinka fortyfikacji ►MIKOŁÓW w ► ZESPOLE WAROWNYM ŚLĄSK) we IX kilkakrotnie oskrzydlany i otaczany, zdołał przeprowadzić oddziały bez efektownych, ale przegranych wielkich bitew znad granicy aż na Lubelszczyznę, 19 09 1939 dotarł pod Tomaszów Lubelski;  po nieudanym ataku na tą miejscowość skapitulował; do do 30 04.1945 przebywał  w obozie jenieckim VII A Murnau; wyzwolony przez Amerykanów – wyjechał najpierw do Francji, następnie do Wielkiej Brytanii i Kanady.  W 1946 gen. Dywizji, Odznaczony Złotym Krzyżem Virttuti Millitari.

wikipedia

SZYMECZKO Józef

(*25.11.1896, - †15.10.1963, Ruda Śl.), piekarz, mistrz rzemieślniczy, skarbnik cechu w Wirku (1949); właściciel piekarni w ►STAREJ KUŹNICY (pierwsza wzmianka w 1922) , sklepu w ►HALEMBIE; restauracji ►NOWY ŚWIAT ; działacz katolicki- od l.30. XX w. , czł. Rady Parafialnej ► MATKI BOSKIEJ RÓŻAŃCOWEJ PARAFII W HALEMBIE. Pochowany ►CMENTARZU PARAFIALNYM W HALEMBIE.

Inskrypcja nagrobkowa na cmentarzu parafialnym W Halembie; AKAD, AL. sygn. 786; APK, OT Pszczyna, zesp. Starostwo Pszczyna sygn. 10, 281; A. Brzezina [i in.] Halemba. historia i teraźniejszość parafii Matki Boskiej Różańcowej Ruda Śląska 1997; B. Kopiec Ruda Śląska: zarys dziejów. Cz. 3, Kochłowice, Bykowina, Halemba, Kłodnica, Stara Kuźnica, Wirek. Ruda, 2009.

SZYMON

, szyb Kopalni ►HALEMBA-WIREK, na terenie KOCHŁOWIC (Klachowiec) głębiony w l. 1950-1955. p.n. Szyb Wschodni. W 1956 połączony z ►GRUNWALDEM I. Od 1960 p.n. nazwę S. (na cześć S. Herszferdera-Czermaka); gł. 410,7 m, śr. 4,5 m, poz. 380 m; wydechowo-zjazdowo-materiałowy, wydobywczy (dla pokładu 405 partii I dla wywozu kamienia)., Nadszybie i maszynę zabudowane w 1957, wentylator WOK-2J, wydajność 2000m3/min, potem WOK-4Du. S. został zlikwidowany w I dekadzie XXI w.

L. Kuś, R. Marek, 10 lat Kopalni Węgla Kamiennego "Halemba" : Ruda Śląska, lipiec 1967 r; strona internetowa: eksploratorzy., rtpd eu (Rudzkiego Towarzystwa Przyjaciół Drzew).

Szyb Szymon - brygada ZSM-owska(1968)

SZYMURA Jan

, pseud. Kodak, (30.09.1921, Świętochłowice-17.09.1978, Ruda Śl.-Bykowina), piłkarz, zaw. ►ODDZIAŁU MŁODZIEŻY POWSTAŃCZEJ W HALEMBIE; 2 (2-0-0) medale mistrzostw OMP woj. śląskiego 1 m (1936, 1938)

T. Wawoczny, Leksykon piłkarzy GKS Grunwald Ruda Śląska, Ruda Śląska 2005.

 

 

 

 

Prześlij wiadomość.

 

 

ABCDEFGHIJKLŁMNOPRSŚTUVWZŹŻ

 

Poprawiony: sobota, 12 marca 2016 18:13