MAŁY LEKSYKON HALEMBSKI

 

ABCDEFGHIJKLŁMNOPRSŚTUVWZŹŻ

 

N

 

NADLEŚNICTWO KATOWICE

struktura w Zarządzie Lasów Państwowych, powstała 1 .01. 1974 r.z połączenia Nadleśnictw Imielin, Murcki i PANEWNIK. ( obecnie obręb), 15 leśnictw N. K. (m.in. PANEWNIKI, ŚMIŁOWICE, 14,4 tys. ha (m.in. dawne GÓRNE LASY PSZCZYŃSKIE. HALEMBSKI LAS, ALODIALNY LAS)   Przed 1945 większość powierzchni lasów N. stanowiły własności prywatne m. in. Księcia pszczyńskiego, hrabiego Thiele-Winklera, HENCKEL VON DONNERSMARCK i in. Gospodarka leśna opierała się wówczas na planach rocznych i bardzo mocno była uzależniona od zmiennego zapotrzebowania na drewno. Surowiec drzewny dostarczano głównie do hut i kopalń śląskich. W czasie DRUGIEJ WOJNY ŚWIATOWEJ lasy n.k. zbytnio nie ucierpiały. Prywatni właściciele unikali nadmiernych wyrębów; brak w tym rejonie większych walk. Po wojnie przekazane gminom. Gwałtowny rozwój przemysłu po II wojnie światowej oraz ogromne zapotrzebowanie na drewno dla hut i kopalń wywarły piętno na lasach Górnego Śląska. obecnie przebudowy najbardziej uszkodzonych i zagrożonych przez przemysł obszarów leśnych. Odnowa osłabionych drzewostanów, ich dostosowanie do warunków siedliskowych, zastępowanie gatunków obcych rodzimymi.

Historia Dyrekcji Lasów Państwowych w Katowicach do roku 1997 : lasy, ludzie, gospodarka / [oprac. zespół aut. Karol Batura et al.], Warszawa 1997. http://www.katowice.katowice.lasy.gov.pl/lasy-nadlesnictwa.

Ambona myśliwska w lasach Starej Kuźnicy


Tablice informacyjne Nadleśnictwa Katowice


Tablice informacyjne Nadleśnictwa Katowice 

NA DOŁACH

, wyrobisko po ►PIASKOWNI w obrębie ul. ►LIGOCKIEJ i Wawrzyńca ► SZCZUDLAKA do pocz. XXI w. dzikie wysypisko śmieci.

D.Szmidt, Stara Kuźnica , „Wiadomości Rudzkie” 1999, nr 8.

NAJŚWIĘTSZE SERCE JEZUSA

. Ośrodek dla Niepełnosprawnych z siedzibą w Rudzie Śląskiej - Halembie ul ► KŁODNICKA 103; mieści się w 2 budynkach (dawny hotel robotniczy, internat szkolny); dzieło Caritas Archidiecezji Katowickiej; powołany dekretem Metropolity Górnośląskiego arcybiskupa Damiana Zimonia (1995) z inicjatywy ks. Krzysztofa Bąka; tworzy zespół specjalistycznych  placówek,  których misją jest wspieranie osób niepełnosprawnych,  w szczególności zaś z niepełnosprawnością intelektualną i zaburzeniami psychicznymi  Obecnie w ramach Ośrodka działają następujące jednostki: ► DOM POMOCY SPOŁECZNEJ (dla dzieci i młodzieży z niepełnosprawnością intelektualną, 95 rezydentów), ►WARSZTAT TERAPII ZAJĘCIOWEJ (130 uczestników) i środowiskowy dom samopomocy (40 uczestników); kaplice N.S.P.J i św. Jana Bosco , tzw. mieszkania chronione. Ogółem ze wsparcia Ośrodka N.S.J regularnie korzysta prawie 250 osób.; realizuje także szereg inicjatyw o charakterze kulturalnym, sportowym i rekreacyjnym, które zmierzają do zwiększenia partycypacji społecznej i kulturalnej osób niepełnosprawnych, do wyrównywania szans, pogłębienia integracji społecznej oraz tworzenia pozytywnego wizerunku człowieka dotkniętego niepełnosprawnością i jego pozytywnego odbioru przez ogół  społeczeństwa. Należą do nich takie przedsięwzięcia jak: konferencje i sympozja, wystawy, festyny, koncerty i spotkania integracyjne, wydawnictwa, treningi i zawody sportowe, wycieczki, plenery artystyczne i turnusy rehabilitacyjne. Niektóre  z  tych  inicjatyw  przyjęły  formę zorganizowaną i charakteryzują się tym, że niepełnosprawna młodzież ma okazję do realizowania indywidualnych zainteresowań oraz rozwijania swoich talentów podczas regularnych spotkań artystycznych lub treningów sportowych. Należą do nich m.in. zespół teatralno-muzyczny ►OD SERCA” oraz Klub Olimpiad Specjalnych ►HALEMBIANKA". Dyrektor Dariusz Sitko, z-ca Witold Hanke, kapelan ks. dr Antoni Bartoszek.

K.Bąk,.Caritas Archidiecezji Katowickiej : informator 2005 . www.katowice.caritas.pl/.../osrodek-najswietsze-serce-jezusa-w-rudzie-sla

Arcybiskupa D.Zimoń poświęca ośrodek N.S.P.J. w Halembie

NASZ DOM

, spółdzielnia mieszkaniowa z siedzibą przy ul ►KŁODNICKIEJ; powstała na pocz. l. 90. XX w. na fali przemian po 1989; przejęła majątek kopalni Halemba (nie związany z produkcją); struktura opiera się na zarządzie, na jego czele stoi prezes (Werner Wesoły, Sonia Janus), Radzie Nadzorczej (Dariusz Potyrała), 3 Radach Osiedlowych: w HALEMBIE I, (Jan Chrzanowki) HALEMBIE II (Alfred Gilner), Bykowinie; w przeszłości właściciel hali sportowej (zob. ►HALA SPORTOWA MIEJSKIEGO OŚRODKA i REKREACJI W RUDZIE ŚLĄSKIEJ IM OLIMPIJCZYKÓW, ►PAŁACYK KLASYCYSTYCZNY DONNERSMARCKÓW); 104 budynki w ►HALEMBIE i 5 w Bykowinie (2002) z 3487 mieszkaniami wybudowanymi w l.50. – l.80. XX w. właściciel terenów centrum handlowego u wylotu ul► BRODZIŃSKIEGO KAZIMIERZA; mecenas dla Klubu Modelarskiego ►KARLIK

Wiadomości Rudzkie” 2002, nr 10,


http://www.naszdom.info.pl/

Festyn z okazji 10 lecia Spółdzielni Mieszkaniowej

Więcej zdjęć tutaj


NAWRAT Hugo

(* 8.12.1927, Halemba-†3.12.1991), zał. i wieloletni dyrygent ORKIESTRY PARAFIALNEJ W HALEMBIE; wyjechał do Niemiec (grał na organach w tamtejszych kościołach, weselach), gdzie zmarł.

Kronika parafii Matki Boskiej Różańcowej.

 

NEUDORFSTRAßE

, w okresie okupacji hitlerowskiej nazwa ulicy ►NOWOWIEJSKIEJ

NEUE REINERZ

, pole górnicze w ►KŁODNICY, nadane hr. ►HUGO I HENCKEL VON DONNERSMARCKOWI 1858, powiększone 1867, eksploatowane w składzie kopalni ►GOTTES SEGEN,  w II poł. XX w. przez Kopalnię  ►HALEMBA-NOWY WIREK.

http://www.rtpd.eu/pdf/tajemnice.pdf; B i A. Podgórscy, Nazwy terenowe i miejscowe w Rudzie Śląskiej : od Abesynii do Żylety : leksykon toponimiczno-ojkonimiczny z antologią tekstów źródłowych, Ruda Śląska, Szczecin 2014.

NICKEL HAMMER

, zob►. NYKOWA KUŹNICA

NIDER TEICH

(Dolny Staw), staw przy rz. ►KŁODNICY w ►HALEMBIE , zapisany Nider T., m.in. na arkuszu nr 3553 niem. wojskowej mapy stolikowej Ur Mestißblätter Pruskiego Sztabu Generalnego; mapy z 1827 opublikowano w Kartografii Górnośląskiej położony na zach. od drogi z ►NOWEJ WSI do ►WYGODY.

B. i A. Podgórscy, Nazwy terenowe i miejscowe w Rudzie Śląskiej : od Abesynii do Żylety : leksykon toponimiczno-ojkonimiczny z antologią tekstów źródłowych, Ruda Śląska,

Szczecin :2014.

NIEMIEC Ludwik

(*22.07. 1911, Cielmice – †7.07.1966, Murcki), ksiądz; abs. Małego Seminarium Duchownego w Daczewie k, Stryja, 6 klasowego Gimnazjum w Różanymstoku k. Paradyża; ukończył  Szkołę Podchorążych w Grodnie (1932), biegacz długodystansowy- mistrz dywizji w biegu na 3 km. Absolwent Wyższego Śląskiego Seminarium Duchownego w w Krakowie, Po święceniach kapłańskich w 1939 pracował jako wikary w Lędzinach, Bieruniu Starym; od IX 1939 mianowany administratorem ►MATKI BOSKIEJ RÓŻAŃCOWEJ PARAFII W HALEMBIE – stanowisko to uchroniło go od wcielenia go do wermachtu, (proboszczem był ks. Hugon ►CEDZICH; w 1944 został przeniesiony do Michałkowic; jego zeznania złożone po II wojnie świat. uchroniły ks. A. Brzezina [i in.] Halemba. historia i teraźniejszość parafii Matki Boskiej Różańcowej Ruda Śląska 1997.Cedzicha od deportacji do Niemiec; od 1954 proboszcz w Bronowie, od 1959 w Murckach.

ks.Ludwik Niemiec i dzieci pierwszokomunijne

NIEWIDOK Antoni

(*12.04.1858-†1.03.1938, Halemba), szewc, działacz samorządowy przed wybuchem ►PIERWSZEJ WOJNY ŚWIATOWEJ i parafialny: członek Rady Parafialnej przy  ►MATKI BOSKIEJ RÓŻAŃCOWEJ PARAFII (1923-),  jeden ze współzałżycieli ►OCHOTNICZEJ STRAŻY POŻARNEJ W HALEMBIE.

AKAD, AL. 786, księga pogrzebowa parafii Matki Boskiej Różańcowej w Halembie,  A. Brzezina [i in.,] Halemba. historia i teraźniejszość parafii Matki Boskiej Różańcowej , Ruda Śląska 1997; J.Galeja, Halembska  Ochotnicza Straż Pożarna w: Rudzki Rocznik Muzealny 2003, Ruda Śl. 2004.

NITA Jan (*20.03.1908, Szczurowa -†13.08.1968, Krynica)

, ksiądz, absolwent Śląskiego Seminarium Duchownego w Krakowie; po święceniach kapłańskich (1933), duszpasterzował w parafiach: św. Pawła w Pawłowie (1933-1934), Najśw. Serca Pana Jezusa w Nakle Śląskim (II-VIII 1934); pierwszy wikary w ►MATKI BOSKIEJ RÓŻAŃCOWEJ W HALEMBIE (1934-1936); zał. ►CHÓRU KOŚCIELNEGO;  , św. Wawrzyńca w Wirku-Nowej Wsi (1936-1937) i św. Józefa w Chorzowie (od 25.10.1937). Po wybuchu► DRUGIEJ WOJNY ŚWIATOWEJ, został zmuszony do opuszczenia Górnego Śląska. Do diecezji katowickiej i parafii św. Józefa w Chorzowie powrócił w 1945; do 1947 roku był adiutorem, do 1957 administratorem do 1968, proboszczem. Pochowany w Chorzowie.

A. Brzezina [i in.] Halemba. historia i teraźniejszość parafii Matki Boskiej Różańcowej Ruda Śląska 1997.

NIWA

, lub Niwka, w XVII-XVIII w.  łąki plebana kochłowickiego: dwie z nich były zlokalizowane na terenie ►KŁODNICY: ►CZWATRA N. i ►TRZECIA N.

B. i A. Podgórscy, Nazwy terenowe i miejscowe w Rudzie Śląskiej : od Abesynii do Żylety : leksykon toponimiczno-ojkonimiczny z antologią tekstów źródłowychRuda Śląska, Szczecin :2014.

NIWKA

, zob. ►NIWA

NOCOŃ ALOJZY

(*2.06.97 Zabrze, –?), powstaniec śląski, kupiec,  w armii niemieckiej (1914-1918), jeniec wojsk amerykańskich (1918-X 1919); od 1 X 1919 w POW Mikulczyce; 1920 W II ► POWSTANIU ŚLĄSKIM (udział w walkach w Zabrzu, Mikulczycach), III powstaniu śląskim w Policji Plebiscytowej;  (1920-21)  uchodźca czł. Grupy Mikulczyckiej ►ZWIĄZKU POWSTAŃCÓW ŚLĄSKICH. mieszkał w Halembie (1922-39) przy Wyzwolenia 22 (zob. ►NOWY ŚWIAT; ewakuował się do Lwowa (1939-1940); strażak w Rudzie 1940-1945; czł Czerwonego Krzyża; 1945  pracownik ►GMINY HALEMBA kierownik Spółdzielni Gminnej Poręba (rozdzielni) w ►HALEMBIE.

APK Star Kat. 550, Gmina Halemba 6.

NOCOŃ Robert

(27.03.1885, Chudów- †20.04.1945, Mysłowice), naczelnik gminy ►HALEMBA (1930-1939), szef urzędu stanu cywilnego w HALEMBIE ,właściciel ►MŁYNA, zajazdu i wyszynku ►U NOCONIA; przyczynił do elektryfikacji ►HALEMBY, ►KŁODNICY i ►STAREJ KUŹNICY, w okresie ►DRUGIEJ WOJNY ŚWIATOWEJ właściciel młyna w Makoszowach, zginął w obozie w Mysłowicach. Pochowany na ►CMENTARZU PARAFIALNYM W HALEMBIE. W okresie międzywojennym odznaczony Brązowym i Srebrnym Krzyżem Zasługi. Medalem za Długoletnią Służbę.

Robert Nocoń z rodziną Abraham 1935 rok


Nocoń Robert z żoną-naczelnik gminy

NOCOŃ Zygfryd

(*22.04.1938, Borowa Wieś-†8.04.1998, Mikołów-Borowa Wieś), pseud. Pikuś, piłkarz-obrońca, zawodnik LZS Borowa Wieś (1957-1959), GKS GRUNWALD RUDA ŚLĄSKA (1959-1971), należał do obrońców „nie do przejścia”, 3 miejsce w Plebiscycie 60-lecia Grunwaldu; odznaczony medalem zasłużony dla klubu. Pochowany na cmentarzu parafialnym w Borowej Wsi.

Lit. T. Wawoczny, Leksykon piłkarzy GKS Grunwald Ruda Śląska, Ruda Śląska 2005

Nocoń Zygfryd

NOLEPA Adolf

(*30.03.1908, Stara Kuźnica-†15.04.1967, Ruda Śl. -Stara Kuźnica), czł. ► ODDZIAŁU MŁODZIEŻY POWSTAŃCZEJ HALEMBA, piłkarz-pomocnik; czł. drużyny sportowej; osiągnięcia 2(2-0-0) medale Mistrzostw Śląska Oddziałów Młodzieży Powstańczej: 1 m (1936, 1938) Pochowany na ► CMENTARZU PARAFIALNYM W HALEMBIE.

Lit. T. Wawoczny, Leksykon piłkarzy GKS Grunwald Ruda Śląska, Ruda Śląska 2005.

NOWA WIEŚ

, pierwotna nazwa ►BOROWEJ WSI

P. Noparlik, Historia szkoły w Mikołowie-Borowej Wsi na tle dziejów miejscowości. Mikołów 2009

NOWAK Józef

(*5.07.1890 Sucha Dolna k Frysztatu na Zaolziu-†?), policjant,  działacz organizacji polskich w Łazach; żołnierz Armii Austro -Węgierskiej (1911-1918); walczył na froncie wsch. , ochotnik Żandarmerii Krajowej Śląska Cieszyńskiego;  od 1922 w Policji Państwowej  Województwa Śląskiego, w l. 1925-1938  st. przodownik; od 1925 kmdt posterunku w ► HALEMBIE, mieszkał przy ul 3 Maja (zob. ►PIERWSZEGO MAJA) 16. Odznaczony Medalami „Polska swemu obrońcy”, „10-lecia odzyskania niepodległości”; brązowym ”Za Długoletnią Służbę”; odznakami ”Za obronę Śląska” , ”Żandarmerii Krajowej”,

APK zesp. Urząd Województwa Śląskiego, sygn. 464.

NOWOTKI MARCELEGO

, do 1960 nazwa ul. ► PUŁAWSKIEGO KAZIMIERZA

B. Kopiec, Ruda Śląska: zarys dziejów. Cz. 3, Kochłowice, Bykowina, Halemba, Kłodnica, Stara Kuźnica, Wirek. Ruda, 2009.

NOWOWIEJSKA

Ulica, w ►KŁODNICY, inne nazwy Neudorfstraße, Adama ►MICKIEWICZA; dł. 300 m., przebieg południkowy; do powstania ►HAŁDY  KOPALNI HALEMBA (l.50. XX w.), tworzyła jedną całość z ►ZAPOLSKIEJ Gabrieli Ulicą; zach. strona zalesiona; ►KRZYŻ PRZY NOWOWIEJSKIEJ ULICY; przy ul. N. mieszkał Augustyn ► GALIOS.

APK, Starostwo Powiatowe, Katowice, sygn. 644; B. Kopiec Ruda Śląska: zarys dziejów. Cz. 3, Kochłowice, Bykowina, Halemba, Kłodnica, Stara Kuźnica, Wirek. Ruda, 2009.

NOWY BYTOM 9

, nazwa dzielnicy powstałej 3.04.1950, obejmującej pierwotnie ►HALEMBĘ i KŁODNICĘ, od 1954► STARĄ KUŹNICĘ; w 1960 włączona do m. ►RUDA ŚLĄSKA.


NOWY ŚWIAT

, osiedle przy ul. ►NOWY ŚWIAT, powstało na terenach podmokłych , zaprojektowane w 2000 przez Inwestora Górnośląskiego; 22 działki 220-550 m²; zabudowanie szeregowe; budynki  z dachami dwuspadowymi, pokryte dachówką.

Wiadomości Rudzkie” 2000 nr 22

Osiedle Nowy Świat

NOWY ŚWIAT

, restauracja wybudowana (1937) przez Józefa Szymeczko, na skrzyżowaniu dawnych ulic Bielszowickiej (zob. ►HALEMBSKA Ulica) i Juliusza Ligonia; od niej pochodzi nazwa (1990) ul. ►N.Ś.

NOWY ŚWIAT

ulica., poprzednio Kolonia ►HUPKI, Komunalna, Ligonia Juliusza. Eichendorfstraße, Wyzwolenia, Armii Ludowej; dł. 1, 6 km., łączy ul ► PIERWSZEGO MAJA z ul ►HALEMBSKĄ kończy się w ► BIELSZOWICKIM LESIE; przecięta linią kolejową Kopalnia Bielszowice-► KOPALNIA ►HALEMBA-WIREK; w cz. wsch. tworzy granicę pomiędzy parafiami ►MATKI BOSKIEJ RÓŻAŃCOWEJ i Andrzeja Boboli w Wirku; osiedle ► NOWY ŚWIAT, nazwa N.Ś. wiąże się z wybudowaną w okresie międzywojennym restauracją ►N.Ś; w 1945 uszkodzenia domostw związane z działaniami wojennymi;  w 1976 wyodrębnione ul.: ► CZWARTAKÓW, Hubalczyków, ►PANCERNYCH; maszt telefonii komórkowej, ferma hodowlana (strusie), serwis narciarski, sklep spożywczy, magazyn towarów BHP, przedszkole prywatne, szkoła nauki języków obcych ; dawniej ► CZĘSTOCHOWSKA FABRYKA ZABAWEK, liczne sklepy (Paweł Ernst, Berta i Zofia Przyborskie, Emilia Piecha), gospodarstwo rolne (Wypórowe), zakład stolarski (wyrób trumien), tapicerski. Mieszkańcy: Alfred ► BLAUCIK, Klara Blaucik, Jan ►BREJZA, Paweł ►ERNST, Karol ► MRUKWA, Erwin ► MERCIK, Alojzy ►NOCOŃ, Wincenty ►PRZELIORZ, Jan ► PRZYBORSKI, Rafał ►RADOWSKI, Alojzy ►STEUER, Józef ►STEUER, Paweł ► SZTAJERSKI.
B. Kopiec Ruda Śląska: zarys dziejów. Cz. 3, Kochłowice, Bykowina, Halemba, Kłodnica, Stara Kuźnica, Wirek. Ruda, 2009, Rysunek na sprzedaż napojów alkoholowych, z prawem wyszynku w otwartych naczyniach dla pana Czaji Franciszka, przy ul. 3 go Maja 87 w Halembie. (ze zbioru Barbary Tomali).

Mieszkańcy ul.Nowy Świat

Lata 50 XX w.



NYKA  Wojtek

, właściciel► KUŹNICY STAREJ, od 1521 i ►DZIERZKOWIC (od 1527), jedna z najmajętniejszych osób zamieszkujących ówczesne ►PSZCZYŃSKIE PAŃSTWO STANOWE; jego córka  wyszła za mąż za właściciela majątku Woszczyce Franciszka Woszczyckiego.
J. Kołodziej, Jesteśmy z żelaza czyli rzecz o Starej Kuźnicy i Kłodnicy, Ruda Śląska, 2009

NYKOWA KUŹNICA

(Nickel Hammer, Mikołajowa Kuźnica), nazwa ►KUŹNICY STAREJ, w l. 1521-1550, nabyta przez Wojtka ►NYKA, z prawami i obowiązkami zatwierdzonymi w 1527 przez JANA ►TURZO, obejmowała ► DZERZKOWICE; oraz tereny na pn. brzegu ►KŁODNICY: karczma i kilka ogrodów w ► BYTOMSKIM PAŃSTWIE, pow. 20 km²; opłaty na rzecz księcia raciborskiego.
J. Kołodziej, Jesteśmy z żelaza czyli rzecz o Starej Kuźnicy i Kłodnicy, Ruda Śląska, 2009

 

 





 


 

Prześlij wiadomość.

 

 

ABCDEFGHIJKLŁMNOPRSŚTUVWZŹŻ

 

Poprawiony: piątek, 09 października 2015 22:03