MAŁY LEKSYKON HALEMBSKI

 

ABCDEFGHIJKLŁMNOPRSŚTUVWZŹŻ

 

O

 

 

OAZA

, w parafii ►MATKI BOSKIEJ RÓŻAŃCOWEJ W HALEMBIE; podstawowa komórka Ruchu Światło-Życie, ruchu oazowego; inicjatorem powstania 1975 był ks. Michał Czaja; pierwszą grupę utworzyli: Barbara, Krystyna, Maria i Michał Czaja, Weronika Folkiert, Henryk Gracka, Piotr Pistelok, Andrzej Sikora, Aleksandra Walczak, Maria Witała, Stefan Witek; animatorem muzycznym był Marian Kołodziej; opieka nad chorymi, pomoc przy budowie ►BOŻEGO NARODZENIA KOMPLEKSU SAKRALNEGO NA OSIEDLU HALEMBA II; , msze św., nabożeństwa, 5 grup: preoaza, grupy stopnia zerowego pierwszego i drugiego (1996) obecnie 20 osób; moderatorzy ks. Grzegorz Wrótniak,  Maria Dąbrowska.  Program działalności obejmuje piątkowe spotkania po wieczornej Mszy Świętej, eucharystia, szkoła śpiewu, spotkania w grupach, wspólne: modlitwa w kościele, Apel Jasnogórski,  śpiew, zabawy, ogniska, oraz letnie wyjazdy na rekolekcje.

http://www.mbrhalemba.katowice.opoka.org.pl/index.php/oaza A. Brzezina [i in.] Halemba. historia i teraźniejszość parafii Matki Boskiej Różańcowej ,Ruda Śląska 1997.

OAZA PRZY PARAFII BOŻEGO NARODZENIA

,zał, na pocz. l. 80 XX w. przez ks. Antoniego Klemensa; Ob. ok. 50 czł (2014); młodzieżowa schola, (bierze czynny udział  m. in. na mszach niedzielnych; wielu członkiń angażuje się obecnie w mega widowiska organizowane i pokazywane w Spodku, m. in. Franciszek, Exodus, Jonasz; moderatorki Maria Sobczyk (obecnie pełni tę funkcję w diecezjalnym ruchu Światło-Życie). Anna Rajnisz.

Informacja ks. Leszka Makówki (e-meil) z 15.01.2015

OAZA RODZIN

Ruch w Katolickim Kościele ,tzw, gałęź rodzinna  Ruchu Domowego Kościoła (ks. Franciszka Blachnickiego);  przy  ►PODWYŻSZENIA KRZYŻA SW. PARAFII W ►KŁODNICY zawiązała się pod koniec l. 70 XX w. z inicjatywy Anastazji i Alojzego Kycia, reaktywowana 1990 ; Działają 3 Kręgi Domowego Kościoła liczące 12 rodzin (2011); wyjazdy rekolekcyjne m.in. 15 dniowe w okresie wakacji, wspólne przeżywanie najważniejszych świąt liturgicznych w roku),stałe formacji śródroczne, działania na rzecz integracji parafii, agape, adoracja Najświętszego Sakramentu.

M. Grychtoł et al.].Krzyża znak naszą chlubą: 1949-2009 - 60 lat kościoła pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Kłodnicy , Ruda Śląska ; Kłodnica 2009.

OBER TEICH

, Górny Staw położony nad rz. ►KŁODNICA, w ►HALEMBIE po wsch. stronie ►GOŚCIŃCA, zasilał ►KUŹNICĘ HALEMBSKĄ,  po raz ostatni oznaczony w 1827 na wojskowej mapie stolikowej Pruskiego Sztabu Generalnego  Ur Mestißblätter arkusz nr 3553, opublikowanej w Kartografii Górnośląskiej.

B. i A. Podgórscy, Nazwy terenowe i miejscowe w Rudzie Śląskiej : od Abesynii do Żylety : leksykon toponimiczno-ojkonimiczny z antologią tekstów źródłowychRuda Śląska, Szczecin :2014.

OBERSCHLESISCHEN ELEKTRIZITÄTSWERKE

,OEW, firma niemiecka zał. w  l. 1895-1897 z siedzibą w Gliwicach; po 1922 miała przedstawicielstwo w Katowicach, zapoczątkowała  elektryfikację ► HALEMBY (1928), ►KŁODNICY (1932) i ►STAREJ KUŹNICY (1932).

OBOZY PRACY

, zob. ►KOPALNIA ARTUR, ►STARA KUŹNIA

APK, zesp. Wydział Powiatowy Katowice, sygn. 499.
OBROŃCÓW POLSKIEJ GRANICY SZLAK TURYSTYCZNY

Niebieski, znakowany, pieszy; 58, 7 km, prowadzi od stacji PKP Zabrze - Makoszowy przez pn cz. HALEMBY, pd cz. Wirka, KŁODNICĘ, Kochłowice i STARĄ KUŹNICĘ do Bujakowa, a dalej do Zawiści i Tychów.

Wikipedia,strona internetowa http: //www.rtpd.eu/pdf/s10_szlakiemniespodzianek.pdf

OBSZAR WAROWNY ŚLĄSK

, zespół W. Ś., pol. umocniona pozycja obronna przecinająca obszar Górnego Śląska, stanowiąca niegdyś potężne pasmo warowne, broniące podstawowego rejonu przemysłowego II RP przed agresją III Rzeszy; ok. 60 km, od Przeczyc na pn do Wyr na pd.; linia umocnień stałych i polowych uzupełniona szeregiem obiektów towarzyszących lub zabezpieczających (w sumie ok. 180 budowli). zabytek polskiej myśli fortyfikacyjnej z okresu międzywojennego.W skład poszczególnych punktów oporu wchodziły najczęściej: schrony bojowe, ciężkie schrony bojowe, tradytory artyleryjskie,fortyfikacje polowe, koszary, magazyny, schrony polowe,schrony pozorno - bojowe i pozorne ,w skład O.W.Ś. wchodziły: m.in:punkty oporu SZYB ARTURA , „Radoszowy”, pozycja polowa PANEWNIKI , pododcinek ŚMIŁOWICE (w trakcie budowy) i in. O.W.Ś nie był w pełni ukończony.

Jan Przemsza-Zieliński, Śląski front '39 : obrona Śląska i Zagłębia Dąbrowskiego we wrześniu 1939 roku, Sosnowiec 1999.

OCHOTNICZA STRAŻ POŻARNA W HALEMBIE,

, zał 1887 (Paweł ►KANDZIORA, Antoni ►NIEWIDOK, Jan Koszera, Jan ►BUREK, Wiktor ►GOLASZ), ►REMIZA STRAŻACKA (pierwotnie drewniana) u zbiegu ul, ►HALEMBSKIEJ i ►MŁYŃSKIEJ (w miejscu dawnego ►BOISKA (turnerskiego); ; drużyna młodzieżowa, 16 dziewcząt, umundurowane , jednostka dysponowała konną sikawką, beczkowozem Doczka - 3 tys. l. poj., wóz “Conika”, Opel “Blitz”, 800 m dł. węży strażackich; sztandar pośw. 1938, figura św. ►FLORIANA; komendanci Paweł ►KANDZIORA, Jan ► NOWORZYN, Alojzy Burek, Ignacy Kulawik Tomasz ►BŁAŻYCA, Paweł ► BŁAŻYCA. Ryszard Smorszcz, Florian ►COPIK, Alojzy Szczygieł, Alfred Moroń; działalność-gaszenie pożarów, m.in. ►LASÓW, ► ELEKTROWNI HALEMBA, gospodarstwa Józefa Grzyśki, stolarnia huty Pokój walka z krą lodową; uroczyście obchodziła 75 lecie jednostki, msze w intencji strażaków w dniu św. Floriana; uległa likwidacji 1990.

J.Galeja, Halembska  Ochotnicza Straż Pożarna w: Rudzki Rocznik Muzealny 2003, Ruda Śl. 2004.

Rewers sztandaru OSP Halemba (1922)

Awers sztandaru OSP Halemba (1922)

Dyplom uznania dla OSP Halemba

Budynek OSP 2015 rok

Gwoździe do sztandaru OSP Halemba

Lata 50 XX w.

Więcej zdjęć tutaj

 

OCHOTNICZA STRAŻ POŻARNA W KŁODNICY

, zał. 1932, zarejestrowana pod nr 652 w Księdze Stowarzyszeń Urzędu Wojewódzkiego Śląskiego (1935); z siedzibą w remizie strażackiej, na gruntach podarowanych gminie przez Piotra ►ZDEBLA (przy ul ►KACZMARKA), miejsce zebrań rady gminnej w Kłodnicy, w poł l. 30 XX w. z świetlicą-wykorzystywaną także jako sala lekcyjna Szkoły Powszechnej w Kłodnicy; poświęcenie sztandaru (VI 1948). Zlikwidowana pod koniec l. 90 XX w. Obecnie siedziba  ►FILII NR 8 I MIEJSKIEJ BIBLIOTEKI PUBLICZNEJ W RUDZIE Śl.

AKAD, zesp. AL. 3052; APK, zesp. Wydział Powiatowy Katowice, sygn. 479; M. Grychtoł [et al.] Krzyża znak naszą chlubą : 1949-2009 - 60 lat kościoła pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Kłodnicy / [oprac. i tekst]. - Ruda Śląska ; Kłodnica, 2010.


Gwóźdź do sztandaru OSP HALEMBA ofiarowany przez OSP KŁODNICA

Tłok pieczątki OSP Kłodnica

Zdjęcia kliknij tutaj

 

OCHOTNICZA STRAŻ POŻARNA W STARA KUŹNICA

, jednostka zał. 1887; wpisana do rejestru stowarzyszeń województwa śląskiego w 1935 pod nr 734, miała siedzibę w Szkole ; istniała w okresie DRUGIEJ WOJNY ŚWIATOWEJ; reaktywowana 1945; w l.1949-1960 struktura bez osobowości prawnej; wpisana do rejestru stowarzyszeń miasta Rudy Śląskiej (13.05.1960), remiza – w okresie międzywojennym w SZKOLE POWSZECHNEJ NR 1 W STAREJ KUŹNICY WSCHODNIEJ, przy MIKOŁOWSKIEJ ULICY 40, prezesi: [m.in.] Konrad Pytlok, Józef Wieczorek, Szczepan Nigiel; działacze: Józef Nigiel (komendant), Stanisław Kraczla (sekretarz), Jerzy Kalisz, Jan Widuch, Gerard Zdebel; 61 (1965), 56 (1967) czł.

APK zesp. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Katowice Urząd Spraw Wewnętrznych sygn 11/1; APK OT Pszczyna, zesp. Starostwo Powiatowe Pszczyna, sygn. 270, Prez. MRN Ruda Śl. sygn 519; J. Kołodziej, Jesteśmy z żelaza czyli rzecz o Starej Kuźnicy i Kłodnicy. Ruda Śląska, 2009.

Awers Sztandaru OSP Stara Kuźnica (1937)


Zdjęcia kliknij tutaj

OCIEPKA Karol

(*18.06.1915, Halemba-†19.08.1979, Ruda Śl.-Halemba), piłkarz, obrońca, napastnik; zaw. ►ODDZIAŁU MŁODZIEŻY POWSTAŃCZEJ W HALEMBIE(1935-1938), 2(2-0-0) medale mistrzostw OMP w woj., śląskim: 1 m piłka nożna (1936, 1938). Pochowany na ►CMENTARZU PARAFIALNYM W HALEMBIE.

Lit. T. Wawoczny, Leksykon piłkarzy GKS Grunwald Ruda Śląska, Ruda Śląska 2005.

OCZYSZCZALNIA ŚCIEKÓW „HALEMBA CENTRUM”

obiekt typ: mechaniczno – biologiczno – chemicznego wybudowany w 2006 , przy ul. ►MŁYŃSKIEJ w ramach zrealizowanego  Projektu „Oczyszczanie ścieków - Ruda Śląska"  (l. 2002 – 2010) Miasta Ruda Śląska,  współfinansowanego przez Unię Europejską, przy asyście technicznej Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. w Rudzie Śląskiej w ramach jednego z 6 zadań inwestycyjnych.

strony internetowe: http://pwik.com.pl/, ; www.przyjaznaklodnica.pl/projekty...

Budowa nowej oczyszczalni ścieków Halemba Centrum 2005 r

Więcej zdjęć tutaj

ODCINEK  C

zob. ► POŁUDNIE.

ODDZIAŁ MŁODZIEŻY POWSTAŃCZEJ HALEMBA

, organizacja młodzieżowa podporządkowana ►ZWIĄZKOWI POWSTAŃCÓW ŚLĄSKICH W HALEMBIE, zał. 27.10.1934; 66 czł. (31.12.1934); świetlica międzyorganizacyjna; sekcje: lekkoatletyczna, piłki nożnej, szachowa, tenisa stołowego; oświatowa, teatralna; osiągniecia 3(3-0-0) medale w Mistrzostwa Śląska OMP: 1 m. (1936, 1938) w piłce nożnej, 1 m (1936) w biegu na przełaj; czł.: Konrad ►BIAŁAS, Gerard Bola, Józef Brol, Mikołaj ►BROL, Edward Czerny, Alfred ►DYRDA, Jerzy ►GRYMEL, Henryk Gwiźdż, Roman Herisz, Franciszek Krakowski, Alojzy Krzykowski, Stefan ►KULAWIK, Alfred Lindner, Gerard ►LINDNER, Henryk ►MAKOSZ, Ryszard Mazur, Józef Mleczko, Stanisław Mleczko, Reinhold Mierzwa Wacław MUSIOŁ, Adolf ► NOLEPA, Gerard Nowak, Karol ►OCIEPKA, Gerard Pakuła, Józef Polok, Hubert Powol, Wilhelm Przewdzing, Wilhelm Pyka, Edmund Rajwa, Jan Rajwa, Edmund ►RZEPKA, Alojzy ►STEUER, Paweł Steuer (zob. ►SZTAJERSKI), Józef Szewerda, Ignacy Szołtysek, Konrad  Szydłowski, Jan Szymura, Józef Turchański, Franciszek Tyrała, Wiktor ►WAŚ, Ryszard Wieczorek, Oswald ► ZBROJA, Jerzy Zdebel.

A. Steuer, Z dziejów  kultury fizycznej w Halembie (1905-2003), w: Rudzki Rocznik Muzealny 2002, Ruda Śl. 2003;   Sprawozdanie Roczne z Działalności Organizacji Młodzieży Powstańczej. Katowice 1935.

Odział Młodzieży Powstańców Halemba przed pomnikiem Powstańca Śląskiego

ODDZIAŁ MŁODZIEŻY POWSTAŃCZEJ KŁODNICA

, organizacja młodzieżowa podporządkowana ►ZWIĄZKOWI POWSTAŃCÓW ŚLĄSKICH W KŁODNICY, zał. ok. 1938; sekcja lekkoatletyczna.

A. Steuer, Ruch sportowy w województwie śląskim 1922-1939, Opole 2008.


ODPUSTY PARAFIALNE

, uroczystości kościelne ku czci patrona parafii; do 1890 w Halembie był obchodzony w uroczystość Trójcy Świętej, a w Starej Kuźnicy w niedzielę po św. Wojciechu (23.04.), był o.p. od 1890 w HALEMBIE, pocz. w pierwszą niedzielę po dniu (7.10.) Matki Boskiej Królowej Różańca Świętego; w II poł. XX w. w pierwszą niedzielę października; w KŁODNICY w niedzielę po święcie Podwyższenia Krzyża (14.09), na osiedlu HALEMBA II, w niedzielę po Zwiastowaniu Pańskim (25.03).

D. Świtała-Trybek,.   Święto i zabawa : odpusty parafialne na Górnym Śląsku, Wrocław 2000.

Odpust parafii M.B.Różańcowej (1956)Leokadia Sztajerska(na kucyku)obok Aniela Sztajerska

Procesja do Kochłowic

Wyjazd Kłodnickich i Kuźnickich dzieci na odpust do Kochłowic. Rok około 1955.


ODRZAŃSKA

, ulica w► KŁODNICY, dł. ok. 150-200 m., układ równoleżnikowy; w okresie międzywojennym teren należał do Szarloty Bremerowej; dawne nazwy: do 1939 ul. Bronisława Pierackiego, w l. 1945-1959 Stanisława Staszyca; firma transportowa.

OKRĘG URZĘDOWY NOWA WIEŚ

, struktura administracji samorządowej; wydzielona z O.U. Kochłowice w VII 1924, w skład wchodziły gminy Bykowina, ►HALEMBA, ►KŁODNICA i Nowa Wieś; nieudanej próby secesji 24.11.1924 dokonali radni ►GMINY HALEMBA, przegłosowując na nadzwyczajnym zebraniu gminy Halemba utworzenie odrębnego O.U Halemba. U genezy secesji legł niekorzystny dla Halemby stosunek głosów w O.U. N.W., w którym Halemba Kłodnica i Bykowina miały po jednym, a Nowa Wieś cztery głosy. Uchwał rady w Halembie nie uznał ►WYDZIAŁ POWIATOWY W KATOWICACH i jego działalność zakończyła  się. Działacze: ► BUREK Jan,  ►GÓRNY Walenty, Krzykowski Herman, Krzykowski Ignacy.

APK, zesp. Wydział Powiatowy Katowice sygn. 278.

OLSZYNKA Augustyn

(٭28.08.1899, Halemba- †20?(30?).05 1954, Ruda Śląska), powstaniec śląski, organizator i komendant placu ►POLSKIEJ ORGANIZACJI WOJSKOWEJ GÓRNEGO ŚLĄSKA W HALEMBIE.

Encyklopedia Powstań Śląskich , Opole 1982.

OLSZYNOWA

, ul na Osiedlu► HALEMBA II, dł. ok. 200 m., przebieg południkowy, łączy ul. ►SOLIDARNOŚCI z ul. ►LEŚNĄ; do 1990 ul. Alfreda Orszulika, apteka.

B. Kopiec Ruda Śląska: zarys dziejów. Cz. 3, Kochłowice, Bykowina, Halemba, Kłodnica, Stara Kuźnica, Wirek. Ruda, 2009.

OPAWSKO-RACIBORSKIE KSIĘSTWO

, struktura polit. utworzona 1337 przez Mikołaja II Opawskiego z ► PRZEMYŚLIDÓW OPAWSKICH, przez połączenie Opawskiego i ►RACIBORSKIEGO KSIĘSTWA (I); istniało do 1377; w jego granicach znalazły się ►KASZTELANIA MIKOŁOWSKA ► PSZCZYNA, oraz ►LUBNIOWSKA PUSZCZA.

Ilustrowany słownik dziejów Śląska . hasła zestawił i oprac. Bogdan Snoch, Katowice 1991.

OPOLSKO - RACIBORSKIE (II) KSIĘSTWO

Powstało w 1521 w wyniku działań ostatniego Piasta śląskiego ►JANA II DOBREGO; w 1532 r. po jego bezpotomnej śmierci dostało się pod panowanie Hohenzollernów, jako lenników czeskich. W 1552 r. Ferdynand I odebrał księstwo ►JERZEMU FRYDERYKOWI HOHENZOLLERN  (►BYTOM przekazał► HENCKEL VON DONNERSMARCKOM). W l.1552-1645 i od 1646 znajdowało się pod bezpośrednim panowaniem Habsburgów, w l.1646-1666 stało się zastawem polskich Wazów. Od 1742  obszar księstwa został inkorporowany do Prus.

S. Baldy. Dzieje Księstwa Opolsko-Raciborskiego po śmierci Jana Dobrego /  Opole 1999.

ORGANIZACJE, STOWARZYSZENIA, ZWIĄZKI

Postępującemu zjawisku industrializacji Górnego Śląska towarzyszył proces rozwoju życia organizacyjnego; HALEMBA, KŁODNICA, STARA KUŹNICA (ze statusami administracyjnymi wsi) od początku ustępowały okolicznym miejscowościom jak WIREK, KOCHŁOWICE, MIKOŁÓW; wśród przyczyn tego zjawiska należy uwzględnić liczbę mieszkańców, a także spędzanie wolnego czasu przez ludność (barierą rozwoju życia organizacyjnego było wykonywanie dwóch prac (zawodowej i dodatkowej w gospodarstwach domowych) przez mieszkańców dzisiejszej dz. Halemba; rozwój o., s. , z. zapoczątkowały pod koniec XIX w. straże pożarne (zob. OCHOTNICZA STRAŻ POŻARNA W HALEMBIE OCHOTNICZA STRAŻ POŻARNA W KŁODNICY OCHOTNICZA STRAŻ POŻARNA W STAREJ KUŹNICY; kolejny etap w rozwoju życia organizacyjnego był związany ze strukturami parafialnymi; dzielonymi wg. wieku – MŁODZIEŻOWY RUCH (TOWARZYSTWO ŚW. ALOJZEGO, KATOLICKIE STOWARZYSZENIE MŁODZIEŻY MĘSKIEJ, SODALICJA MARIAŃSKA; początkowo w TRÓJCY ŚW. PARAFII W KOCHŁOWICACH, następnie przeniesione do MATKI BOSKIEJ RÓŻAŃCOWEJ PARAFII W HALEMBIE; zapoczątkowana została też działalność tzw. Bractw nabożnych (ARCYBRACTWO MATEK CHRZEŚCIJAŃSKICH, ZWIĄZEK ŚWIETEJ RODZINY); oprócz pol. o., s., z. pojawiły się struktury niem.: w ramach akcji VOLKS UND JUGENDSPIELE w 1905 zaczęła się tworzyć KULTURA FIZYCZNA (SPIELVEREIN, towarzystwo cyklistów, po 1922 STRZAŁA); szczególnie płodny dla rozwoju o.s.z. były l. 1919-1921, okres w którym ruch narodowy przekształcił się na niepodległościowy; inicjatywa utworzenia wielu z nich wyszła od ks. Pawła LEXA; w II 1919 powstało TOWARZYSTWO POLEK (w tym środowisku zrodziła się idea czerwonokrzyska-inicjatorką powstania organizacji Czerwonego Krzyża, która zasięgiem objęła także STARĄ KUŹNICĘ była Ema KOZOK; w l. 30 XX w. przy organizacji Polskiego Czerwonego Krzyża utworzona została zmilitaryzowana drużyna sanitarna; po 1945 zajmowała się m.in. grobami wojennymi; czołowi działacze: Wiktor JAGŁA, Teodor MARSZOŁEK, Alojzy SKUTELLA; rozwój pol. kultury fizycznej, zapocz. gniazdo TOWARZYSTWA GIMNASTYCZNEGO SOKÓŁ (1919), sportu (KS GWIAZDA); pierwszymi organizacjami kulturalno-oświatowymi były TOWARZYSTWO CZYTELNI LUDOWYCH (1919) i TOWARZYSTWO OŚWIATY ŚW. JACKA; CHÓR im. IGNACEGO PADEREWSKIEGO w HALEMBIE zainaugurował rozwój ŚPIEWACZEGO RUCHU (odpowiednikiem tej organizacji w Kłodnicy i Starej Kuźnicy był chór JEDNOŚĆ); pierwszą niepodległościową organizacją była placówka POLSKIEJ ORGANIZACJI WOJSKOWEJ GÓRNEGO ŚLĄSKA (podobne struktury powstały w Kłodnicy i Starej Kuźnicy), po 1922 nastąpił kryzys organizacyjny w wielu o.s.z. od 1926 renesans organizacyjny do którego znowu przyczyniła się parafia halembska; w ożywieniu życia społecznego brało udział środowisko kobiece; z jego inicjatywy powstało TOWARZYSTWO MŁODYCH POLEK inaugurując rozwój świeckich struktur MŁODZIEŻOWEGO RUCHU (w l. 30 XX w. oraz realizowanego w PIERWSZEJ HARCERSKIEJ DRUŻYNIE MĘSKIEJ im JANA III SOBIESKIEGO i ODDZIAŁACH MŁODZIEŻY POWSTAŃCZEJ; w Kłodnicy pod koniec l.30 XX w.); we współpracy SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 24 im POWSTANCÓW ŚLĄSKICH i ks. Pawła Lexa w 1928 reaktywowana została czytelnia i biblioteka TOWARZYSTWA CZYTELNI LUDOWYCH, także szkoły w Starej Kuźnicy, Kłodnicy stały się bazą dla struktur tej organizacji; w Kłodnicy działało [1928] bliżej nierozpoznane Kółko Dramatyczne; odradzały się organizacje paramilitarne i kombatanckie; ZWIĄZEK POWSTAŃCÓW ŚLĄSKICH (Halemba, Kłodnica, Stara Kuźnica), Związek Rezerwistów (Halemba, Stara Kuźnica); w l. 30. XX w. powstał w Halembie oddział Ligi Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej; polityczną organizacją był Związek Obrony Kresów Zachodnich (zob. POLSKI ZWIĄZEK ZACHODNI) w sferze ROLNICTWA inicjatywę tworzenia struktur organizacyjnych przejęła Śląska Izba Rolnicza w Katowicach, pod opieką jej instruktorów pozostawało KÓŁKO ROLNICZE W KŁODNICY (1928); w l. 30. XX w. TOWARZYSTWO HODOWCÓW DROBNEGO INWENTARZA W HALEMBIE; do pęknięć ideowo-politycznych doszło w l. 30. XX w. w ruchu kobiecym (Katolickie Towarzystwo Kobiet, Towarzystwo Kobiet); z inicjatywy kościoła odrodził się ruch śpiewaczy (CHÓR KOŚCIELNY) i powstały struktury działalności charytatywnej (TOWARZYSTWO PAŃ P.W. ŚW. WINCENTEGO A PAULO); w okresie DRUGIEJ WOJNY ŚWIATOWEJ pol. organizacje zostały rozwiązane (działał tylko ŻYWY RÓŻANIEC), z niemieckich na terenie szkół utworzono Bund Deutsche Mädel, Hitlerjugend; ponadto Deutsche Frauen Bund, Ostmarkenverein, bojówki SA); w 1945 odrodziło się parę organizacji świeckich z okresu międzywojennego do dawnych nazw powróciły drużyna harcerska, chóry DZWON i JEDNOŚĆ, koło PCK , GWIAZDA; w ruchu kombatanckim obok starego Związku Inwalidów Wojennych RP (w Halembie prezesem był Józef Warzecha) siłą polit. były 3 oddziały miejscowe ZWIĄZKU WETERANÓW POWSTAŃ ŚLĄSKICH; z organizacji paramilitarnych nowoutworzoną strukturą było TOWARZYSTWO PRZYJACIÓŁ ŻOŁNIERZA; do nowych organizacji należał też Związek Hodowców Gołębi Pocztowych JASKÓŁKA; zjawiskiem nowym było tworzenie struktur organizacyjnych w KŁODNICY: ruchu sportowego (Klub Sportowy UNIA KŁODNICA) i niezidentyfikowane nominalnie komórki harcerstwa ; od 19491950 likwidacja większości stowarzyszeń zwłaszcza parafialnych; sportowych , śpiewaczych, Samopomocy Chłopskiej; Związek Weteranów Powstań Śląskich przekształcił się w Związek Bojowników o Wolność i Demokrację, pozostały organizacje hodowców gołębi pocztowych (V-126, V-133, V-33); odnowa popaździernikowa przyczyniła się do reaktywowania działalności społ. : mecenat nad nimi przejęła kopalnia Halemba (zob. HALEMBA-WIREK KOPALNIA) sportowej – odrodził się ruch sport. (zob. KULTURA FIZYCZNA) , reprezentowany przez GRUNWALD RUDA ŚLĄSKA; powstały zakładowe organizacje: KOŁO POLSKIEGO TOWARZYSTWA TURYSTYCZNO-KRAJOZNAWCZEGO, LIGI OBRONY KRAJU, ZBOW i D, POLSKIEGO CZERWONEGO KRZYŻA, POLSKIEGO TOWARZYSTWA EKONOMICZNEGO, Ligi Kobiet, KLUB TECHNIKI I RACJONALIZACJI, KOŁO POLSKIEGO ZWIĄZKU WĘDKARSKIEGO NR 92; reaktywowane zostało KÓŁKA ROLNCZE HALEMBA; w kościele katolickim w Halembie i Kłodnicy ożywienie (Schola związana z ruchem oazowym) nastąpiło pod koniec l.70 XX w. w parafii Matki Boskiej Różańcowej i Podwyższenia Krzyża Świętego; nieskrępowany zaś niczym rozwój stowarzyszeń i ruchów kościelnych miał miejsce w l. 90 XX w. i objął założoną BOŻEGO NARODZENIA PARAFIĘ; na terenie kościelnym reaktywowany został ŚPIEWACZY RUCH; powstały organizacje społ. -polt. z których największe znaczenie ma ZWIĄZEK GÓRNOŚLĄSKI KOŁO HALEMBA; największy rozkwit organizacyjny przeżywa ruch sport. łącznie 13 jednostek organizacyjnych który objął także KŁODNICĘ (MILON, KORONA); na terenie kopalni- mecenasa ruchu organizacyjnego pozostały tylko 2 jednostki organizacyjne: KLUB HONOROWEGO DAWCÓW KRWI KWK HALEMBA i Zakładowe Koło Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Górnictwa.

APK. zesp. Dyrekcja Policji Katowic, sygn. 42; Starostwo Powiatowe Katowice sygn. 265 a; A. Brzezina [i in.,] Halemba. historia i teraźniejszość parafii Matki Boskiej Różańcowej , Ruda Śląska 1997; L. Kuś, R. Marek, 10 lat Kopalni Węgla Kamiennego "Halemba" : Ruda Śląska, lipiec 1967; A. Steuer, Z dziejów rudzkiego sportu, Ruda Śl. 2004 A. Steuer, Z dziejów kultury fizycznej w Halembie (1905-2003), „Rudzki rocznik muzealny” 2002, Ruda Śląska 2003.


KARTA POCZTOWA WYDANA Z OKAZJI MIĘDZYNARODOWEJ WYSTAWY
FILATELISTYCZNEJ POŚWIĘCONA TEMATYCE HOBBYSTYCZNEJ.

Koło PCK w Halembie l.30 XX w.

Członkowie halembskiego Koła Łowieckiego  l. 30 XX w.

Znaczek Ligi Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej

ORGANY W KOŚCIELE POD WEZWANIEM MATKI BOŻEJ RÓŻAŃCOWEJ W RUDZIE ŚLĄSKIEJ–HALEMBIE

, instrument muzyczny:  zbudowany 1865 w firmie Volkmann w Gliwicach (wg wcześniejszych hipotez firmę Hans Durschlag z Rybnika) ustawiony w drewnianym kościele p.w. ► WSZYSTKICH ŚWIĘTYCH W BIELSZOWICACH, ofiarowane dla kościoła ► MATKI BOSKIEJ RÓŻAŃCOWEJ W HALEMBIE (1890) przez ks. Jana ► HRUBEGO, umieszczone na osi chóru muzycznego; na wolno stojącej szafie malowanej z prospektem architektonicznym utworzonym z 4 płaskich pól piszczałkowych na wspólnym cokole; pola skrajne w formie arkad zwieńczonych odcinkami belkowania, ujęte są w skrajne pilastry. Podwójne pole środkowe o symetrycznej budowie zwieńczone jest belkowaniem na którym znajduje się szczyt w formie wimpergi z małymi szczytami; stół gry wbudowany jest w lewy bok szafy z klawiaturami manuałową w skali C-c 3  i pedałową C-c 1; wiatrownice klapowo-zasuwowe  oraz trakturę mechaniczną;  zespół brzmieniowy składa się z 9 głosów (7 w manuale, 2 w pedale).  Remontowane w 1990, 1998, 2011.

J. Gembalski, Inskrypcja i tabliczki firmowe jako źródło w badaniach nad organami śląskimi, w Organy na Śląsku t.5, Katowice 2014; J. Gembalski, Zabytkowe organy w kościołach Rudy Śląskiej w: Sztuka sakralna Rudy Śląskiej, red. nauk. Barbara Szczypka-Gwiazda i Michał Lubina. Ruda Śl. 2005.

Więcej zdjęć tutaj

 

ORGANY W PODWYŻSZENIA KRZYŻA ŚWIĘTEGO KOŚCIELE W KŁODNICY.

zbudowane w 1888 przez Hansa Dürschlaga w l. 60. przeniesione z kościoła w Orzeszu i przebudowane przez firmę Biernackiego. Zabytek nr 1 w rejestrze Miejskiego Konserwatora Zabytków.

pl.wikipedia.

Więcej zdjęć tutaj

ORKIESTRA DĘTA KOPALNI HALEMBA

zał.3.09.1960,z inicjatywy:Ryszarda Banika,Kazimierza Cwielaga,Gerarda Rzepki i Jerzy Kościelnego kapelmistrzowie: Herbert Hahn, (do 1983); Jerzy Tkocz, Jan Niesterok, Teodor Zając (1986-1991), Norbert ►GEMANDER (1991-2011)  Piotr Szczygioł. (2012-nadal); 40 (1963/64), do 49 czł. (2012); koncerty w Wojewódzkim Parku Kultury i Wypoczynku, ►BARBÓRKA Dni Gwarków, uroczystości kościelne; osiągnięcia: I Ogólnopolski  Festiwal Amatorskich Zespołów Artystycznych  w Chorzowie (I nagroda specjal. Jury); Międzynarodowym Festiwalu Orkiestr Górniczych Prewidza 1974 (I miejsce), Światowy Festiwal Orkiestr Dętych w Hamar.1989 (srebrny medal)

Orkiestra dęta K.W.K. [Kopalni Węgla Kamiennego] "Halemba" : 1960-1995. Ruda Śl., http://orkiestrahalemba.pl/

Afisz z okazji 30 lecia Orkiestry KWK Halemba

ORKIESTRA PARAFIALNA

,zał. w 1955 przy ►MATKI BOSKIEJ RÓŻAŃCOWEJ PARAFII W HALEMBIE jako o. dęta, utworzona z inicjatywy ks. Józefa ► GARUSA; korzystała z instrumentów muzycznych oferowanych przez targowiska staroci i antykwariaty; na inaugurację działalności przyjęła powracających pielgrzymów z Piekar; przygrywała podczas ważniejszych uroczystości kościelnych (pielgrzymki, Boże Ciało); uroczyście obchodziła jubileusze 40 i 50- lecia istnienia; członkowie: Jerzy Michna, Ewald Chmurczyk, Hubert Dubiel, Stanisław Szczygioł, Józef Kołodziej, Hugon Nawrat, Józef Michna, Adolf Hulok, Walter Figlus, Józef Kańtoch, Józef Kaszta, Mikołaj Nawrat, Krystian Matla, Józef Sobczyk, Andrzej Szołtysek, Jacek Szołtysek, Stanisław Szczygioł, Ewald Mojza, Ludwik Nawrat, Krzysztof Nawrat, Marek Nawrat.

A. Brzezina [i in.,] Halemba. historia i teraźniejszość parafii Matki Boskiej Różańcowej , Ruda Śląska 1997; .M. Nawrat, Orkiestra ParafialnaPaciorki Nadziei” 2007, nr 1;



ORLA

, zob. ►ULICE HALEMBY, KŁODNICY I STAREJ KUŹNICY.

ORSZULIKA Alfreda

, do 1990 nazwa ulicy OLSZYNOWEJ

B. Kopiec Ruda Śląska: zarys dziejów. Cz. 3, Kochłowice, Bykowina, Halemba, Kłodnica, Stara Kuźnica, Wirek. Ruda, 2009.

ORZESZKOWEJ ELIZY

, ul. w ►KŁODNICY, do 1951 ul Marii Konopnickiej,  dł. ok. 900 m.; przebieg południkowy łączy ►KOCHŁOWICKĄ Ulicę z ►HALEMMBSKIM LASEM; wiadukt kolejowy, krzyż przydrożny, magazyny sprzętu przeciwpożarowego, firma budowlana.

B. Kopiec Ruda Śląska: zarys dziejów. Cz. 3, Kochłowice, Bykowina, Halemba, Kłodnica, Stara Kuźnica, Wirek. Ruda, 2009.

OSADNIKI  ELEKTROWNI HALEMBA

,  cztery odrębne pola składowiska pyłu węglowego powstającego w wyniku spalania węgla i dostarczanego rurami z kotłów ►ELEKTROWNI  HALEMBA, jako mieszanka wodno-pyłowa; na granicy ►RUDY ŚLĄSKIEJ (►STAREJ KUŹNICY) i ►MIKOŁOWA, tworzone od l. 60 XX w; najstarszy miał charakter doświadczalny, przykrył podziemny potok –dopływ ► ŻABNICY; obecnie porastające trawą, drzewami; liczne zalewiska, fauna m.in sarny, jelenie, ptaki wodne); pozostałości urządzeń transportujących; tereny strzeżone m.in ze względu na możliwość tworzenia się zapadlisk. W pobliżu ►PIETREK, źródła  Żabnicy).

Strony internetowe: www.eksploratorzy.com.pl/viewtopic; photo. bikestats.eu/zdjecie, Czas na przygodę: Osadniki Elektrowni "Halemba"

OŚRODEK INTERWENCJI KRYZYSOWEJ

pocz. w strukturach ►MIEJSKIEGO OŚRODKA POMOCY; w l. 2007 – 2011 w  budynku ►PRZEDSZKOLA NR 25 w KŁODNICY przy ul ► PONIATOWSKIEGO W STAREJ KUŹNICY WSCHODNIEJ. obecnie przy ul. Ballestremów; dyr. Teresa Moralewicz; o. czynny przez 7 dni w tygodniu; udziela pomocy w formie: interwencji kryzysowej;konsultacji,  poradnictwa , terapii:  indywidualnej, małżeństw i par; w grupach: wsparcia dla kobiet doświadczających przemocy w rodzinie, zajęć korekcyjno - edukacyjne dla osób stosujących przemoc w rodzinie, treningu radzenia sobie z agresją; pomocy w pisaniu wniosków o leczenie odwykowe; porad prawnych dla klientów OIK (pomoc w tworzeniu wniosków, pism sądowych etc.)
strona internetowa http://www.oikrsl.org/ http://rudaslaska.com.pl.


OŚRODKI KOLONIJNE KOPALNI HALEMBA

, miejsca wypoczynku dzieci pracowników kopalni Halemba; Goczałkowice (1959), Pszczyna (1960), Gdynia (1963), Gdynia-Orłowo (1967), Gdynia Chylona (1967), Bukowno (1969), Kokotek (1969), Piła (ok. 1976), Wiśnicz (l.70. XX w.)

APK, zesp. Komitet Miejski Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej Ruda Śląska, sygn. 420, 422, 430; L. Kuś, R. Marek, 10 lat Kopalni Węgla Kamiennego "Halemba" : Ruda Śląska, lipiec 1967 r.

Ośrodek kolonijny kop.Halemba lata 80.XX w.

OŚWIĘCIMSKA

, nazwa ulicy ►PIERWSZEGO (1) MAJA w l. 1945-1959 w HALEMBIE.

AKAD Katowice, księga pogrzebowa parafii Matki Boskiej Różańcowej w Halembie.

OWSA UPRAWA

, zob.► UPRAWY ROŚLIN UŻYTKOWYCH

OZ

(geomorfol.) piaskowy wał o wysokości ok.20 m. wyniesiony wskutek osadzania piasku i żwiru przez wody płynące pod lądolodem, w jego szczelinach lub na powierzchni. O. zbudowane są z piasków i żwirów, ułożonych poziomymi lub skośnymi warstwami. Jeszcze po zakończeniu ►DRUGIEJ WOJNY ŚWIATOWEJ występował w ►STAREJ KUŹNICY (na pd. od WALDSCHLOSU), eksploatowany (zob. ►PIASKOWNIE) do poł. XX w.

Wikipedia; inf. Wernera Wesołego, zam. przy ul. Mikołowskiej.

 

 

 

 

 

 

Prześlij wiadomość.


 

 

ABCDEFGHIJKLŁMNOPRSŚTUVWZŹŻ

 

Poprawiony: poniedziałek, 09 listopada 2015 22:37