MAŁY LEKSYKON HALEMBSKI

 

ABCDEFGHIJKLŁMNOPRSŚTUVWZŹŻ

 

K

 

UŻYTE ZNAKI I SKRÓTY

* urodził się

zmarł

odsyłacz

APK Archiwum Państwowe Katowice

czł.  członek

dł. długość

dyw. dywizja

ks. ksiądz

OFM - Franciszkanie

RKS Robotniczy Klub Sportowy

Wlkp. Wielkopolski

tys. tysiąc

zesp. zespół

zob. zobacz

MPJ -  Mistrzostwa Polski Juniorów

MPJM - Mistrzostwa Polski Juniorów Młodszych

 

 

 

KACZMAREK IGNACY

(*30.12.1881, Halemba-†27.07.1944, Katowice), rolnik, uczestnik I wojny światowej, powstaniec śląski, działacz Polskiej Partii Socjalistycznej -  kolporter prasy partyjnej; w okresie okupacji hitlerowskiej cz. Związku Walki Zbrojnej, aresztowany 28.03.1943, osadzony w więzieniu w Mysłowicach, ścięty na gilotynie w więzieniu katowickim; zwłoki spalono w krematorium w Auschwitz; patron ulicy w Kłodnicy

J. Cząstka, Patronowie ulic Rudy Śląskiej, Ruda Śl. 1977, maszynop. w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Rudzie Śl.

KACZMARKA IGNACEGO ULICA

,dł. ok. 800 m.,;powstała z połączenia (ok.1945); ►JÓZEFA ŚWIĘTEGO ULICY (cz. pn-zach.) i ► ŻWIRKI I WIGURY ULICY (pd.-wsch) łączy ULICE ► KŁODNICKĄ Z ► TRAUGUTTA Romualda; obiekty: ►ZESPÓŁ SZKOLNO-PRZEDSZKOLNY,  Przedsiębiorstwo Budowlano – Rozbiórkowo-Montażowo-Instalacyjne „Mamut”,  Hurtownia Materiałów Budowlanych, ►FILIA NR 8 MIEJSKIEJ BIBLIOTEKI PUBLICZNEJ W KŁODNICY (w remizie ► OCHOTNICZEJ STRAŻY POŻARNEJ ze świetlicą i w l. 1933-1946 z siedzibą ►GMINY KŁODNICA); hodowla strusi, bar szybkiej obsługi „Dzięcioł”, ► JÓZEFA ŚW. KAPLICA ul., ► KRZYŻ PRZYDROŻNY (1930) Mieszkańcy m.in. ► BUJOCZEK Franciszek, ►GRUSZCZYK Emanuel, ► LIPOWCZYK Jan.

B. Kopiec Ruda Śląska: zarys dziejów. Cz. 3, Kochłowice, Bykowina, Halemba, Kłodnica, Stara Kuźnica, Wirek. Ruda, 2009.

Zdjęcia kliknij tutaj

KACZYŃSKICH MARII I LECHA

, rondo – jedno z dwóch w obrębie ►PIERWSZEGO (1-go) MAJA ULICY w pd. cz. ►HALEMBY; pokryte roślinnością; na szczycie wózek kopalniany nazwa nadana w V 2014 od początku wzbudzała ogromne kontrowersje społeczne, kontrkandydatami były nazwy: Poległych Górników Kopalni Halemba, św. Barbary; Krystyny Bochenek, Donnersmarcków, Karola Goduli.

http://www.dziennikzachodni.pl/artykul/822548,ruda-slaska-rondo-kaczynskich-w-halembie-jest-protest-spoleczny-zdjecia,id,t.html

Rondo Marii i Lecha Kaczyńskich

 

KADELOWE BAGNO

, średniowieczna nazwa topograf. z terenu STAREJ KUŹNICY odnotowana przez Ludwika MUSIOŁA

L. Musioł, Ligota, Panewniki, Stara Kuźnica Katowice 1969 (maszynop.)

KALETNICTWO

, dział ►RZEMIOSŁA I USŁUG, występujący w źródłach także p.n. wyroby galanteryjne, wyrób torebek; do 1945 w ►HALEMBIE, ► KŁODNICY, ► STAREJ KUŹNICY nieznany; od 1949 nastapił rozwój prawdziwego „zagłębia torebkowego” z  koncentracją warsztatów w rejonie ul ►GRANICZNA-► ROLNICZA, ► PAKUŁY ALBERTA; pierwszym odnotowanym kaletnikiem był Walenty Kubik z ul ►SOKOLSKIEJ; lista k. w najlepszym okresie (1955) obejmowała 15 nazwisk od pocz. l.50 XX w. znaleźli się na niej: Cecylia Dyrda, Jadwiga Kulawik, Norbert Białas z ul. Pakuły; Karol Ernst, z Rolniczej, Agnieszka Hoszek (►GRODZKA►/MŁYŃSKA); Jadwiga Krzysteczko z Młyńskiej, Jan Marcol z Halembskiej, Klara Głoska, Maria Michalska, Witold Skupnik, Łucja Żytki,  Emilia Kuczer, Ryszard  Hadula, z PIERWSZEGO MAJA, Maria Reclik  z  ► KŁODNICKIEJ, Agnieszka Król i Teresa Pośpiech   z  ►JADWIGI ŚLĄSKIEJ, oraz Jan Otrząsek ,Agnieszka Bola Stefania Nigiel; w II poł. l. 50 XX w. na liście tej znaleźli się Ewald Poloczek z ul. Granicznej , Magdalena Zimny z 1 Maja, K. zaczęło upadać w l. 70 XX w. do jego epigonów należeli: Maria Szołtysek z ►MIODOWEJ; Marta Konderla z A. Pakuły.

APK, zesp. Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Nowym Bytomiu, sygn. 119; Śląska księga adresowa : informator gospodarczy na rok 1958 / Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich. Oddział w Katowicach, Katowice , 1958. Księga adresowa województwa śląskiego, Katowice 1949.

KAMIENIOŁOMY

, tereny eksploatacji górniczej (XVIII-XIX w.) na pd od Nowej Wsi; pierwsza zachowana wzmianka w Urbarzu Nowej Wsi (1765), obejmowały tereny ►HALEMBY i ►KŁODNICY (rejon bocznicy kolejowej kopalni ►HALEMBA-WIREK) do ► KOCHŁOWIC;  należały do ►HENCKEL VON DONNERSMARCKÓW; po wyeksploatowaniu obszar porośnięty lasem (zob. ►HALEMBSKI LAS ), pokrywał się  z zaznaczoną na mapie  z 1827 ►KAMINSKĄ GURĄ.

B. Szczech, Urbarz Nowej Wsi z 1785 w: Rudzki Rocznik Muzealny nr 11, (2008), Lit. P. Greiner, A. Złoty, Ruda Śląska w dawnej kartografii , Katowice 2006; M. Grychtoł et al. Krzyża znak naszą chlubą : 1949-2009 - 60 lat kościoła pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Kłodnicy / , Ruda Śląska ; Kłodnica, 2010.


Pozostałości Kamieniołomu w Lesie Halembskim na terenie Kłodnicy

Więcej zdjęć tutaj

KAMINSKA GURA

, nazwa topograficzna; uwidoczniona na niemieckiej mapie stolikowej (1827), zlokalizowana po wsch. stronie ►GOŚCIŃCA , (okolice współczesne  pomiędzy ► CMENTARZEM KOMUNALNYM, i  autostradą A-4; nazwa topograficzna związana z płytkim występowaniem pokładów piaskowca, pozyskiwanego jako surowiec na koła młyńskie oraz materiał rzeźbiarski, kamieniarski i budulec; niewkluczone, że jest to nazwa własna jednej z kopalń (gura) piaskowca (zob. też ► KAMIENIOŁOMY).

Lit. Piotr Greiner, Andrzej Złoty,.Ruda Śląska w dawnej kartografii .Katowice 2006.

KAMIONKA

, jedna z kolonii ►STAREJ KUŹNICY, wymieniona w l. 30. XX w. bliżej nie zlokalizowana.

APK, zesp. Urząd Wojewódzki Śląski, Wydział Ogólny, sygn. 107. L. Boberski, Spis wszystkich miejscowości województwa śląskiego z wyszczególnieniem gminy, parafji kościoła rzymskokatolickiego i ewangelickiego, okręgów urzędowych powiatu, sądu, urzędu stanu cywilnego, najbliższej stacji kolejowej i poczty : alfabetyczny spis ulic miasta Katowic wraz z pocztowym urzędem oddawczym : administracyjny podział województwa śląskiego z podaniem władz i urzędów : alfabetyczny spis urzędów i agencji pocztowych w województwie śląskiem . Poznań [ok. 1930]

KANCLERZ Piotr

(*1956-†2.07.2005, Ruda Śląska), biznesmen, twórca salonów samochodowych firm Opel - K. i Citroen K. ; mieszkaniec ►KŁODNICY; właściciel gruntów na ►ZACISZU (ogród ozdobny) wraz z żoną Małgorzatą fundator jednego z ► WITRAŻY W PODWYŻSZENIA KRZYŻA ŚW. PARAFII W KŁODNICY , mecenas ruchu sportowego; działacz Polskiego Związku Piłki Nożnej, Górnika Zabrze; zginął w wypadku drogowym na ►KŁODNICKIEJ ULICY. Pochowany na cmentarzu parafialnym w Nowym Bytomiu.

M. Cichy, Ironia losu, Wiadomości Rudzkie, 2005, nr 28.


Witraż w kościele Podwyższenia Krzyża św. ufundowany przez Piotra i Małgorzatę Kanclerz

KANDZIORA Paweł

(*1847-†1.03.1930, Halemba), sołtys w gminie Halemba (1902-1922); do 1924 delegat ►DWORU HALEMBA-KŁODNICA do kontaktów z ►MATKI BOSKIEJ RÓŻAŃCOWEJ PARAFIĄ  W HALEMBIE.

APK, zesp. Starostwo Powiatowe Katowice sygn. 275.

KANSY JÓZEF

(19.11.1919, Bielszowice-†27.12.1972, Ruda Śl. Halemba), działacz społeczny: nauczyciel w ►SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 24 (nauki ścisłe, wychowanie fizyczne, wychowanie muzyczne), w Gminnym Komitecie Odbudowy Szkół (1948); sportowiec: czł. Zarządu – zastępca sekretarza (1948), piłkarz-obrońca  RKS ► GWIAZDA HALEMBA (1946-1949). Występował w ►TEATRZE AMATORSKIM w HALEMBIE; Mieszkał przy ► PODLASKIEJ ULICY.

Lit. T. Wawoczny, Leksykon piłkarzy GKS Grunwald Ruda Śląska, Ruda Śląska 2005.


Grób na Cmentarzu Parafialnym w Halembie

KAŃTOCH Emil

(*2.12. 1892, Paniowy- po 1945 ), działacz samorządowy, przywódca koła ► ZWIĄZKU OBRONY GÓRNOŚLĄZAKÓW w ►STAREJ KUŹNICY, czł. Zarządu Gminy ►STARA KUŹNICA (1936), ławnik (1937), w 1945 jeden z założycieli ►POLSKIEGO ZWIĄZKU ZACHODNIEGO W STAREJ KUŹNICY.

APK, OT Pszczyna, Starostwo Pszczyńskie sygn. 273.
KAPITAN

capitaneus; urzędnik pochodzenia  szlacheckiego; w okresie rządów ► TURZONÓW w ►PSZCZYŃSKIM WOLNYM PAŃSTWIE STANOWYM- zarządca: Jerzy Kamienski (1662), Franciszek Pytlik, (1705) Jan Hradecki, (1696), Marcin Chytraeus (1707), pełniący tę funkcję przemiennie z pisarzem   (Maciej Janik, Jerzy Burglabik ,Arleth) w ►KUŹNICY STAREJ:

J. Kołodziej, Jesteśmy z żelaza czyli rzecz o Starej Kuźnicy i Kłodnicy, Ruda Śląska, 2009

KAPLICA ZAMKOWA

. najstarszy obiekt sakralny na terenie ►HALEMBY , ok. 1651 na Zamku Halembskim (zob. ►PAŁACYK KLASYCYSTYCZNY ►HENCKEL VON DONNERSMARCKÓW)– obsługiwany przez oo Cystersów (ks. Jan Słaboń). Prawdopodobnie zachował się do poł. XVIII w.

A. Brzezina [i in.] Halemba. historia i teraźniejszość parafii Matki Boskiej Różańcowej , Ruda Śląska 1997; B. Kopiec Ruda Śląska: zarys dziejów. Cz. 3, Kochłowice, Bykowina, Halemba, Kłodnica, Stara Kuźnica, Wirek. Ruda, Śl. 2009.

KAPTUREK

Świetlica  zakładowa   należąca  do ►ELEKTROWNI HALEMBA; miejsce festynów, m.in z okazji "Dnia Energetyka"; spotkań koła ►ZWIĄZKU    GÓRNOŚLĄSKIEGO W HALEMBIE; imprezy towarzyskie; kuchnia, jadalnia; bilard; na podwórzu miejsce do grilowania, parking


Zabawa w czasie uroczystości rodzinnych w Kapturku (pocz. XXI w.)

KARCZMY

, budynki pełniący funkcje wyszynku, miejsca spotkań i zabaw miejscowej ludności oraz domu zajezdnego przeznaczonego dla podróżnych.; pierwsza K. w ► STAREJ KUŹNICY powstała ok. 1521 należała do Wojtka ►NYKI powstała (1532-1632) przy ► KUŹNICY HALEMBSKIEJ (właśc. Zdeń), druga k. w tej osadzie została   zał.1603 z inicjatywy Piotra ► BUJAKOWSKIEGO (karczmarze: Jan Dibold, dias Mitza, Kandziora); w należącej do STAREJ KUŹNICY ►WYGODZIE K. powstała  w 1792 (pierwszym karczmarzem był J. Greiner z Bujakowa).

B. Kopiec Ruda Śląska: zarys dziejów. Cz. 3, Kochłowice, Bykowina, Halemba, Kłodnica, Stara Kuźnica, Wirek. Ruda  Śl. 2009.

KAROL HENCKEL VON DONNERSMARCK

, właściwie K. Boromeusz Józef Franciszek a Paulo H. V.D (* 14.12. 1784, Siemianowice - †. 7.05. 1813, Drezno ), baron i hrabia cesarstwa, ostatni feudalny pan Bytomia; pozbawiony władzy nad miastami oraz ludnością wiejską zamieszkującą jego dobra (reformy Steina i Hardenberga - 1806 i 1808) w 1806 został został pruskim szambelanem i radcą legacyjnym. W czasie wojen napoleońskich w 1807 polscy powstańcy splądrowali pałac w Siemianowicach oraz okoliczne dobra; w 1809 r. wyjechał do Austrii, gdzie wstąpił do armii. Służył w stopniu por. husarii arcyksięcia Ferdynanda III Toskańskiego; w 1810 wrócił na Górny Śląsk; dla ratowania finansów rodowych w 1811 na mocy darowizny w zamian za RENTĘ ABLUCYJNĄ (termin wprowadzony przez Jana Stefana DWORAKA) przekazał działki uznanym weteranom pracy z CARLHÜTTE W 1813 oficer 1. Śląskiego Regimentu Husarii, adiutantem feldmarszałka Gebharda Blüchera; uczestnik bitwy pod Groß Görschen w Saksonii (2.05.1813); zmarł od poniesionych ran pochowany w krypcie kościoła NMP w Bytomiu.

https://pl.wikipedia.org/wiki/


KAROL JÓZEF ERDMANN HENCKEL VON DONNERSMARCK

(* 24.01.1688, Bytom - 6.03. 1760, ?) – baron i hrabia cesarstwa, wolny pan stanowy Bytomia; zał. CARLHÜTTE w HALEMBIE (1718), sprowadził 17 rodzin mistrzów hutniczych do Halemby, zapocz. rozwój HUTNICTWA ; utrzymywał kontakty z pol. królem elektem Augustem III Sasem. W czasie wojen prusko-austriackich początkowo zdołał pozyskać zaufanie króla Fryderyka II Wielkiego. Po poparciu w czasie II wojny śląskiej Habsburgów został zmuszony do opuszczenia Śląska. Jego dobra skonfiskowano.

wikipedia


KAROL VON PROMNITZ

(po 1535 Lessendorff Lasocin  – †1591 Pszczyna) ;od 1568 władca  ► PSZCZYŃSKIEGO PAŃSTWA, zatwierdzony przez cesarza Maksymiliana II Habsburga listem lennym z 20.03.1570 wydanym w Pradze. Ogłosił oficjalne przejście całego państwa na luteranizm (zob. ►PROTESTANTYZM) w myśl panującej ówcześnie zasady „cuius regio, eius religio”. Wiązało się to z systematycznym usuwaniem z parafii księży katolickich i zastępowaniem ich predykantami protestanckimi. Napotkał opór  społeczności wiejskich, silnie związanych z ►KATOLICYZMEM (m.in. prawdopodobnie w ►STAREJ KUŹNICY); zał. ►BOROWĄ WIEŚ (Nowa Wieś), i ►PANEWNIKI. Pochowany w krypcie kościoła pw. Wszystkich Świętych. Skutki jego reformatorskich działań przetrwały na ziemiach pszczyńskich do dnia dzisiejszego, widoczne są choćby w wyznaniowym zróżnicowaniu ludności.

J. Polak, Poczet panów i książąt pszczyńskich. Cz. 1, od Heleny Korybutówny do Jana Erdmanna Promnitz, Pszczyna 2007.

KARTOGRAFICZNE ŹRÓDŁA DO DZIEJÓW HALEMBY

, tereny HALEMBY, KŁODNICY i STAREJ KUŹNICY po raz pierwszy zostały oznaczone w IXNOOPƟGPAɸIA PLESNIACA; w XVIII w. powstała WIELANDA MAPA; w 1746 w Atlas Silesiae została umieszczona WREDEGO VON MAPA; na pocz XIX w powstała uwzględniająca obiekty górniczo-hutnicze HARNISCHA MAPA; w 1827 w kołach wojskowych Prus powstała UR-MEßTISCHBLÄTCHER; w ramach serii map powiatowych w 1831 ukazała się wydana drukiem we Wrocławiu mapa J.B. Wiessnera; na pocz. XXw. Mapa Fleminga oraz mapa gospodarcza Paula Raschforda z Gliwic; w 1960 powstała mapa Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego; we wszystkich przedstawiono miejscowości wchodzące w skład Halemby

P. Greiner, Andrzej Złoty, .Ruda Śląska w dawnej kartografii / Katowice 2006.

Halemba i okolice na mapie Wielanda


KASPAREK Henryk

(*2.07.1899, Nowy Bytom-?), uczestnik III POWSTANIA ŚLĄSKIEGO ( Góra św. Anny), szereg. 7 komp. II pp. ; czł. Związku Powstańców Śląskich w KŁODNICY; żołnierz Wojska Polskiego 1939-43 w niewoli niem.; od 1944 górnik kopalni Wirek przy ulicy Konopnickiej (zob.ORZESZKOWEJ).

KASZTELANIA,

okręg grodowy – jednostka administracyjna podziału terytorialnego średniego szczebla w średniowiecznej Polsce wchodząca w skład danej ziemi lub księstwa , ośrodkiem k. był kasztel (zamek lub znaczący gród); k. odpowiadała późniejszemu (od XV w.) powiatowi. Na terenie HALEMBY przebiegały granice K. ►BYTOMSKIEJ i K. ►MIKOŁOWSKIEJ.

wikipedia

KATASTROFA GÓRNICZA W KOPALNI HALEMBA (2006)

spowodowana 21 11.2006 w pokładzie 506, na głęb.1030 m. o godz. 16:30 wybuchem metanu, który następnie zainicjował eksplozję pyłu węglowego. W wyniku k. zginęło 23 górników (8 pracowników kopalni i 15 pracowników firmy MARD) , związanych z demontażem maszyn urabiających i elementów obudowy prowadzonych ze względu na trudne warunki pracy i zagrożenie dla górników, Jest to jedna z najtragiczniejszych katastrof górniczych w Polsce (ostatnia, tragiczniejsza w skutkach katastrofa miała miejsce w 1974).

wikipedia

Irena Peikert, dwudziestu trzech z Halemby

KATECHEZA DOROSŁYCH PRZY MATKI BOSKIEJ RÓŻAŃCOWEJ PARAFII.

Krąg biblijny, zaprowadzony 9.12. 1971 realizowany w co tygodniowych spotkaniach w salce katechetycznej ►DOMU PARAFIALNEGO; w programie działalności wykłady (m.in. profesorów Śląskiego Seminarium Duchownego: D.Sieradzkiego, Stanisława Musiala, Kazimierza Tabackiego i in.), dyskusje (pogłębianie i utrwalanie naszej wiedzy o Chrystusie i Kościele, historia Kościoła i Watykanu, Stary i Nowy Testament, Dzieje Apostolskie  , pielgrzymki, nabożeństwa ; ocenie struktura mocno sfeminizowana , (jedynie we wczesnym okresie działalność m.in. Alojzego Biegańskiego, Macieja► SĄSAŁA, Floriana Fiszera, Ignacego Psurka); do czołowych liderek należała Weronika ► KULAWIK;  ok. 40 czł. (2004). opiekunowie: ks.: Alojzy BRZEZINA, Zygfryd Wieleba, Edawrd Piegza, Edward Stawowski, Ryszard Zalewski, Alfred Tatarzyn, Grzegorz Gwóźdź, Mirosław Sławicki, Bernard Drozd.

A. Brzezina [i in.] Halemba. historia i teraźniejszość parafii Matki Boskiej Różańcowej , Ruda Śląska 1997; U.Szymeczko, 30 lat Katechezy Dorosłych Paciorki Nadziei 2003, nr 1-2.

 

Wykład ks. Bernarda Drozda podczas Katechezy Dorosłych

KATOLICKI PARAFIALNY KLUB SPORTOWY

, stowarzyszenie sportowe, przy ►MATKI BOSKIEJ RÓŻAŃCOWEJ PARAFII  W HALEMBIE rejstr. 23.04.2002 w Sądzie Rejonowym w Gliwicach  Zał.: Adam Wodarski, Aleksander Szczygieł, Danuta Wodarska, Barbara Lubosik: opiekunowie-ks: Hubert Pasoń,  Bernard Drozd sekcje: akrobatyka, gimnastyka sportowa (2003), tenis stołowy, ►KOLARSTWO MTB, siatkówka; organizator Międzynarodowy Młodzieżowy Festiwal Siatkówki 2013, mecz siatkówki kadetetek Brazylia-Polska; trenerzy: Dorota Kies, Katarzyna Chlebisz; reprezentanci Polski: Oliwia Hałupka (akrobatyka sportowa), Kornelia Moskwa  (siatkówka); osiągnięcia: 1(0-0-1) medal MP: 3 m (2014) w trójkach kobiet. III liga w siatkówce mężczyzn.

A. Steuer, Z dziejów  kultury fizycznej  w Halembie, Rudzki Rocznik Muzealny 2002, Ruda Śląska 2003.;  strona internetowa http://kpks.rsl.pl/

Sekcja akrobatyki sportowej (2015)


Sekcja akrobatyki sportowej (2015)


Drużyna siatkówki męskiej


Plakat “10—lecie Katolickiego Parafialnego Klubu Sportowego"

KATOLICKIE STOWARZYSZENIE MĘŻÓW

, organizacja przy ►MATKI BOSKIEJ RÓŻAŃCOWEJ PARAFII PW W HALEMBIE, zał. 22.10.1905 (ks. Paweł ►LEX), do 1924 wspólna struktura z ►KATOLICKIM STOWARZYSZENIEM MŁODZIEŻY MĘSKIEJ, 132 czł. (1932), włączona do Parafialnej ►AKCJI KATOLICKIEJ. Działalność: teatr amatorski, czytelnictwo, wycieczki krajoznawcze. Działacze: Jan ► BUREK, Aleksander ►KRZYKOWSKI, Wawrzyniec ►PETEJA.

A.Brzezina [i in.] Halemba. historia i teraźniejszość parafii Matki Boskiej Różańcowej, Ruda Śląska 1997.

Katolickie Stowarzyszenie Mężów

KATOLICKIE STOWARZYSZENIE MŁODZIEŻY

przy ►PARAFII PODWYŻSZENIA KRZYŻA ŚWIĘTEGO PW. W KŁODNICY, zał. (2001), 28 czł. (2002); organizator Festynów Parafialnych; organizuje: ołtarz ► Bożego Ciała, drogę krzyżową ulicami Kłodnicy; uczestnik  II Kongresu Eucharystycznego; zlotu w Lednicy (od 2007); pielgrzymka do Rzymu (2008)

Krzyża znak naszą chlubą : 1949-2009 - 60 lat kościoła pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Kłodnicy / [oprac. i tekst Magdalena Grychtoł et al.]. Ruda Śląska ; Kłodnica, 2010.


Stowarzyszenie Młodzieży Polskiej w Halembie (1928)

KATOLICKIE STOWARZYSZENIE MŁODZIEŻY MĘSKIEJ

Organizacja katolicka młodzieży przy ►MATKI BOSKIEJ RÓŻAŃCOWEJ PARAFII  W HALEMBIE , zał. 22.10.1905 łącznie z ►KATOLICKIM STOWARZYSZENIEM MĘŻÓW : w programie działalności wycieczki, teatr amatorski (od 1906;  od 1912 z własną sceną), czytelnictwo prasy i książek pol. ; oddzielone od organizacji mężów, od 1924 Stowarzyszenie Młodzieży Polskiej 35   (1926), 66 czł (1929), 65 czł. (1936) dczł.); połączyła się z ►SODALICJĄ MARIAŃSKĄ MŁODZIEŃCÓW od 1930 kryzys personalny w sekcji sportowej-akcesja do RKS ►GWIAZDA HALEMBA; od 1934 w ►AKCJI KATOLICKIEJ, pod nazwą KSMM, zlikwidowane 1939, po 1945 nie wznowiło działalności. Osiągnięcia 1 m OKRĘGU ►KOCHŁOWICKIEGO STOWARZYSZENIA MŁODZIEŻY POLSKIEJ w PIŁCE NOŻNEJ (1927). Aktywiści: Tomasz ►BŁAŻYCA (pierwszy prezes), Henryk ►GAZDA, Wiktor ►JAGŁA, Ryszard ►MERCIK, Jerzy ► OCIEPKA, Gerard ►PAKUŁA, Roman ►PAKUŁA, Anzelm Pyka, Paweł Steuer (►SZTAJERSKI),  Leon ►WITAŁA )prezes), Józef Wilczek.

A.Brzezina [i in.] Halemba. historia i teraźniejszość parafii Matki Boskiej Różańcowej, Ruda Śląska 1997.

KATOLICKIE WYZNANIE

(przed powstaniem► KOŚCIOŁÓW W HALEMBIE) , konfesja dominująca w dziejach ►HALEMBY, ►KŁODNICY i ►STAREJ KUŹNICY; obecna od pocz. rozwoju osadnictwa kuźniczego po obu stronach rz. ► KŁODNICY; w Starej Kuźnicy od 1394, w Halembie (co najmniej od od XVI w.) i Kłodnicy, realizowane pierwotnie w ramach ►WOJCIECHA ŚW. PARAFII w ► PSZCZYŃSKIM DEKANACIE w pierwszym i w obrębie ► MAŁGORZATY ŚW. PARAFII w BYTOMIU od 1648 ►TRÓJCY PRZENAJŚWIĘTSZEJ PARAFII W► KOCHŁOWICACH w drugim przypadku; najmniejszy skrawek terenu (►LEŚNA KOLONIA) należał do ► MIKOŁAJA ŚW. PARAFII PRZYSZOWICACH (Archiprezbyterat Gliwicki).  Najdawniejszym obiektem sakralnym w Halembie była ► KAPLICA ZAMKOWA (ok.1763) obsługiwana przez cystersa o. Słabonia z Rud Wielkich; do wczesnych miejsc kultu zaliczały się  zapewne także KRZYŻE PRZYDROŻNE (najstarszy) odnotowany na  ► HARDENBERGA MAPIE ►KRZYŻ NA PANIOKU (1827). Mieszkańcy Halemby i Kłodnicy  aktywnie uczestniczyli w życiu parafii kochłowickiej: we wczesnych okresach jako darczyńcy,  w XIX w.  jako działacze różnych korporacji i bractw kościelnych;  znaczny przyrost mieszkańców pod koniec XIX w. oraz ich śluby złożone w związku z wygaśnięciem epidemii dyzenterii, legły u genezy budowy (zob. ►MATYSIOK JÓZEF) i poświęcenia ► MATKI BOSKIEJ RÓŻAŃCOWEJ KOŚCIOŁA W HALEMBIE (1890) oraz powstania ►MATKI BOSKIEJ RÓŻAŃCOWEJ PARAFII W HALEMBIE (1907), z późniejszymi zmianami terytorialnymi i wyodrębnieniem się kolejnych parafii po zakończeniu ►DRUGIEJ WOJNY ŚWIATOWEJ – w Kłodnicy procesu zapocz. w 1907 (pośw. ► JÓZEFA ŚW. KAPLICY), który doprowadził do powstania ► PODWYŻSZENIA KRZYŻA PARAFIA P.W W KŁODNICY (w 1927 zamieszkałej przez 100 % katolików) wieloletni proces hist. (1958-1981) towarzyszył  budowie drugiego kościoła w Halembie, ostatecznie zlokalizowanego na osiedlu►HALEMBA II  (zob. ►BOŻEGO NARODZENIA KOMPLEKS SAKRALNY).

A.Brzezina [i in.] Halemba. historia i teraźniejszość parafii Matki Boskiej Różańcowej, Ruda Śląska 1997.

KATOWICKI POWIAT

, jednostka administracji terenowej; utworzona 1873 z terenów, które odłączono od ►BYTOMSKIEGO   POWIATU obejmujący do 1897 również obszar Katowic (od 1924 z gminami podmiejskimi: Bogucice, Dąb, Ligota, Załęże), którym  przyznano status wyodrębnionego powiatu grodzkiego (miejskiego). Do 1920 w granicach Niemiec; w l. 1920-1921 Międzysojuszniczej Komisji Rządzącej i Plebiscytowej, w l. 1922-1939 Polski w l. 1939-1945 III Rzeszy, od 1945 „ludowej Polski”, zlikwidowany 1.04.1951 decyzją Rady Ministrów; obejmował 28 gmin (w tym ►HALEMBĘ i ►KŁODNICĘ scalonych w jedną jednostkę administracji terenowej i przyłączonych do miasta► NOWY BYTOM ) i 2 miasta niewydzielone.

Katowice : środowisko, dzieje, kultura, język i społeczeństwo. T. 1 / pod red. Antoniego Barciaka, Ewy Chojeckiej, Sylwestra Fertacza, Katowice 2012.

KĄTY

, Armis, Jamna, przysiółek w ►STAREJ KUŹNICY, utworzony przez robotników leśnych; ►FOLWARK (XVI w. - 10 domów), w dawnej leśniczówce – siedziba zarządu ►DWORSKI OBSZAR STARA KUŹNICA; ob. częściowo zajęty przez osadniki ► ELEKTROWNI HALEMBA.

J. Kołodziej, Jesteśmy z żelaza czyli rzecz o Starej Kuźnicy i Kłodnicy. Ruda Śląska, 2009.;L.Musioł, Z dziejów Kochłowic, Halemby, Bykowiny, Kłodnicy oraz Starej Kuźnicy /; wstępem opatrzył i do dr. przygot. Bernard Szczech, Ruda Śl. 2010.

KĄTY KŁODNICKIE

, przysiółek w ►GMINIE KŁODNICA, wymieniony w skorowidzu  miejscowości Leona Boberskiego (1930), dziś lokalizacja nieznana – może dotyczyć przysiółka ►WILKOWE.

B i A. Podgórscy, Nazwy terenowe i miejscowe w Rudzie Śląskiej : od Abesynii do Żylety : leksykon toponimiczno-ojkonimiczny z antologią tekstów źródłowych, Ruda Śląska, Szczecin :2014;

KĘDZIEROWO

, przysiółek we ►STAREJ KUŹNICY WSCHODNIEJ, powstał w XVIII w. wokół znanej wówczas ►GORZELNI W STAREJ KUŹNICY  (dokładniejsza lokalizacja K. nie jest znana).

Lit. B. Kopiec, Ruda Śląska: zarys dziejów. Cz. 3, Kochłowice, Bykowina, Halemba, Kłodnica, Stara Kuźnica, Wirek. Ruda, 2009

KIEŁBASA Władysław

(*31.12.1893, Ptaszkowa k. Nowego Sącza-†2.09.1939, Wyry), ppułk. Wojska Polskiego; od 26 04.1938 w ►SIEDEMDZIESIĄTYM TRZECIM (73) PUŁKU PIECHOTY W KATOWICACH d-ca 2 baonu w Oświęcimiu  i komendant garnizonu; od 24 09 do 10 12.1938 brał udział w zajęciu Zaolzia; od VI 1939  w Mikołowie kierował budową Odcinka Umocnionego ► „MIKOŁÓW”; 2. 09. 1939  przeprowadził udane kontruderzenie odbijając  Wyry;  śmiertelnie raniony odłamkiem w głowę; zmarł w szpitalu w Mikołowie pochowany na miejscowym  cmentarzu parafialnym; pośmiertnie odznaczony Krzyżem Orderu Wojennego Virtuti Militari IV klasy i awansowany do stopnia pułk.

, strona internetowa:Wł. Kiełbasa pdf

KIERMES Marta

(*1.01.1899,- †29.05.1957, Halemba), działaczka społ.-polit; w ►POLSKIM ZWIĄZKU ZACHODNIM W HALEMBIE; w aktach kurii diecezjalnej zachowało się jej pismo w sprawie postawy narodowej ks. Hugona ► CEDZICHA; radna w ► GMINIE HALEMBA. Mieszkała przy ul. ► RYBNICKIEJ. Pochowana na ► CMENTARZU PARAFIALNYM W HALEMBIE.

AKAD, księga pogrzebowa parafii Matki Boskiej Różańcowej w Halembie; akta osobowe ks. Hugona Cedzicha;  APK zesp. Starostwo Powiatowe Katowice, sygn. 26.


Marta Kiermes

KINDHEIT JESU VEREIN

, zob. ►DZIEŁO DZIECIĘCTWA PANA JEZUSA

KISIELA Paweł

(*1.08.1897, Kończyce-†6.04.1967, Halemba), urzędnik, pracownik kopalni Halemba; powstaniec śląski, działacz gniazda ►TOWARZYSTWA GIMNASTYCZNEGO SOKÓŁ W HALEMBIE, (z-ca sekret. 1935, sekretarz., (1937),         więzień obozu koncentracyjnego; w 1945 organizator milicji; działacz koła ►ZWIĄZKU BOJOWNIKÓW O WOLNOŚĆ I DEMOKRACJĘ W HALEMBIE; mieszkał przy ul. Sokolskiej (zob. ►CHŁOPSKA ULICA ; pochowany na cmentarzu parafialnym w Halembie.

APK, ZBOWiD Kat. 221.

KISZKA

staw na pograniczu miast ►RUDY ŚLĄSKIEJ i ►MIKOŁOWA w ► BOROWSKICH LASACH; podłużny kształt; dł. ok. 360 i szer. ok. 50 m, w najszerszym miejscu. Pierwotnie planowany pod budowę toru kajakowy; od 1996 pod zarządem ►POLSKIEGO ZWIĄZKU WĘDKARSKIEGO KOŁO nr 92 przy KOPALNI ► HALEMBA-WIREK, obiekt użytkowany także przez modelarzy wodnych-mistrzostwa Śląska (1996) wraz ze stawami ►KORYTNIK (I, II, III i IV.) , tworzy jednostkę topograficzną ►STAWY HALEMBSKIE; roślinność: strzałka wodna, rzęsa drobna, jeżogłówka iglasta, tojeść bukietowa, kosaciec żółty, trzcina pospolita; siedlisko ptactwa wodnego, traszki zwyczajnej, wokół tereny spacerowe, ►RYBACZÓWKA, w pobliżu  ►BORÓWKA.

B.M. Buszman, J. Drobnik, J. P. Buszman Tereny leśne Rudy Śląskiej Ruda Śląska-Katowice 2006.; 15 lat minęło „Wiadomości Rudzkie” 1996, nr  12, 37.

Staw Kiszka

KLACZYŃSKI Wacław

(* 9.10.1887 w majątku Szymany, pow. Mińsk Mazowiecki, -†19 .09. 1939 k. Maził) – pułk. piechoty Wojska Polskiego. Od XI 1918  w Wojsku Polskim; od 1928 d-ca 75 (►SIEDEMDZIESIĄTEGO PIĄTEGO PUŁKU PIECHOTY w Królewskiej Hucie (dziś cz. Chorzowa) roku. Dowódca piechoty dywizyjnej 23 (►DWUDZIESTEJ TRZECIEJ DYWIZJI PIECHOTY w Katowicach. W 1939  był dowódcą ►GRUPY FORTECZNEJ OBSZARU WAROWNEGO „ŚLĄSK” do całkowitego jej rozbicia  w bitwie tomaszowskiej; w 1951 został ekshumowany i pochowany na cmentarzu parafialnym w Łaszczowie w pow.tomaszowskim .

wikipedia

KLODNITZ,

, niem. nazwa m. Kłodnicy używana do 1922 i w l. 1939-1945
KLODNITZ,

, niem. nazwa rz. Kłodnicy używana do 1922 i w l. 1939-1945

KLUB HONOROWYCH DAWCÓW KRWI PRZY KWK "HALEMBA"

Zał. 1967. przy kole ►POLSKIEGO CZERWONEGO KRZYŻA; od 1969 organizacja akcji w szpitalach i ►MŁODZIEŻOWYM DOMU KULTURY przy KWK "Halemba. Od 1974  udział w współzawodnictwie międzyklubowym. W 1985 największy klub w mieście (140 czł.) z dwiema drużynami sanitarnymi PCK; do 1990 sukcesy w "Skulapiadach PCK", w krwiodawstwie. W l.1991-1993 zawiesił działalność. Po katastrofie  w Kopalni Halemba reaktywowanie klubu w oparciu o dyrekcję zakładu: W 1998 organizacja 6 akcji, w których łącznie zebrano 600 l. krwi.  300 czł. (12 kobiet. ) ; obecna działalność: zbiórka krwi , wymiana poglądów i doświadczeń  z zaprzyjaźnionymi klubami. współpraca z młodzieżą w szkołach średnich. ratowanie chorych , szczególnie na hemofilię. Uhonorowany w  odznaką III i II stopnia "Zasłużony Honorowy Dawca Krwi" (1997) odznaką I stopnia  (1998), odznaką "Honorowego 40-lecia HDK"; sztandar, ufundowany przez "Fundusz Dobrowolnych Składek na Rzecz Ochrony Zdrowia Górników i ich Rodzin; 820 czł., z 21 kobietami(2004) prezesi:Jerzy Budzejko, Henryk Wyleżoł, Stanisław Michalski. Siedziba: ul ►KŁODNICKA 97.

Str. Internetowa klubu; Honorowi dawcy krwi w Halembie, Dziennik Zachodni – Ruda Śląska 2014 nr 29.

KLUB RUCHU W HALEMBIE

(KMPiK), zlokalizowany przy ul. HALEMBSKIEJ; jedyny na przełomie l. 60-70 XX w. tego typu placówka o charakterze dzielnicowym; kierowany przez ajenta, podlegał Przedsiębiorstwu upowszechniania Prasy i Książki (w Rudzie Śląskiej i w Zabrzu), z braku instruktora nie prowadził działalność kulturalno-oświatowej, ograniczał się jedynie do sprzedaży prasy.

APK zesp. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej, Wydział Kultury, sygn. 519.

KLUB TECHNIKI I RACJONALIZACJI KOPALNI HALEMBA

, utworzony 20.02.1960. Kierownicy inż. Moj; siedziby na ►AWARYJNYM OSIEDLU (w tym okresie przy KTi R. działało kółko plastyczne-organizator wystaw miejscowych i fotograficzne - zał. inż. Andrzej Torka) od 1967  siedziba w ►PAŁACU DONNERSARCKÓW; popularyzował myśl wynalazczą i niósł pomoc techniczną racjonalizatorom; awizował 72 projekty racjonalizatorskie (1974).

APK KM PZPR sygn. 427;L. Kuś, R. Marek, 10 lat Kopalni Węgla Kamiennego "Halemba" : Ruda Śląska, lipiec 1967 r

KLUBY SPORTOWE W HALEMBIE

,jednostki organizacyjne – struktury KULTURY FIZYCZNEJ opierające swoją działalność na: idei rywalizacji określonej przepisami międzynarodowymi, propagujący co najmniej jedną (k.s. jednosekcyjne) lub wiele (k.s. wielosekcyjne) dyscyplin sportu; statut. Rozwój historycznej sieci tego typu organizacji zapoczątkowanej ok. 1905 obejmuje po czasy współczesne 15 stowarzyszeń; są to: ►ASTRA HALEMBA II, ►GRUNWALD RUDA ŚLĄSKA, Stowarzyszenie Piłki Ręcznej ►GRUNWALD RUDA ŚLĄSKA ► GWIAZDA HALEMBA ► GWIAZDA RUDA ŚLĄSKA,  ►HALEMBIANKA RUDA ŚLĄSKA, ► HALEMBANKA 2001, ►KATOLICKI PARAFIALNY KLUB SPORTOWY, TOWARZYSTWO LEKKOATLETYCZNE ►POGOŃ RUDA ŚLĄSKA, ► STRZAŁA HALEMBA, ►STRZELEC STARA KUŹNICA, ►TUZY HALEMBA, ►UNIA KŁODNICA; istnieje też Stowarzyszenie Klubów Modelarskich ► GWAREK.

KŁADKI NAD KŁODNICĄ

, pomosty łączące ►HALEMBĘ STARĄ z ►OSIEDLEM HALEMBA II, powstałe w ramach prac modernizacyjnych w l.1999-2000 (na bazie dotacji Banku Światowego); jako reakcja na skutki powodzi 1997; zlokalizowane w  rejonie ul. ►MORSKIEJ (łączy ul ►MŁYŃSKĄ z ► TARGOWISKIEM MIEJSKIM) i ►ZAJEZDNI AUTOBUSOWEJ przy ul ► SOLIDARNOŚCI; deptak ►ŚCIEŻKA ROWEROWA.

Wiadomości Rudzkie” 1999, nr 49

KŁODNICA

niem. Klodnitz; miejsc. we wsch. cz. dz. ►HALEMBA, 2, 83 km²,  na pn. wododziale rz. ► KŁODNICA, od której wzięła nazwę; z jej niewielkim dopływem ► ŁODRASZCZOKIEM od pn. graniczy z ►HALEMBSKIM LASEM od pn.-wsch. z ► KOCHŁOWICAMI; na wsch. kolonia► SKÓRKI  od pd. i pd. zach. granica opiera się na rz. oddzielającej K. ► STARĄ KUŹNICĄ, od zach. od ► HALEMBY odgranicza ją nieczynny kolejowy tor przecinający m.in. ► KŁODNICKĄ ULICĘ.

historia; od 1138 teren należał do senioralnej dzielnicy krakowskiej; od 1177 dzielnicy śląskiej;  średniowieczny trakt handlowo-komunikacyjny Bytom-► MIKOŁÓW  z mytem ; historycznie złożona z dwóch cz.: osady kuźników z ► KUŹNICY STAREJ (1532) i wsch. cz. ►FOLWARKU (XV w.), utworzonego  przez ►JURKA HALEMBĘ, na kochłowickiej ziemi zakupionego kolejno przez rody: ►BUJAKOWSKI, ►BIELSZOWSKI i od XVIII w. ► HENCKEL VON DONNERSMARCK, który włączył K. do swojego terytorium; w granicach Królestwa Czech, od 1648 pod władzą Habsburgów, od od XVIII w. ► GMINA K., od 1742 Królestwa Prus; w l. 1743-1871 w► BYTOMSKIM  , od 1871 ► KATOWICKIM POWIECIE; od 1908 z własną szkołą; w 1922 włączona do Polski; objęta budownictwem wojsk. (1937); w l.1939-1945 pod okupacją hitlerowską, w 1946 scalona z Halembą, (od 1948 z ►PODWYŻSZENIA KRZYŻA ŚWIĘTEGO KOŚCIOŁEM od 1957 z ►PODWYŻSZENIA KRZYŻA ŚWIĘTEGO PARAFIĄ); w l. 1951- 1959 tworzyła  dzielnicę Nowy Bytom, od 1959 przyłączona do Halemby z nią tworzyła dz. Rudy Śląskiej; po 1970 teren intensywnego budownictwa zakładowego- tzw. bloki enerdowskie (zach. cz. K.), w XXI w. deweloperskiego (tzw. „osiedle pisarzy polskich”, w rejonie ► KACZMARKA IGNACEGO ULICY).

gospodarka pocz.: leśna, hodowlana (drób, owce, woły pociągowe , w XVIII w. pierwsze nieliczne konie pociągowe; w poł XIX w. bardziej rozwinięta: (10 koni, 60 krów, 20 cieląt, 10 świń); uprawy: lnu, owsa, żyta, gryki grochu, poganki (na glebach piaszczystych – mało rentowna); funkcje usługowe od 1656 pełniła ► KARCZMA; od XVII w.  rozwój ► MŁYNARSTWA (m.in wytwórnia prosa, wyrób mąki); zob. ► MARKA MŁYN, ►KUNY MŁYN; w I poł. XIX w. krótkotrwałe próby zindustrializowania K. nadania górnicze: ►HANDL SAARA, ► STILLSTAND – eksploatowane przez miejscowe i sąsiednie kopalnie węgla kamiennego; kamieniołomy; w XX w. rozwój► RZEMIOSŁA (RZEŹNICTWO – ► GRAFIK Antoni, piekarstwo- Wowra Józef , ►LEDER Józef, Martini; szewstwo: Jan Bubała, Gryska, Scheibel, Kurpas), sklepy (m.in : Paweł Dyrda. Józef Źymła, Paweł Bubała); ► KARCZMY i RESTAURACJE (Anna Bielucha, Krząkała);  w 1944 zapocz. przez okupanta hitlerowskiego budowa ►GODULLA GRUBE, kontynuowana w l. 1950-1957 przez władze pol. (zob. ►HALEMBA –WIREK KOPALNIA); rozwój  infrastruktury z 4 sklepów (1962) do placówk sieci Intermarche, B

ludność: w okresie przedindustrialnym  (XVII-XIX w.): dominacja ► CHŁOPSTWA (kmiecie niedziedziczni, zagrodnicy), młynarze, brak szlachty (wg. Alojzego ►KOZIEŁKA);  100 % katolików (1927), przyrost ludności: 70 (1792); 126 (1830), 299 (1863), 500 (1925), w tym (1927) 90 % pol., 10 % niem 708 (1930), 1,1 tys. (1950); dominacja chłoporobotników; (zwł. po 1957 zatrudnionych gł. na kopalni ► HALEMBA-WIREK);

rozwój życia społ.-polit.: zapocz. w 1879 przez niemieckie związki zawodowe i 1885 ► OCHOTNICZĄ STRAŻ POŻARNĄ, od 1908 w ramach szkoły; w ► PLEBISCYCIE 228 osób oddało głosy za przyłączeniem Górnego Śląska do Polski, 22 - do Niemiec; komórka ► POLSKIEJ ORGANIZACJI WOJSKOWEJ GÓRNEGO ŚLĄSKA d-two plut.: (Karol ► HUBRYCH, Augustyn ► GALIOS); w okresie międzywojennym organizacje pol. –rozwój czytelnictwa w ramach ►TOWARZYSTWA CZYTELNI LUDOWYCH;  w IX 1939 uchodźstwo wojenne pod kier. JANA ► LIPOWCZYKA; po 1945 organizacje społ.-polit.: Polska Partia Robotnicza, Polska Partia Socjalistyczna, Związek Weteranów Powstań Śląskich; rozwój sportu w ramach struktur klubowych: UNII, Grunwaldu Kłodnica (w okresie transformacji ustrojowej ►MILON , ►KORONA), biblioteka.

APK, zesp.: Gmina Halemba,  Starostwo Powiatowe Katowice, Wydział Powiatowy Katowice;; wstęp do inwentarza Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Nowym Bytomiu; B. Kopiec Ruda Śląska : zarys dziejów. Cz. 3, Kochłowice, Bykowina, Halemba, Kłodnica, Stara Kuźnica, Wirek. – Ruda, 2009; M. Grychtoł [et al.] Krzyża znak naszą chlubą : 1949-2009 - 60 lat kościoła pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Kłodnicy / [oprac. i tekst]. - Ruda Śląska ; Kłodnica, 2010.; F. Triest, Topographisches  Handbuch von Oberschlesien / im Auftrage der Koniglichen Regierung und nach amtlichen Quellen, Breslau, 1865; H. Buszman, [et.al] 40 lecie KWK "Halemba" 1957 – 1997 , Chorzów 1997; L. Musioł, Z dziejów Kochłowic, Halemby, Bykowiny, Kłodnicy oraz Starej Kuźnicy /; wstępem opatrzył i do dr. przygot. Bernard Szczech, Ruda Śl. 2010.

 

Kłodnica lata 60 XX w

Przed budynkiem szkoły w 1939 roku

Więcej zdjęć tutaj

KŁODNICA RZEKA

rz. dł. 75 km (według RZGW Gliwice 84 km), pow. dorzecza 1125,8 km², średni spadek od źródeł do ujścia wynosi 1,81 promila. K. ma charakter rzeki podgórskiej o dużej różnicy spadku i znacznej zmienności przepływu. Źródła K. znajdują się w pd. dz. Katowic w zespole przyrodniczo-krajobrazowym Źródła Kłodnicy. Płynie przez województwo śląskie i województwo opolskie. Przepływa przez Górnośląski Okręg Przemysłowy (Katowice, Ruda Śląska (►HALEMBA, ►KŁODNICA, ►KOCHŁOWICE, ►STARA KUŹNICA, Zabrze, Gliwice),  Kotlinę Raciborską i uchodzi do Odry w Kędzierzynie-Koźlu w dzielnicy Koźle. dopływy m.inm. JAMNA ,► ŻABIENIEC, ►PROMNA

Dno doliny K. jest płaskie i podmokłe. Z powodu dużych zanieczyszczeń w górnym biegu rz. woda jest ciemna, zamulona i zanieczyszczona. W dolnym biegu rzeka nieco się oczyszcza. (zob. też ►OCZYSZCZALNIE ŚCIEKÓW)

Wzdłuż K. od Gliwic biegnie Kanał Gliwicki, dla którego rzeka K. jest podstawowym źródłem zasilania. Na jej drodze znajduje się zbiornik Dzierżno Duże zwane również Jeziorem Rzeczyckim, które jest zasilane wodami Kłodnicy i jednocześnie poprawia jakość wody w rzece.

historia, rz. wymieniana w dokumentach w okresie Średniowiecza p.n. Clognica, Clodnicha, Clodnicze; na temat etymologii jej nazwy funkcjonują dwie teorie; od słowa chłodna, lub kłody drewna spławianego jej nurtem; osadnictwo w okresie prehistorycznym związane z kulturami kamienia łupanego; zabagnione tereny oraz rozległa ► ŁUBNIOWSKA PUSZCZA przylegające nie sprzyjały zasiedlaniu; początki osadnictwa jest związane z rozwojem ►KUŹNIC: złoża rudy darniowej występujące po obydwu stronach K. umożliwiły rozwój kuźnic na terenie Lubniowa; w 1360 powstała ►KUŹNICA STARA (Lubniowska, Pszczyńska, Niemiecka, Nykowa), która (XVI w.) dała początek manufakturze wytwarzającej panwie na terenie ► PANEWNIK  w XVII w. powstała ► KUŹNICA KOKOCIŃSKA; liczne brody, groble; osadnictwo rolne (XVI w.) na terenie Panewnik, ► KOKOCINIEC (1580); . ► WYMYSŁÓW (1681); Ligota (po 1681), ► MŁYNY WODNE; w  Ligocie (1680) w Panewnikach u ujścia  Ślepiotki do K (1681) gospodarcze znaczenie K. zakończyło się w poł. XIX.w. Od Średniowiecza K., była rz. graniczną pomiędzy ►MIKOŁOWSKĄ KASZTELANIĄ i BYTOMSKĄ KASZTELANIĄ; ► BYTOMSKIM KSIĘSTWEM I ► PSZCZYŃSKIM KSIĘSTWEM od źródeł do ujścia rz. ►PROMNEJ  (Borowa Wieś).

Zarys dziejów Ligoty i Panewnik od zarania do czasów współczesnych : praca zbiorowa / pod red. Grzegorza Płonki./ Katowice 2010; Ruda Śląska : zarys rozwoju miasta / oprac. Andrzej Szefer ; Katowice 1970; Wielka encyklopedia powszechna PWN [Państwowego Wydawnictwa Naukowego]. [T.] 5, In-Kons, Warszawa 1965.

Miejsca kąpielowe na rz. Kłodnicy l. 50 XX w.


Rzeka Kłodnica obok boiska GKS Grunwald Halemba

Więcej zdjęcia kliknij tutaj

Więcej zdjęć kliknij  tutaj

Więcej zdjęć kliknij tutaj

Więcej zdjęć kliknij tutaj

KŁODNICA

Samodzielna grupa bojowa powstała na wzg.291 niedaleko miejscowości K., przy drodze między ►KOCHŁOWICAMI a ►HALEMBĄ. Taktycznie należała do sektora "Radoszowy" i stanowiła jednocześnie odcinek łącznikowy z p.o. ►SZYB ARTURA. Głównym zadaniem była osłona dróg prowadzących przez Kochłowice i Radoszowy do Katowic oraz osłona rejonu przemysłowego przed ewentualnym uderzeniem oskrzydlającym. Schrony powstały w sezonie budowlanym 1937 pod nadzorem mjr. Biesiekierskiego, a prace wyposażeniowe trwały aż do wybuchu wojny i nie wszystkie ukończono. Obsadę stanowiła 6 kompania ckm (dow. kpt. Bogdan Pudykiewicz) IV batalionu ckm (fortecznego) 73 pp pod dowództwem mjr. Władysława II Wierzbickiego, zakwaterowana w koszarach mieszczących się w p.o "Radoszowy". Doskonałe umiejscowienie obrony docenili Niemcy rozmieszczając na całym wzgórzu system obrony przeciwlotniczej oparty na armatach 88 mm. Do dziś cała okolica przeorana jest przeplatającymi się fortyfikacjami ziemnymi zarówno polskimi z 1939 roku jak i niemieckimi z późniejszego okresu wojny.

www fortyfikacje pl Zdjęcia kliknij tutaj

KŁODNICKA

, ulica łącząca ul ►PIERWSZEGO MAJA z ►KOCHŁOWICKĄ; ok. 1,8 km., do 1946 przebiegała przez nią granica pomiędzy gminami ►HALEMBA i ► KŁODNICA; (w miejscu przecięcia drogi przez tory nieczynnej linii  kolejowej) odcinek halembski do 1939 i po 1945 nazywał się ul. K.; 1939- 1945 SA STR; odcinek kłodnicki ul Halembska i Adolf Hitler Str.; w 1950 obydwa odcinki pod obecną nazwę; na stykach: z ul Pierwszego Maja do 1939 ►POMNIK POWSTAŃCZY, z ul. Kochłowicką – PLAC ►WOLNOŚCI; w 1945 walki wojsk sowieckich z wycofującymi się oddziałami niemieckimi (okupionymi dużymi stratami); obiekty; ►AQUADROM, Apteka, ►HALA MIEJSKIEGO OŚRODKA SPORTU REKREACJI, KOPALNIA► HALEMBA-WIREK, ► NAJŚWIĘTSZE SERCE JEZUSA, ►SZKOŁA ZAWODOWA, pawilony handlowe Lidl, Le Marsche, (ZOB. ►HANDEL),

STADION GKS GRUNWALD;  zabudowa w zach. cz. blokowa, we wsch. z okresu przedwojennego.

; B. Kopiec, Ruda Śląska: zarys dziejów. Cz. 3, Kochłowice, Bykowina, Halemba, Kłodnica, Stara Kuźnica, Wirek. Ruda, 2009.

ul Kłodnicka-rejon kopalni Halemba (ok. 1970)

KŁODNICKI RÓW

, pochodzenia tektonicznego, przebieg równoleżnikowy; oddziela ► KOCHŁOWICKIE WZGÓRZA od Garbu Mikołowskiego; zbudowany z łupków i piaskowców karbońskich przykrytych  osadami mioceńskimi: piaskowcem; w tych osadach lub na nich występują utwory plejstoceńskie o grubości do 50 m. (iły, żwiry, piaski).

H.  Buszman,  [i.in], Kopalnia Węgla Kamiennego "Bielszowice" w latach 1895-1996, Katowice 1996 ; Ruda Śląska : zarys rozwoju miasta / oprac. Andrzej Szefer ; Katowice 1965

KŁODNICKI USKOK

, nieciągłość tektoniczna w województwie śląskim (na mapach: 50°21′48, 1″N  18°50′48,6″E/50,363361 18,846833) przebiegająca przez Gliwice, Zabrze, Rudę Śląską, pd. Katowice i Mysłowice; Wysoka aktywność sejsmiczna  K. U. stanowi zagrożenie dla podziemnych wyrobisk jak również jest przyczyną dyskomfortu i uciążliwości dla mieszkańców a nawet uszkodzeń w infrastrukturze powierzchniowej. Początkowo stanowił nieprzekraczalną granicę eksploatacyjną dla kopalń położonych na południowym skłonie siodła głównego. W związku ze stopniowo wyczerpującymi się zasobami kopaliny eksploatowanymi od około 1730 r. podjęto pierwsze próby wytyczenia przebiegu uskoku kłodnickiego. Od pocz. XX w. jest przedmiotem zainteresowania geologów ze względu na swój regionalny charakter. Ruch górotworu wokół powoduje lokalne trzęsienia ziemi: Jest to wciąż aktywny uskok. Ostatnie ważniejsze miało miejsce: 9.02.2007 z epicentrum w Miechowicah (dz. Bytomia) o  sile wstrząsu  wynosiła 3,7 w skali Richtera.

Str. Internetowe: www geoturystyka, yadda.icm.edu.pl.

KŁODNICY ZNAK NAPIECZĘTNY

, w godle - ptak siedzący na gałązce z listkiem, z napisem Gemeinde Klodnitz, Kreis Kattowitz lub po 1922 GMINA KŁODNICA; najstarszy egzemplarz pieczęci gminnej z tym znakiem pochodzi z 1873.

M. Gumowski. Herby i pieczęcie miejscowości wojew. [województwa] śląskiego / Katowice 1939.

Znak napieczętny gminy Kłodnica

KŁOSEK KRYSTIAN

(*19.04.1942, Katowice- †4.04.1995, Ruda Śląska),  piłkarz  ręczny- szczypiorniak, „7”,    zawodnik KS  „Rapid”  Wełnowiec  (1959-1962),  WKS  „Śląsk”  Wrocław (1962-1973),  ►GKS GRUNWALD RUDA  ŚLĄSKA  (1973-77).  46-krotny  rep. Polski;  w  „siódemce”  (1964-1968), uczestnik  Mistrzostw Świata  (1967), w „11”  (1966)  w tym Mistrzostw Świata (1966); osiągnięcia: 12 (8-4-0) medali MP: 1 m. (1962, 63, 65,  67,  72, 73), „11” (1964-65), 2 m. (1966, 1969-1971), Puchar Polski (1966,1969) Mistrz Sportu (1967).

A. Steuer.Z dziejów rudzkiego sportu , Ruda Śl. 2004; W.Zieleśkiewicz., 90 lat polskiej piłki ręcznej / Warszawa 2008.

Kłosek Krystian

KNIE, JOHANN GEORG

(1794-1859), Historyk i pedagog. Od 1814 przebywał we Wrocławiu. W latach 1819-59 pracował jako nauczyciel w Zakładzie Wychowawczym dla Niewidomych (Schlesische Blindenanstalt). Członek Towarzystwa Historii i Starożytności Śląska.  W książce: Alphabetisch-statistich-topographische Uebersicht der Doerfer, Flechen, Staedte und anderen Orte der Koenigl[ichen] Preuss[ischen] Provinz Schlesien zawarł pierwszy w XIX w. historyczno-geograficzno-statystyczny opis ►HALEMBY, ►KŁODNICY i ►STAREJ KUŹNICY.

strona internetowa Biblioteki Śląskiej w Katowicach.


KMIECIE

, (siodłacy), kategoria wolnych ►CHŁOPÓW; w ►STAREJ KUŹNICY, w 1743 jedynym wolnym k. był młynarz Balcer Marek;  statystyki wyróżniały ponadto 6 k. niedziedzicznych i 1 bezrolnego; kategoria ta stosunkowo szybko uległa tu zanikowi. Na Ziemi Bytomskiej k. był chłopem posiadającym własne najczęściej duże gospodarstwo; w 1783 w Halembie status ten posiadało 9 a na Kłodnicy 8  chłopów; w XIX w. w obu miejscowościach kategoria ta przestała istnieć.

B. Szczech, Źródła do dziejów Rudy Śląskiej w drukach końca XVIII w. oraz pierwszej połowy XIX w. Rudzki Rocznik Muzealny Ruda Śl. 2002;  J. Kołodziej, Jesteśmy z żelaza czyli rzecz o Starej Kuźnicy i Kłodnicy / Ruda Śl. 2009; B. Kopiec Ruda Śląska: zarys dziejów. Cz. 3, Kochłowice, Bykowina, Halemba, Kłodnica, Stara Kuźnica, Wirek. Ruda, 2009.

KOCHLOWITZER STRAßE

, w okresie okupacji hitlerowskiej nazwa ►KOCHŁOWICKIEJ ULICY.

; B. Kopiec, Ruda Śląska: zarys dziejów. Cz. 3, Kochłowice, Bykowina, Halemba, Kłodnica, Stara Kuźnica, Wirek. Ruda, 2009.


KOCHŁOWICE

, wsch. dz. Rudy Śląskiej; z ►HALEMBĄ i ►KŁODNICĄ łączą K. 1. związki genetyczne (►KOCHŁOWICKI OBSZAR OSADNICZY); 2 kościelne od 1648 wspólne struktury parafialne : do 1907 z Halembą, (ochłodzenie stosunków m.in. zanik wzajemnych procesji odpustowych,  roszczenia ks. Pawła LEXA do szybu ►ARTUR, po jego przyłączeniu w  1924 do gminy K. odmienność poglądów na sprawy narodowo-niepodległościowe proboszczów obydwu ks. Pawła ► LEXA i Ludwika ► TUNKLA); do 1947 z Kłodnicą), 3. szkolne: do 1841 z Halembą i 1910 z Kłodnicą; wznowione w 1956 po uruchomieniu III Liceum Ogólnokształcącego w K.; 4 ekonomiczna: eksploatacja górnicza; od l. 50 XX w. z wykorzystaniem szybów (►ARTUR, ►SZYMON) na terenie K. przez   kopalnię Halemba i  całkowite scalenie jej z kopalnią Polska-Nowy Wirek (zob. ►HALEMBA-WIREK).

KOCHŁOWICE

, odcinek fortyfikacji wojsk.; powstał w 1937 w jego strukturze znajdował się  punkt  obrony ► ARTURA WZGÓRZE; obsadzony przez IV baon specjalny ckm 73 pp, (d-ca mjr. Jan Stefan Witkowski), i 12 baterię artylerii lekkiej specjalnej typ C.

  1. Krwawicz Śląska reduta 1939 /. Warszawa, 1979; wikipedia, http:// www. fortyfikacja. pl/?a=historia

KOCHŁOWICKA DROGA

, Kochlowska D., dawny szlak komunikacyjny z ► HALEMBY do ►KOCHŁOWIC, pocz. w okolicach ►MATKI BOSKIEJ RÓŻAŃCOWEJ KOŚCIOŁA, dalej wzdłuż pierwotnego przebiegu ►SKOŚNEJ ulicy przez ►HALEMBSKI LAS, wychodził na Łolszynach; z K.D. związana jest legenda zakopanego skarbu (zob. ►ELIASZ i PISTULKA).

B. i A. Podgórscy, Nazwy terenowe i miejscowe w Rudzie Śląskiej : od Abesynii do Żylety : leksykon toponimiczno-ojkonimiczny z antologią tekstów źródłowych,  Ruda Śląska,  Szczecin :2014.

KOCHŁOWICKA ULICA

W okresie okupacji Kochlowitzer Straße, ul. w ►KŁODNICY i ►KOCHŁOWICACH, ~3,2 km dł. z tego na obszarze Kłodnicy ~2,4 km; w ciągu komunikacyjnym łączy ►HALEMBĘ z Kochłowicami; przecięta Autostradą ►A 4; ►PODWYŻSZENIA KRZYŻA KOŚCIÓŁ P.W.; firmy budowlane, zakład dentystyczny, ►KRZYŻ PRZYDROŻNY.

B. Kopiec Ruda Śląska: zarys dziejów. Cz. 3, Kochłowice, Bykowina, Halemba, Kłodnica, Stara Kuźnica, Wirek. Ruda, 2009.

KOCHŁOWICKI DEKANAT,

Jednostka administracji kościelnej Archidiecezji Katowickiej, utw. 1931, wyodrębnił się z KRÓLEWSKOHUCKIEGO  DEKANATU ; należą do niego m.in. ►BOŻEGO NARODZENIA PARAFIA P.W. W ► HALEMBIE II, MATKI BOSKIEJ RÓŻAŃCOWEJ PARAFIA P.W. W ►HALEMBIE, ► PODWYŻSZENIA KRZYŻA PARAFIA P.W. W KŁODNICY. Pierwszym dziekanem był Paweł ►LEX, funkcję tę pełnił także ks. Zygmunt ►DŁUGAJCZYK

A. Brzezina [i in.] Halemba. historia i teraźniejszość parafii Matki Boskiej Różańcowej Ruda Śląska 1997.


Konwent Wielkanocny dekanatu kochłowickiego w parafii Bożego Narodzenia (1983)

KOCHŁOWICKI OKRĘG KATOLICKIEGO STOWARZYSZENIA MŁODZIEŻY MĘSKIEJ

, powstał 1925, jako jedna z kilku struktur terytorialnych ►STOWARZYSZENIA MŁODZIEŻY POLSKIEJ: należały do niej organizacje: przy ►TRÓJCY PRZENAJŚWIĘTSZEJ PARAFII W KOCHŁOWICACH, ►MATKI BOSKIEJ RÓŻAŃCOWEJ PARAFII W HALEMBIE, oraz 2 w Rudzie, Orzegowie, Nowym Bytomiu, Kończycach, Makoszowach, Bielszowicach, Pawłowie, Nowej Wsi. Prowadzono rozgrywki sportowe o mistrzostwo K.O. w PIŁCE NOŻNEJ i PALANCIE. Pierwszym prezesem był ks. Alojzy Peikert, naczelnikiem sportu Menrady Löwe. W późniejszych latach tę ostatnią funkcję pełnił też Roman ►PAKUŁA.

Spis Stowarzyszeń Śląskiego Związku Młodzieży Polskiej. Królewska Huta 1925.

KOCHŁOWICKI TEREN OSADNICZY

, wczesnośredniowieczne osadnictwo (wg najnowszych badań archeologicznych z 2007) sięgało  IX w. było związane z HUTNICTWEM; pierwotnie lesisty obszar w pd. cz. ► BYTOMSKIEJ KASZTELANI; w 1281 sięgał rz. ►KŁODNICY, na odcinku wytyczonym przez jej lewobrzeżne dopływy: ►KOKOCINIEC (od wsch.) i ►PROMNA (od zach.); w XIV w. nazwisko Kochel jednego z rycerzy dało nazwę ►KOCHŁOWICOM, miejscowości granicznej ► BYTOMSKIEGO KSIĘSTWA, na wsch. z Załężem (Kochlowa Lanka) i dobrami mysłowickimi, od pn. Świętochłowicami, Czarnym Lasem Miejskim i Bielszowicami; od zach. (droga Kończyce – Paniówki w miejscu jej przecięcia przez Kłodnicę) i na pd. graniczyła z RACIBORSKIM KSIĘSTWEM; na tym obszarze funkcjonowały tzw. Gródek Kochłowicki XIV-XV w. –strażnica lub miejsce poboru cła) , przebiegała droga z ► BYTOMIA do ►MIKOŁOWA; w XV w. w pd cz. tego obszaru nad Kłodnicą nastąpił   rozwój hutnictwa żelaza ► HALEMBSKA KUŹNICA (1453) i osada kuźników ze► STAREJ KUŹNICY, które pociągnęły za sobą eksploatację (zob. ►GÓRNICTWO), ka granic lokacyjnej wsi Kochłowice w: Rudzki Rocznik Muzealny, 2008, Ruda Śl. 2009.rudy żelaza (darniowej), dały początek miejscowościom ►HALEMBA i KŁODNICA; w 1648 dla całego K.T.O ustanowiona została ►TRÓJCY PRZENAJŚWIĘTSZEJ PARAFIA obejmująca od XVIII w. również Nową Wieś, hutę Antonię, Bykowinę, Radoszowy, Zgodę

P. Noparlik: Charakterystyka granic lokacyjnej wsi Kochłowice w: Rudzki Rocznik Muzealny, 2008, Ruda Śl. 2009.

KOCHŁOWICKIE WZGÓRZA

, wał tworzony przez kilka izolowanych wzgórz o łagodnych stokach. K.W. zbudowane są z łupków i piaskowców karbońskich, które należą do warstw orzeskich; na pd –wsch. sięgają  granic  miejscowości ►KŁODNICA (wzgórze 219); źródła potoku ►KOKOCINIEC, Najw. wzniesienie Apostolska Góra (291 m. n.p.m.)

K. Mazurek, Wpływ eksploatacji węgla kamiennego na Ukształtowanie Powierzchni Wybranych Fragmentów Miasta Ruda Śląska w latach 1975–2011 w Acta Geographica Silesiana, 15. Wydział Nauk o Ziemi  Uniwersytetu Śląskiego, Sosnowiec, 2014.

KOKOCINIEC

, potok pr. dop. ►KŁODNICY, dł. 1, 5 km, wypływa ze Wzgórz Kochłowickich;  w XVIII w . na stawie powstałym ze spiętrzenia K. i Kłodnicy, powstała ► KOKOCIŃSKA KUŹNICA w XIV w. huta ►IDA; obecnie zespół źródliskowy (pow. 12,8 ha z fragmentami siedlisk łęgowych , płatami lasu i zarośli olchowo-wierzbowych oraz łąk i roślinności bagiennej) .

Zarys dziejów Ligoty i Panewnik od zarania do czasów współczesnych : praca zbiorowa / pod red. Grzegorza Płonki./ Katowice 2010;

KOKOCINIEC

, osada wyrosła na pocz. XVII w. lub ok. 1650 nad brzegami ►KŁODNICY i potoku ►K.; na terenie ►STAREJ  KUŹNICY wokół wybudowanej przez właścicieli dóbr pszczyńskich ►KOKOCIŃSKIEJ KUŹNICY,  po jej unieruchomieniu w XVIII w. pozostał ►MŁYN WODNY i ►TARTAK; w XIX w.  przy ► FRYSZERCE i w l. 1837-1856  hucie  ►IDA i kopalnią ► SZADOK; z wybudowaną w 1912 szkołą; w 1924 cz. K. włączono do ► LIGOTY, resztę w 1951 wraz z ►PANEWNIKIEM  przyłączono do Katowic; w l. 70 . XX w. powstało nowe osiedle K. dla górników kopalni Śląsk, w l. 1980-1982 wielokondygnacyjne bloki nad Kłodnicą, na przełomie l. 80 i 90. XX w. osiedle ►SADYBA, w I dekadzie XXI osiedle ► ŚWIERKOWE. W K. powstała pierwsza pol. czytelnia ► TOWARZYSTWA CZYTELNI LUDOWYCH (1861), siedziba► NADLEŚNICTWA KATOWICE, resztki budownictwa drewnianego.

J. Tofilska, A. Steuer, Osady i osiedla w: Katowice: środowisko, dzieje, kultura, język i społeczeństwo. T. 2 / pod red. Antoniego Barciaka, Ewy Chojeckiej, Sylwestra Fertacza, Katowice 2012; Zarys dziejów Ligoty i Panewnik od zarania do czasów współczesnych : praca zbiorowa / pod red. Grzegorza Płonki./ Katowice 2010.

KOKOCIŃSKA KUŹNICA

, manufaktura powstała na pocz. XVII lub 1650, na stawie powstałym po spiętrzeniu wód ►KŁODNICY i ►KOKOCIŃCA, w obrębie ►STAREJ KUŹNICY. pierwotnie dzierżawiona; później bezpośredni nadzór dominum  miała wspólną z ►KUŹNICĄ STARĄ buchalterię; niski piec łupkowy, przetapiał rudę darniową z ►KŁODNICY DOLINY, lub wysokogatunkową rudę z ok. Radzionkowa. Zlikwidowana na pocz. XVIII w.

Zarys dziejów Ligoty i Panewnik od zarania do czasów współczesnych : praca zbiorowa / pod red. Grzegorza Płonki./ Katowice 2010;

KOLARSTWO

, dyscyplina sportu, uprawiana w ►HALEMBIE od ok. 1905, pocz. w towarzystwie niemieckim, od 1922 w TOWARZYSTWIE CYKLISTÓW ► STARZAŁA HALEMBA, po II wojnie światowej  nie uprawiane. Na pocz. l. 60 XX w. dwukrotnie przez H. biegła trasa Wyścigu Przyjaźni Polsko-Czechosłowackiej. Na pocz. XXI w. sekcja MTB w ►KATOLICKIM PARAFIALNYM KLUBIE SPORTOWYM .
A.Steuer: Z dziejów kultury fizycznej w Halembie (1905-2003). Rudzki Rocznik Muzealny 2002.

Start do wyścigu kolarskiego w 1923 rok

KOLENDA

, sięgająca Średniowiecza danina składana na rzecz kościoła w wiktuałach i pieniądzu w okresie bożonarodzeniowym; składały się na nią miarki żyta i owsa, misa wypełniona grochem, fasolą, poganką; kiełbasa oraz dar pieniężny; w 1816 pleban kochłowicki otrzymał od 9 siodłaków z Halemby 2 grosze srebrne, misę i kiełbasę; mistrzowie fryszerki oraz kowale po 5 groszy srebrnych; w Kłodnicy 8 siodłaków, młynarz płaciło po 1 groszu srebrnym, w misie proso i kiełbasę; 3 wolnych zagrodników składało daninę z 1 grosza srebrnego; ostatnia k. miała miejsce w 1878; dwór halembski płacił 12 miarek żyta i owsa, gmina Halemba i gmina Kłodnica po 6, każdy z chłopów po 3 miarki zboża, młynarz 4; po zlikwidowaniu feudalnej daniny, upowszechniła się k. w dzisiejszym tego słowa rozumieniu.

KOLONIJNE OŚRODKI KOPALNI HALEMBA-WIREK

, ośrodki wypoczynku dzieci i młodzieży pracowników kopalni H.W.; ► GDYNIA ORŁOWO, ►NOWY WIŚNICZ, ►PIŁA, ►POKRZYWNA, ► ŚCIBÓRZ; Półkolonie SZKOŁA PODSTAWOWA NR 15 IM. POLSKICH  OLIMPIJCZYKÓW.

APK Katowice, zesp. KM PZPR Ruda Śl. , sygn. 430.

KOŁĄTAJA HUGO ULICA

, w l.40-50 XX w. nazwa ►RYBNICKIEJ ULICY.

KOŁO MISYJNE W MATKI BOSKIEJ RÓŻAŃCOWEJ PARAFII

, zał.1.VI. 1992 (grupa inicjatywna: Eugeniusz Marszałek, Józef Besler, Alojzy Biegański); wyrosło z tradycji ►DZIEŁA DZIECIĘCTWA PANA JEZUSA , pierwsze kontakty nawiązało ze Społecznym Komitetem Pomocy Polakom na Białorusi; uczestniczyło w Krajowych (od 1992) i Archidiecezjalnych (od 2012) Kongresach Misyjnych; gośćmi koła byli misjonarze: w Zambii i Zimbabwe Ks January Liberski), Kamerunie (ks. Wojciech Grzywocz, Radosława Wojtasik), Białorusi (Jan Salamon), Filipinach (s. Beata Jojko), Gujanie Francuskiej (ks. Marek Mandrela), Madagaskarze (o. Roman Kraus), Papua – Nowa Gwinea (ks. Marek Zawadzki), Niemiec (o. Krystian Respondek),  Palestynie (br. Wincenty Grzyśka), Argentynie (s. Sylwia Pacanowska, ks.Henryk Pawełek), Tanzanii i Mozambiku (s. Rozalia Paliczka) Indiach (s. Danuta,ze Zgromadzenia Sióstr Służebnic Ducha Św. w Raciborzu), Wybrzeża Kości Słoniowej (o. Eugeniusz Paruzel), Kongo (s.Damiana Zaczek), Republice Południowej Afryki (s. Dolores), Rosji (ks. Artur Wilczek, o.Krzysztof Goik) a także m.in. Ojcowie Biali, polscy kandydaci na wyjazdy misyjne (br. Michał Szczygieł. ; 78 czł. (1992-2002) od 1993 ► DZIECIĘCE KOŁO MISYJNE; k.m. wspiera polskich misjonarzy przez zbiórki pieniężne, dewocjonalia, środki materialne, modlitwę w ich intencji oraz misji; nawiązało współprace bilateralną z k.m. w Michałkowicach (od 2013).
10 lat Koła Misyjnego „Paciorki Nadziei” 2002, nr  6.


Spotkanie Koła Misyjnego w Halembie z s. Dolores w ogrodzie przy probostwie kościoła Matki Boskiej Różańcowej


KOŁO PLASTYKÓW PRZY KOPALNI HALEMBA

,zał.1962,początkowo z siedzibą w Klubie Technika i Racjonalizatora (► AWARYJNE BLOKI), od 1967 w ►MŁODZIEŻOWYM DOMU KULTURY w HALEMBIE; malarstwo akwarela, olej, grafika (linoryt, tusz, rysunek); plastycy: Konrad Burczyk, Rajmund Mrożek, J. Rajnisz, Antoni Kuna, Norbert Górny, Jerzy Hajduk, Józef Skolik

APK, zesp, Komitet Miejski Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej sygn. 427; J. S. Dworak, Materiały do dziejów miejscowości mps Zbiory Specjalne Biblioteki Śląskiej R. 1830 III.


KOŁO POLSKIEGO TOWARZYSTWA TURYSTYCZNO-KRAJOZNAWCZE KOPALNI HALEMBA-WIREK

struktura organizacyjna (zał. 1959 przy Kopalni Halemba) ruchu turystycznego ; początkowo (w okręgu chorzowskim PTTK); od 1963 (1966) w Oddziale Miejskim PTTK w Rudzie Śląskiej; organizator szkolenia w zakresie zakładowych wycieczek krajoznawczych; turystyki zakładowych;. Udział w rajdach górskich i nizinnych (Beskidy, Bieszczady, Pieniny, Tatry); brązowe i srebrne odznaki GOT; Koła te oprócz tradycyjnej działalności takiej jak rajdy, wycieczki, biwaki propagowały również inne formy działalności w postaci kuligów, wieczorków i potańcówek; szlakowanie znaków turystycznych, rajdy krokusowe; działacze: Eugeniusz Rybok, Czesław CYPRYS, Beruda, Jerzy, LISZKA Ryszard , Antoni Cyrys; 50 (1967), 16 (1993) czł.

APK zesp. KM PZPR Ruda Śl. , sygn. 427; A. Ratka, Turystyka i krajoznawstwo w Rudzie Śląskiej w latach 1924 – 1993. Ruda Śl. 1993; H. Buszman, [et.al.] 40 lecie KWK "Halemba" 1957 – 1997 , Chorzów 1997;  L. Kuś, R. Marek, 10 lat Kopalni Węgla Kamiennego "Halemba" : Ruda Śląska, lipiec 1967 r.

Wycieczka pracowników kop.Halemba w Pieniny

Wycieczka pracowników kop.Halemba w Pieniny

Legitymacja Organizatora Turystyki

Legitymacja Organizatora Turystyki

 

KOŁA RADIA MARYJA; PRZY MATKI BOSKIEJ RÓŻAŃCOWEJ PARAFII W HALEMBIE

U genezy halembskiej struktury legła ekipy transmisyjnej zespołu Radia Maryja z Torunia, relacjonującej uroczystości barbórkowe w Halembie (1993) na zaproszenie górników ►KOPALNI HALEMBA-WIREK; zał. 1994 inicjatorzy: Katarzyna Mateja, Weronika Kulawik, Henryk Piasek, Tadeusz Kilarski; co miesięczne spotkanie czł. K. w salkach katechetycznych; udział w akcji "mogę, chcę pomóc",omówienie audycji,wydawnictw Radia Maryja; uwagi nad wymową objawień Matki Bożej w Lourdes i Fatimie treści orędzia z Medjugorie w Harcegowinie; odmawianie trzech tajemnic; od V 1996 z inicjatywy członków Koła, po wieczornej Mszy św. odprawiane są każdego 13 dnia miesiąca nabożeństwa fatimskie; k. zakupiło figurę Matki Boskiej Fatimskiej, (zob, ► KRZYŻA ŚWIĘTEGO KAPLICA), pierwszy opiekun ks Leszek Makówka; 66 czł. (1997).

A. Brzezina [i in.,] Halemba. historia i teraźniejszość parafii Matki Boskiej Różańcowej , Ruda Śląska 1997.


Henryk Piasek współzałożyciel   koła Radia Maryja

Dyplom dla Agnieszki Hojka


KOŁO PRZYJACIÓŁ RADIA MARYJA W KŁODNICY

, zał 1994 przy PODWYŻSZENIA KRZYŻA ŚWIĘTEGO PARAFII W KŁODNICY (Krtystyna Malcher, Agnieszka Rakoczy, Elfryda Zdebel, Janina Jończyk); 45 czł (1999), udział w spotkaniach z KOŁEM PRZYJACIÓŁ RADIA MARYJA przy MATKI BOSKIEJ RÓŻAŃCOWEJ PARAFII W HALEMBIE; poparcie finansowe dla Radia Maryja i Telewizji „Trwam”.

M. Grychtoł [et al.].Krzyża znak naszą chlubą : 1949-2009 - 60 lat kościoła pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Kłodnicy. Ruda Śląska – Kłodnica 2010.

KOŁOCZEK Michał

(*15.09.1887, Goczałkowice Zdr.- †3.11.1951, Wirek), lekarz ogólny. W czasie studiów medycznych (Wrocław, Straassburg, Lipsk) był działaczem zakonspirowanych organizacji Towarzystwa Tomasza Zana i Zet. Związany ze  służbą medyczną powstań śląskich.  Lekarz powiatowy w Katowicach (1922-38),  działacz ►POLSKIEGO CZERWONEGO KRZYŻA, był czł. Śląskiego Związku Walki z Grużlicą. Od 1939 pracował w Wirku (w okresie okupacji hitlerowskiej pod kontrolą gestapo). Od 1948 kierownik ►IZBY MATKI I DZIECKA W HALEMBIE, był pierwszym lekarzem praktykującym w  naszej miejscowości.

K. Brożek, Polscy lekarze na Górnym Śląsku i Śląsku Cieszyńskim od końca XIX do połowy XX wieku . Katowice 2009.

 

KOMUNALNA ULICA

, w I poł. l. 30. XX w. nazwa ul. NOWY ŚWIAT
, rysunek na sprzedaż napojów alkoholowych, z prawem wyszynku w otwartych naczyniach dla pana Czaji Franciszka, przy ul. 3 go Maja 87 w Halembie. (ze zbioru Barbary Tomali).

KONGREGACJA DZIEWCZĄT

, zob.► SODALICJA MARIAŃSKA DZIEWCZĄT

KONGREGACJA MŁODZIEŃCÓW \

, zob. ► SODALICJA  MARIAŃSKA   MŁODZIEŃCÓW.

KONI HODOWLA

konie zastąpiły woły w transporcie ►RUDY ŻELAZNEJ w ►HALEMBSKIEJ KUŹNICY i ►KUŹNICY STAREJ; pierwsze  wzmianki o h. 2 koni pochodzą z 1749 dotyczą gminy  ►KŁODNICA; z upływem lat ich znaczenie wzrosło zwłaszcza w ►DWORSKIM OBSZARZE HALEMBA-KŁODNICA, w 1864 h. objęto tu 23 szt., w gminach  ►STARA KUŹNICA i ►KŁODNICA było w tym czasie po 10 szt. tych zwierząt; 4.  Konne patrole żołnierzy Międzysojuczniczej Komisji Rządzącej i Plebiscytowej były widoczne w Halembie w l. 1920-1922. Najbardziej popularnym zwierzęciem pociągowym koń  stał się w okresie międzywojennym m.in. zwierzęta te znajdowały się także w inwentarzu ► BENEFICJUM KOŚCIELNEGO. Tuż przed wybuchem II wojny światowej na wniosek starostwa katowickiego została sporządzona  lista hodowców k. l. 30 pod kątem przydatności tych zwierząt w celach militarnych -  obejmuje ona hodowców:  nagrodzonego przez władze powiatowe Bubałę Jana II  (Kłodnicka )Bubałę Jana III (Kłodnicka), Bujoczka Piotra (Kłodnicka),  Bubałę Augustyna (Ignacego Kaczmarka) , Grzyśkę Franciszka, (Karola Miarki), Grzyśkę Józefa (Karola Miarki), Gracę Grzegorza (Kłodnicka),  Gressler Anastazję (Wiejska) Grymla Józefa (Sokolska), Jonę Józefa (Ignacego Kaczmarka), Krzykowskiego Hermana (Młyńska), Krzykowskiego Romana (Wiejska), Krzyścika Euzebiusza (Młyńska), Kołodzieja Józefa (Kochłowicka), Kołodzieja Augustyna (Kochłowicka), Kołodzieja Hubert, (Kochłowicka), Karczmarka Stanisława (Kłodnicka),  Kuśa Franciszka, (Bielszowicka), Kwiotka Maksymiliana (Leśna), Lőrke Oskara (Wyzwolenia),  Loskota Stanisława, (Ignacego Daszyńskiego), Mieszczanina Paweł, Mieszczanina Piotra i Jana (Ignacego Kaczmarka),  Mańkę Teofila (M. Konopnickiej), Morawskiego Józefa (Bronisława Pierackiego), Mrykę Józefa (Bielszowicka), Nolepę Pawła (Wiejska), Siekierę Wacława (Powstańców), Ursońa Emanuel (Kłodnicka),   Ursoń Monikę (Kłodnicka),  Wypióra Bernarda Żwirki i Wigury, Wypióra Wincentego (Kłodnicka),  Wyleducha Józefa (Kochłowicka),  Wieczorka  Jana, (Młyńska), Zaczka Tomasza (Bielszowicka), Kołodzieja Huberta (Kochłowicka) lista ta uzupełniona o kilka nazwisk była aktualna i w l. 40 XX w.  Z usług koni korzystała ►OCHOTNICZA STRAŻ POŻARNA W HALEMBIE, ► OCHOTNICZA STRAŻ POŻARNA W  KŁODNICY I ►OCHOTNICZA STRAŻ POŻARNA W STAREJ KUŹNICY; po 27.01.1945 zabite (w wyniku zasadzki wojsk sowieckich) konie niemieckie były źródłem pożywienia dla wygłodniałych mieszkańców Halemby (popularne końskie karminadle).  Wraz z rozwojem motoryzacji rola koni zaczęła maleć; obecnie są hodowane w Stadninach w Halembie przy ul Harcerskiej i Lux Duet Jazda Konna dla Początkujących i Zaawansowanych Ruda Śląska-Halemba-Kłodnica oferujące rekreację konną, zwłaszcza dla dzieci

APK Starostwo  Katowickie, sygn. 68; J. Galeja, Halembska Ochotnicza Straż Pożarna , Paciorki Nadziei, 2004, nr 5.

Konne usługi transportowe na ul.Halembskiej

Stadnina na ul.Pakuły

KONOPNICKIEJ MARII

, do pocz. lat 50. XX w. nazwa ►ORZESZKOWEJ ELIZY ulicy

KONSBAK

, firma Alojzego i Krzysztofa Biegańskich, zał. 1986 jako Spółka Jawna przy ► PIERWSZEGO MAJA ULICY; od 1996 Spółka Cywilna; warsztat na terenach wydzierżawionych  od ►ELEKTROWNI HALEMBA w ►STAREJ KUŹNICY; max. liczba pracowników do 20; konstrukcje dla kościoła św. Barbary w Bykowinie, sali gimnastycznej ►SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 24,  dzwonnica w ►BOŻEGO NARODZENIA KOMPLEKSIE SAKRALNYM NA OSIEDLU ►HALEMBA II; kościół św. Barbary w Bykowinie, p.w. Matki Boskiej Częstochowskiej w Kleszczowie; obecnie działalność handlowo-usługowa.


Alojzy Biegański z małżonkom

KONSUM

(Consum), popular. Komzon spółdzielnia spożywców; w ►HALEMBIE istniała przed ►PIERWSZĄ WOJNĄ ŚWIATOWĄ; filia lub oddział Consum Verein Antonienhütte (1881), występowała pierwotnie (zob. foto poniżej) p.n. (Commandite Consum Verein Antonienhütte Actien Gesselschaft); siedziba od początku w ►PAŁACYKU DONNERSMARCKÓW; w okresie międzywojennym oraz od 1945 jej kierownikiem był Franciszek ►SKUPNIK; końcu l. 40 XX w. drugi K. był zlokalizowany w sklepie przy ul ► PIERWSZEGO MAJA; po 1950 podlegał Gminnej Spółdzielni Spożywców; likwidacja w 1967.

APK Powiatowa Rada Narodowa Katowice sygn. 42; Księga adresowa Polski wraz z W. M. [Wolnym Miastem] Gdańskiem dla handlu, przemysłu, rzemiosł i rolnictwa : 1929. Skorowidz branż przemysłu handlu , rzemiosła i zawodów wyzwolonych : województwo śląskie : 1929/30, Katowice [1930]. H. Tomiczek Spółdzielczość na Górnym Śląsku do 1922 roku : przyczynek do historii spółdzielczości górnośląskiej /; [przedmowa Bolesław Reiner], Opole 1967.


KONTY

, kolonia pomiędzy rz.: PROMNĄ i KŁODNICĄ, na pn. zach. skraju BOROWEJ WSI; zaznaczona na FLEMINGA MAPIE, z końca XIX w.; do 1967, tworzyła fragment zach. granicy MATKI BOSKIEJ RÓŻAŃCOWEJ PARAFII, złożona z kilku zabudowań; istniała do poł. l. 60. XX w.; resztki ceglanych murów zalanych wodami stawu zapadliskowego.

P. Noparlik, Historia szkoły w Mikołowie-Borowej Wsi na tle dziejów miejscowości. Mikołów 2009; B. i A. Podgórscy, Nazwy terenowe i miejscowe w Rudzie Śląskiej : od Abesynii do Żylety : leksykon toponimiczno-ojkonimiczny z antologią tekstów źródłowych, Ruda Śląska, Szczecin : 2014.

KOPACZE RUDNI

, zob, ►RUDNI ZAGRODNICY

KOPALNIA ARTUR

, obóz pracy ►RUDZKIEGO GWARECTWA WĘGLOWEGO na terenie KOCHŁOWIC; w literaturze przedmiotu nie znany; jedyna wzmianka z 1946 dotyczy 2 mórg ziemi które miały być zagospodarowane pod uprawę ziemniaków przez więźniów.

APK, zesp. Centralny Zarząd Przemysłu Węglowego sygn. 4694.

KOPALNIA HALEMBA

MS: jeden z bliźniaczych masowców (Kopalnia Borynia, MS Kopalnia Rydułtowy, MS Kopalnia Ziemowit), zbudowanych dla Polskiej Żeglugi Morskiej w Stoczni Szczecińskiej w l. 1989-1990; zwodowany 22.11.1989, matka chrzestna - Margot Masarczyk; od 2012 pływa pod banderą maltańską. Dł. (LOA): ~133 m.; szer. ~19,4 m; moc maszyn głównych: 3810 kW, nośność (SDWT): ~11 715 DWT; zanurzenie konstrukcyjne: ~8,3 m.

Informacje przesłane drogą elektroniczną przez Eugeniusza Marszałka i Margot Masarczyk, wikipedia


Matka chrzestna - Margot Masarczyk

 

KOPALNIA HALEMBA W BUDOWIE

, przedsiębiorstwo funkcjonujące w Rudzkim Zjednoczeniu Przemysłu Węglowego, zał. 1.10.1951, zarządzeniem Ministra  Górnictwa i Energetyki, od 1952 Przedsiębiorstwo Kopalnia Węgla Kamiennego w budowie, od 1954 Przedsiębiorstwo Budowy Kopalń Halemba. Projekt wstępny budowy kopalni (4.06.1952), przekaz majątku kopalni (IX 1957). Dyrektorzy: Gustaw ► RÓŻYCKI, Kazimierz Wójcicki, Bronisław Andrzejewski, Oskar Węgrzyk

L. Kuś, R. Marek, 10 lat Kopalni Węgla Kamiennego "Halemba" : Ruda Śląska, lipiec 1967 r

Kopalnia w budowie

KOPALNIANA ULICA

, jedna z dwóch nieistniejących ulic (obok ►GRUNWALDZKIEJ ULICY), w ► KŁODNICY,  których teren został zajęty pod budowę obiektów KOPALNI ► HALEMBA – WIREK.

B.Kopiec Ruda Śląska: zarys dziejów. Cz. 3, Kochłowice, Bykowina, Halemba, Kłodnica, Stara Kuźnica, Wirek. Ruda, 2009.

KOPCE

, zbiorcze określenie szeregu punktów granicznych w wczesnym średniowieczu; usypane  (ok. 1396) w ►OPAWSKO-RACIBORSKIM KSIĘSTWIE dla wyznaczenia terytorium ►HENRYKA –kuźnika w  cz. ►STAREJ KUŹNICY pomiędzy ►ŚMIŁOWICAMI i ►DZIERZKOWICAMI, w kierunku Kuźnicy na ►ŁUBNIOWIE.

B. i A. Podgórscy, Nazwy terenowe i miejscowe w Rudzie Śląskiej : od Abesynii do Żylety : leksykon toponimiczno-ojkonimiczny z antologią tekstów źródłowych,  Ruda Śląska,  Szczecin :2014.

KOPEĆ Władysław Franciszek

(*14.11.1917, Bronów k. Bielska-†10.05.2006, Rudy Raciborskie), ks., kapelan Jego Świątobliwości, dziekan honorowy, radca duchowny urodził się
. W 1938 ukończył gimnazjum w Bielsku; po  święceniach kapłańskich 4 07.1943 w Linz (Austria), był wikarym w ►MATKI BOSKIEJ RÓŻAŃCOWEJ PARAFII P.W. W HALEMBIE. Proboszcz (1958-1993) w parafii Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Rudach Raciborskich; za jego staraniem miejscowy kościół stał się sanktuarium roku jubileuszowego (1974) i od tego czasu rozpoczęły się masowe pielgrzymki do cudownego obrazu Matki Boskiej Rudzkiej.

Zmarł ks. Władysław Kopeć, Gość Gliwicki nr 2006, nr 28; A. Brzezina [i in.] Halemba. historia i teraźniejszość parafii Matki Boskiej Różańcowej Ruda Śląska 1997.

KOPERNIK PAWEŁ

(٭14.11.1895, Gierałtowice-†25.10.1950, Halemba),działacz niepodległościowy; 1915-19 w armii niemieckiej;  uczestnik powstań śląskich (1919,1920) na terenie Gierałtowic (d-ca Feliks Konopka); w Biskupicach (1921); nad wachmistrz Policji Plebiscytowej-(Katowice, Bytom, Zabrze, Bielszowice, Biskupice); czł. Policji Państwowej Województwa  Śl. (1922-1939); 1939-1940 internowany w Rumunii, w l. 1940-1947 (Francja Anglia), Powrót do kraju (1947);  działacz Związku Weteranów Powstań Śląskich w Halembie (II prezes); mieszkał Bielszowicka (zob. ►HALEMBSKA Ulica) 107, pracownik Urzędu Miejskiego w Zabrzu.

APK, zesp. Starostwo Powiatowe Katowice, ZBOWi D; AKAD, księga pogrzebowa parafii M.B. Różańcowej.

KOPY

, wzgórza w pd. cz. ►KOCHŁOWIC, przyległe do pr. brzegu rz. ►KŁODNICY; w średniowieczu tworzyły granicę pomiędzy ►KOCHŁOWICKIM OBSZAREM OSADNICZYM a ►STARĄ KUŹNICĄ wg etymologii lud. nazwa wywodzi się od okopów wojskowych.

B. i A. Podgórscy, Nazwy terenowe i miejscowe w Rudzie Śląskiej : od Abesynii do Żylety : leksykon toponimiczno-ojkonimiczny z antologią tekstów źródłowych, Ruda Śląska, Szczecin :2014; A. Mańka, Kronika Kochłowic i okolicy, Bytom 1925.

KOPYCIOK Józef

(*23.09.1899 Chorzów-?), powstaniec śląski; górnik kopalni Lech w Nowym Bytomiu; czł. ►POLSKIEJ ORGANIZACJI WOJSKOWEJ GÓRNEGO ŚLĄSKA W HALEMBIE (1919), brał udział w II i III ►POWSTANIU ŚLĄSKIM w 7 komp. 2 baonu.

APK, zesp. Związek Bojowników o Wolność i Demokrację Katowice, sygn. 222.

KORONA RUDA ŚLĄSKA

Uczniowski  Klub Łuczniczy,  (łuki klasyczne i bloczkowe) zał. 1997 (Andrzej Mateoszek) przy ►ZESPOLE SZKÓŁ SZKOLNO – PRZEDSZKOLNYM NR 2 W ►KŁODNICY, z przyszkolnym torem łuczniczym na boisku szkolnym 14 zaw. (1998), w 2002 przeniesiony do Szkoły w Bykowinie. Ostatnie wzmianki z 2008. Obecnie nie istnieje

A. Mateoszek, W kłodnickiej szkole strzelają z łuku, Gazeta Lokalna 1998, nr 2; Lit. B. Kopiec, Ruda Śląska: zarys dziejów. Cz. 3, Kochłowice, Bykowina, Halemba, Kłodnica, Stara Kuźnica, Wirek. Ruda, 2009.

KORYTNIK,

Wspólna nazwa 4 stawów oznaczonych K. I, K. II. K. III, K. IV; wraz z stawem ►KISZKA wchodzących do jednostki topograficznej ►STAWY HALEMBSKIE; za wyjątkiem K III, obiekty hodowli ryb słodkowodnych: zagospodarowane przez Okręg Katowicki  Polskiego Związku Wędkarskiego; łowisko nr 717 teren zawodów wędkarskich; rekreacja ruchowa.

Str. Internetowa Wędkarstwo moja pasja.

KORYTNIK

, ciek  wodny zasilający stawy ►KORYTNIK II i ►MALUCH; źródła w ►BOROWEJ WSI, płynie kierunku hałdy ►BOROWA I , przesącza się pod nią dowyrobiska ►PIOSKOWE w okolicach osiedla ►HALEMBA II.

B. i A. Podgórscy, Nazwy terenowe i miejscowe w Rudzie Śląskiej : od Abesynii do Żylety : leksykon toponimiczno-ojkonimiczny z antologią tekstów źródłowych,  Ruda Śląska,  Szczecin :2014.

KORZYNIEC

, jedna z popularnych , potocznych  nazw kolonii ►PIASKI

P. Noparlik, Historia szkoły w Mikołowie-Borowej Wsi na tle dziejów miejscowości Mikołów, 2009.

KORZYNIORZE

, jedna z popularnych , potocznych  nazw kolonii PIASKI

P. Noparlik, Historia szkoły w Mikołowie-Borowej Wsi na tle dziejów miejscowości Mikołów, 2009.

KOSARNIA

, średniowieczna nazwa topograf. z terenu STAREJ KUŹNICY odnotowana przez Ludwika MUSIOŁA

L. Musioł, Ligota, Panewniki, Stara Kuźnica Katowice 1969 (maszynop.)

KOSYNIERÓW

, ul na Osiedlu ►HALEMBA II, dł. ok. 400 m, okrężna; duży ►PLAC ZABAW.

KOSZYTARZ

, pracownik w ►KUŹNICY STAREJ (XVII w), odpowiedzialny za dorzucanie węgla na palenisko, doprowadzenie wody na koło wodne i dostarczenie rudy; w 1663 k. był Walenty.

J. Kołodziej, Jesteśmy z żelaza czyli rzecz o Starej Kuźnicy i Kłodnicy / Ruda Śl. 2009;

KOŚCIARNIA

, popularna obiegowa nazwa (urzędowej nie udało się odnaleźć)  prawdopodobnie młyna mielącego kości zwierzęce na mączkę kostną, istniejącego w l. 1875-1886 nad rz. ►KŁODNICĄ; po wsch. krawędzi ► GOŚCIŃCA; wykorzystywała zabudowę ►TURZO HUTY; wraz z  likwidacją tego zakładu HALEMBA  na wiele lat utraciła charakter osady przemysłowej

H. Buszman, [et.al.] 40 lecie KWK "Halemba" 1957 – 1997 , Chorzów 1997;

KOŚCIELNA ULICA

, do końca l. 50. XX w. nazwa ►GRODZKIEJ ULICY.

KOŚCIELNY CHÓR

, zorganizowany 1935 (ks. Jan NITA); próby w DOMU ZWIĄZKOWYM, przy fisharonium; od 1938 DZWON; dyrygenci: Danecki, Jan Górnik, Ryszard BARTNIK; brał udział w pogrzebie ks. Pawła LEXA, witał ks. Hugona CEDZICHA.

A. Brzezina [i in.] Halemba. historia i teraźniejszość parafii Matki Boskiej Różańcowej ,Ruda Śląska 1997.

Chór w 1936 r

Wieczernica chór kościelnego 1936 r.

KOŚCIOŁY:

, zob. ►BOŻEGO NARODZENIA KOMPLEKS SAKRALNY, ►MATKI BOSKIEJ RÓŻAŃCOWEJ KOŚCIÓŁ P.W. W ►HALEMBIE, ►PODWYŻSZENIA KRZYŻA ŚW. KOŚCIÓŁ W ►KŁODNICY.

KOŚMIDER

, nazwa dzierżawcza.w ►BIELSZOWICKIM LESIE po pn. stronie leśnego odcinka ul. ►NOWY ŚWIAT; Drzewostan- typowo mieszany z udziałem: sosny pospolitej (Pinus silvestris L.), modrzewia europejskiego (Larix decidua Mill.), dębu szypułkowego (Quercus robur L.), dębu czerwonego (Quercus borealis var. maxima Ashe), brzozy brodawkowatej (Betula verrusoca Ehrh.), buka pospolitego (Fagus silvatica L.), olchy czarnej (Alnus glutinosa Gaertn.), klonu zwyczajnego (Acer platanoides L.) i jaworu (Acer pseudoplatanus L.). W podszycie występują: szakłak kruszyna (Rhamnus frangula L.), czeremcha amerykańska (Padus serotina L.), bez czarny (Sambucus nigra L.), jarząb pospolity (Sorbus aucuparia L.), robinia akacjowa (Robina pseudoacacia L.), wierzba iwa (Salix caprea L.). W nalocie najpowszechniej dąb czerwony północny.; ►ŚCIEŻKA ROWEROWA;

KOWALSTWO

,dział rzemiosła i usług; do czasu pojawienia się hodowli konia (w► KŁODNICY XVIII w.) k. nie występowało; w 1859 pierwsze wzmianki o liczbie k. w ►HALEMBIE;  z 2 przedstawicieli tego zawodu ich liczba spadła do 1 (1864); od pocz, 20 XX w. znani z nazwiska kowale w Starej Kuźnicy: Paweł Janota, Paweł Jastrzemski; w okresie międzywojennym Jan Saidler, Wilhelm Mucha; od l. 20 XX w. w Halembie do działaczy niepodległościowych zaliczał się  Robert ►BUREK,  Wacław Siekiera, Hajduk, po Drugiej Wojnie Światowej popyt na tego rodzaju usługi zmalał- ostatnim wymienianym w  dokumentach k. (1949) był  Szczepan Mryka na ul ►KUŹNIKÓW.

APK OT Pszczyna, Starostwo Pszczyna sygn. 281; H. Buszman, [et.al.] 40 lecie KWK "Halemba" 1957 – 1997 , Chorzów 1997; Księga adresowa Polski wraz z W. M. [Wolnym Miastem] Gdańskiem dla handlu, przemysłu, rzemiosł i rolnictwa 1929; Księga Adresowa Województwa Śląskiego. Katowice 1949;  J. Luppa , Adressbuch des Kreises Pless mit Kalender : fur das Jahr 1906 / auf Grund amtlichen Materials zsgest. von.F Triest. Topographisches Handbuch von Oberschlesien / im Auftrage der Koniglichen Regierung und nach amtlichen Quellen hrsg. von Halfte 1., Breslau 1864.

Rodzina Siekierów i Nalepów - halembskiego kowala i rolnika

KOZIEŁ
, zob. ►BUJAKOWSKICH HERB

 

KOZIEŁEK ALOJZY

(*2.02.1879,Jaroniow k.Baborowa -†20.11.1949, Knurów), ksiądz. W czasie studiów na uniwersytetach we Wrocławiu, (w l. 1900-1901 aktywnie działał wKółku Polskim, będąc jego prezesem; współorganizator wycieczki akademików do Krakowa i w cieszyńskie, co prowadziło do konfliktów z pruska policją;współorganizator wycieczki akademików do Krakowa i w cieszyńskie, co prowadziło do konfliktów z pruska policją.  Po otrzymaniu święceń kapłańskich (1903) pełnił obowiązki wikarego w Mysłowicach, Pszczynie i Berlinie; od  1908 był proboszczem w Szerokiej koło Żor (W okresie powstań śląskich był kapelanem powstańców, w 1921 roku organizował Towarzystwo Oświaty na Śląsku im. św. Jacka),w Miedźnej koło Pszczyny(1923-1928). W l. 1922-1926 wizytator lekcji religii z ramienia Wydziału Oświecenia Publicznego i Wyznań Religijnych Urzędu Wojewódzkiego w Katowicach.  Od 1935 - kapelan hufca harcerskiego. Pełnił także obowiązki radcy duchownego i kuratora sióstr boromeuszek; w l. 1928-1939  i 1945-1949 proboszcz w Knurowie; pleban w ►KOCHŁOWICACH (1944-1945);  autor   pierwszej historii wszystkich miejscowości wchodzących w skład dzielnicy Halemba - Kroniki Kochłowic, Kłodnicy, Nowej Wsi, Bykowiny, Halemby oraz Starej Kuźnicy" (maszynopis znajduje się w Muzeum Miejskim w Rudzie Śląskiej).

Strona internetowa Wirtualny Knurów.

KOZIOŁEK BERNARD

(*23.08.1940, Halemba -†23.08.2003, Zabrze), piłkarz GKS GRUNWALD RUDA ŚLĄSKA (1959-1976), obrońca, pomocnik, wieloletni kapitan zespołu; wystąpił w 426 meczach ligowych (najwięcej w całej historii halembskiej piłki nożnej); z klubem wywalczył 4 awanse do wyższej klasy (1962,1966,1968,1976), 2 i 3 m. w Plebiscycie na najlepszego piłkarza w dziejach klubu; trener; działacz (skarbnik) Związku Zawodowego Kadra (koło emerytów) przy kopalni HALEMBA-WIREK, mieszkał przy ul HALEMBSKIEJ MIĘDZYBLOKOWEJ . Pochowany na CMENTARZU KOMUNALNYM W HALEMBIE; na płycie nagrobnej wazon w kształcie piłki.

Lit. T. Wawoczny, Leksykon piłkarzy GKS Grunwald Ruda Śląska, Ruda Śląska 2005.

Wazon jest w kształcie piłki

Bernard Koziołek

KOZIOŁKI

, nazwa topograficzna miejsca na pograniczu► KŁODNICY i ►KOCHŁOWIC; las obfitujący dawniej w lecznicze ziele Kozłka Lekarskiego.

B. i A. Podgórscy, Nazwy terenowe i miejscowe w Rudzie Śląskiej : od Abesynii do Żylety : leksykon toponimiczno-ojkonimiczny z antologią tekstów źródłowych, Ruda Śląska,  Szczecin :2014.

KOZOK Emma

Z d. Orszulik, (٭2.04.1882,Wirek, † 28.04.1967, Halemba), działaczka narodowa; współzałożycielka ►TOWARZYSTWA POLEK W HALEMBIE (1919), organizatorka Delegatury ►POLSKIEGO CZERWONEGO KRZYŻA w HALEMBIE (1919) ;sanitariuszka w ►PIERWSZYM POWSTANIU ŚLĄSKIM, utworzyła kuchnię ludową dla wojsk ochotniczych, udzielała wsparcia finansowego dla wdów i  sierot rodzin powstańczych; czł. ►ZWIĄZKU BOJOWNIKÓW O WOLNOŚĆ I DEMOKRACJĘ  KOŁO W HALEMBIE. Mieszkała przy ul. Wolności (zob. ►NOWY ŚWIAT). Pochowana na ►CMENTARZU PARAFIALNYM W HALEMBIE

APK ZBOWi D ZO Kat. sygn. 331

KOZOK ERWIN

(22.08.1912, Halemba-†30.01.1999, Ruda Śląska-Halemba), piłkarz RKS ►GWIAZDA HALEMBA (1930-1934), ceniony murarz. Pochowany na ►CMENTARZU KOMUNALNYM W HALEMBIE.

Lit. T. Wawoczny, Leksykon piłkarzy GKS Grunwald Ruda Śląska, Ruda Śląska 2005.

KOZUB JAN

(*14.07.04, Kozłówek- -†9.12.1994, Ruda Śląska), nauczyciel, abs. Seminarium Nauczycielskiego w Krośnie; specjalista od wychowania technicznego ; w l. 1924 – 1939 i 1945-1948 nauczyciel w SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 24 W HALEMBIE (w III 1945 jeden z trzech nauczycieli, którzy jako pierwsi wrócili do pracy w halembskiej szkole) i od 1931 w ►DOKSZTAŁCAJĄCEJ SZKOLE WIEJSKIEJ; prezes Szkolnego Koła ►LIGI OBRONY POWIETRZNEJ I PRZECIWGAZOWEJ, wiceprezes gniazda ►TOWARZYSTWA GIMNASTYCZNEGO SOKÓŁ W HALEMBIE 1927; działacz ►Związku Rezerwistów; sekretarz koła ►POLSKIEGO ZWIĄZKU ZACHODNIEGO W HALEMBIE, kierownik Świetlicy dla Bezrobotnych, kierownik Kasy Zapomogowo-Pożyczkowej dla nauczycieli; uczestnik kampanii wrześniowej 1939; w 1945 jeden z organizatorów ►GMINY HALEMBA, od 1948 kierownik szkoły podstawowej nr 7 w Wirku; wiceprzewodniczący Miejskiego Komitetu Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego w Rudzie Śl.

APK, zesp. UWŚL. OP, nauczyciele; A. Jasiewicz, Kozub Jan w Encyklopedia Związku Nauczycielstwa Polskiego Województwa Śląskiego , cz. 3, Katowice 2002.

KOZUBEK Ernest,

pseud.: „GROM”, (* 11. 07. 1925, Stara Kuźnica –†31.12.1946, Katowice), działacz konspiracyjny  w. l 1942 -1945. czł. Tajnej Organizacji Wojskowej i Narodowych Sił Zbrojnych na terenie ►STAREJ KUŹNI I HALEMBY, gdzie zajmował się wywiadem dotyczącym ruchu wojsk  niemieckich oraz roznoszeniem ulotek. Od marca 1945 r. pracował w Miejskim Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego w Świętochłowicach jako wartownik, skąd zdezerterował w V 1946 r. W VII 1945 r. nawiązał kontakt z członkami zgrupowania Henryka Flamego „Bartka”, do którego przyłączył się wiosną 1946 r. Uczestniczył m.in. w akcjach zbrojnych na spółdzielnie. Na początku IX 1946 r. w związku z prowokacyjnymi transportami żołnierzy „Bartka”, zorganizowanymi przez UB, wyjechał do Gliwic, gdzie miał pełnić rolę łącznika między dowództwem zgrupowania a „kpt. Lawiną” (w rzeczywistości funkcjonariuszem UB Henrykiem Wendrowskim). Zatrzymany 19. 10. 1946 r. w Zabrzu. Skazany: 14. 12. 1946 w Będzinie (sesja wyjazdowa, sąd doraźny), rozstrzelany; pochowany na cmentarzu w PANEWNIKACH. Nazwisko znajduje się na tablicy pamiątkowej na CMENTARZU KOMUNALNYM W HALEMBIE
AKAD, księga chrztów parafii M.B. Różańcowej w Halembie; Strona internetowa fundacji Polska się upomni. Inskrypcja na Cmentarzu Komunalnym w Halembie. Inskrypcja na cmentarzu komunalnym w Panewnikach.

Ernest Kozubek (pierwszy z prawej,1938 r)

KOZUBEK Paweł

, (*19.06.1905, Halemba-†29.09.1963, Katowice-Bogucice), trener, od 1920 w Bykowinie, czł. KS Polonia, Stowarzyszenia Młodzieży Polskiej; TG Sokół Bogucice AKS Chorzów, lekkoatleta – miotacz; trzeci Polak, który w dziejach polskiego sportu osiągnął 50 m; od 1947 trener kadry narodowej specjalistów od rzutu młotem (Tadeusza Ruta- mistrza Europy z 1958 i brązowego medalisty igrzysk olimpijskich 1960, Olgierda Ciepłego); współtwórca pol. wunderteamu, autor fachowych podręczników z teorii rzutu młotem. Memoriał jego imieniem organizuje AKS Chorzow. Jedna z 5 najbardziej znanych (ks.: Jan ►DROZD, Józef ►GARUS, Jan ►GRUSZKA, o Izydor ►GRZYŚKA) w świecie postaci związanych z Halembą.

A. Steuer, Z dziejów rudzkiego sportu, Ruda ŚL. 2004; Osoby godne przypomnienia / red. merytoryczna Michał Lubina, Ruda Śl. 2008.


KÓŁKO RODZINNE PRZY PODWYŻSZENIA KRZYŻA ŚW. PARAFII W KŁODNICY

, zał. 1946. (jedna z najstarszych struktur organizacyjnych w parafii kłodnickiej), 32 (1946)- 75 (1955); inicjatorki: Anna Niegiel i Maria Skórka. ze ► STAREJ KUŹNI WSCHODNIEJ; w programie działalności modlitwa  i ofiara Mszy św. (praktyka pierwszosobotnich nabożeństw mszalnych) w intencji kapłana oraz żyjących i zmarłych członków swoich rodzin. Obecny opiekun   K. R. Maria Gruszczyk.

M. Grychtoł [et al.] Krzyża znak naszą chlubą : 1949-2009 - 60 lat kościoła pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Kłodnicy / [oprac. i tekst]. - Ruda Śląska ; Kłodnica, 2010.

 

KÓŁKO ROLNICZE W HALEMBIE

,organizacja rolników w Halembie, zał. 14.06.1960, dysponowała 80 ha ziemi, maszynami: (snopowiązałka, siewnik, opryskiwacz) zakupiony z Funduszu Rozwoju Rolnictwa; 28 (1965)-21 (1968) czł. Działacze: Augustyn Gresler, Jerzy KUBEREK, Wacław Siekiera, Józef Mryka

APK, zesp. Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Rudzie Śląskiej, sygn. 520.

KÓŁKO ROLNICZE W KŁODNICY

, zał. 1928, prezes Piotr ►ZDEBEL, sekretarz Teodor Otrząsek; skarbnik Franciszek ►BUJOCZEK; 14 czł. (1928), głównie bezrobotni i rolnicy małorolni; szerzyło oświatę rolniczą.

APK, zesp. Śląska Izba Rolnicza, sygn.  136.

KRACZLA STANISŁAW

(٭8.05.1882, Stara Kuźnica-†4.03.1959, Ruda Śl.), robotnik, działacz samorządowy; w młodości praca w hutnictwie cynkowym, w hucie Pokój, ranny w I wojnie światowej; 1919 organizator ►POLSKIEJ ORGANIZACJI WOJSKOWEJ GÓRNEGO ŚLĄSKA, w 1920 zał. chóru ►JEDNOŚĆ (na ►KŁODNICĘ, ► ŚMIŁOWICE i ►STARĄ KUŹNICĘ. Do 1921 przewodniczący biura plebiscytowego w Starej Kuźnicy; powstaniec śląski w I powstaniu śląskim, udział w walkach na terenie Mokrego, Starej Kuźnicy, Śmiłowic i ►BOROWEJ WSI; w II powstaniu na terenie Wirku i Nowego Bytomia; w III na terenie Tych; uchodźca do Sosnowca 1921; wachmistrz Straży Granicznej; 1939 w walkach granicznych pod Pawłowem wójt ►STAREJ KUŹNICY (1923-?) i (I-VI 1945), radny i członek Zarządu Gminy; prezes GRUPY MIEJSCOWEJ ►ZWIĄZKU POWSTAŃCÓW ŚLĄSKICH; komendant ►OCHOTNICZEJ STRAŻY POŻARNEJ W STAREJ KUŹNICY; zał. ► POLSKIEGO ZWIĄZKU ZACHODNIEGO (1945), działacz Polskiej Partii Socjalistycznej, w okresie okupacji hitlerowskiej więziony w Raciborzu i Strzelcach Opolskich; radny ze Starej Kuźnicy w Gminnej Radzie Narodowej w Śmiłowicach (1946-1949 i 1953-1954). prezes  ►ZWIĄZKU WETERANÓW POWSTAŃ ŚLĄSKICH (1945), od 1950 prezes ►KOŁA ZWIĄZKU BOJOWNIKÓW O WOLNOŚĆ I DEMOKRACJĘ W HALEMBIE;od 1946 pracownik Gminnej Spółdzielni w Mokrem, od 1956 strażnik w Straży Przemysłowej ►PRZEDSIĘBIORSTWIE KOPALNIA HALEMBA W BUDOWIE;

APK ZBOWID ZO Kat, sygn. 331; B. Kopiec Ruda Śląska: zarys dziejów. Cz. 3, Kochłowice, Bykowina, Halemba, Kłodnica, Stara Kuźnica, Wirek. Ruda, 2009

Trzeci z prawej strony

KRAWĘDZIOWY GOP SZLAK

- zielony znakowany szlak turystyczny w województwie śląskim i województwie małopolskim. dł. 78,00 km (Gliwice, Przyszowice, Chudów, Paniówki, ►BOROWA WIEŚ, ►HALEMBA , ►STARA KUŹNICA ►JAMNA – Kamionka, Mikołów, Tychy, Lędziny, Chełm Śląski, Chełmek; obiekty – drewniany kościół p.w. św. Mikołaja w Borowej Wsi; przy dobrej pogodzie –widoki na Beskid Śląski.

Wikipedia

KRAWIECTWO

, dział ►RZEMIOSŁA i usług – jeden z najpopularniejszych zawodów wykonywanych w► HALEMBIE, ►STAREJ KUŹNICY, w mniejszym stopniu w Kłodnicy; pierwsze wzmianki dotyczące tego rzemiosła w Halembie pochodzą z 1859 ,potwierdzone w opracowaniu Feliksa ►TRIESTA (1865); do najbardziej znanych przedstawicieli tego rzemiosła należał Karol ►LABRYGA z Starej Kużnicy oraz Paweł ►MOROŃ w Halembie; jeszcze  przed wybuchem I wojny świat. w rzemiośle tym w Starej Kużnicy byli czynni: Franciszek Wilczek i Józef Tomanek; po przyłączeniu jej do Polski (ok. 1924)- Johann Frey, Wojciech i Wiktor Gerlaczkowie, K. Hanuszkiewicz ; źródło z 1929 wymienia warsztaty w Halembie: Karol Bola, Karol Pawełczyk, Wincenty Wieczorek;  w czasie okupacji hitlerowskiej pod zarzadem Treuhandstelle Ost znalazł się warsztat Teodora Marszolka; w 1949 w Halembie zgłoszonymi krawcami byli: Michał Brzęczek i Paweł Reczek (► NOWY ŚWIAT), Szczepan Cierżniak (►PIERWSZEGO MAJA), Wincenty Wieczorek (►MŁYŃSKA); w ►STAREJ KUŹNICY: W. Nowok, Karol ►WILCZEK (1 Maja), Paweł Pustelnik, Tomasz Pustelnik, A. Rudol (Piaskowa), do końca l. 60 XX w. Alfred Glodny Halembska 88, Zygfryd Gacka (1 Maja), ►GRZYŚKA Teodor (Chłopska 5); obecnie istnieją na całym obszarze dzielnicy pracownie k.: Bellisima - Profesjonalna Pracownia Krawiecka (Halemba II), G. Bucki, (ul 1 Maja), zakład k. lekkiego przy ul ►GRODZKIEJ.

(Halemba II), G. Bucki, (ul 1 Maja), zakład k. lekkiego przy ul ►GRODZKIEJ.

APK OT Pszczyna, Starostwo Pszczyna sygn. 281; H. Buszman, [et.al.] 40 lecie KWK "Halemba" 1957 – 1997 , Chorzów 1997; Księga adresowa Polski wraz z W. M. [Wolnym Miastem] Gdańskiem dla handlu, przemysłu, rzemiosł i rolnictwa : 1929; Księga Adresowa Województwa Śląskiego. Katowice 1949; J. Luppa , Adressbuch des Kreises Pless mit Kalender:fur das Jahr 1906/auf Grund amtlichen Materials zsgest. von.F Triest. Topographisches Handbuch von Oberschlesien / im Auftrage der Koniglichen Regierung und nach amtlichen Quellen hrsg. von Halfte 1., Breslau 1864; strona internetowa  Ruda Śl. com. pl

KROKOWA ŁĄKA

, nazwa topograf., od nazwiska Krok; łąka pierwotnie na terenie ►KOCHŁOWIC, na pocz. XVIII w. na granicy ►HALEMBY i ►KŁODNICY; pod nazwą Trzecia ►NIWA przeszła w ręce plebana kochłowickiego.

B. i A. Podgórscy, Nazwy terenowe i miejscowe w Rudzie Śląskiej : od Abesynii do Żylety : leksykon toponimiczno-ojkonimiczny z antologią tekstów źródłowych, Ruda Śląska,  Szczecin :2014.

KRONIKA WOLNEGO PAŃSTWA STANOWEGO A OD 1827 R. KSIĘSTWA PSZCZYŃSKIEGO;

trzyczęściowe dzieło obejmujące: 1/panowanie książąt piastowskich i Promnitzów, 2.- książąt von Anhalt-Köthen (nie ukończona), 3 spisane na bieżąco wydarzenia, których był naocznym świadkiem (część ta obejmuje lata 1827-1847). opracowana w 1860 przez Johannesa SCHÄFERA, na zlecenie JANA HENRYKA XI ; wydane drukiem, w 2 tomach (1997); cenne źródło do poznania dziejów STAREJ KUŹNICY.
J.Polak. Poczet panów i książąt pszczyńskich / Cz. 2, Od Fryderyka Erdmanna Anhalta do Jana Henryka XV Hochberga,Pszczyna 2007; Kronika Wolnego Państwa Stanowego a od 1827 r. Księstwa Pszczyńskiego / Henryk Wilhelm Fryderyk Schaeffer ; tł. z niem. rękopisu Bronisława Spyra. Cz. 1 i 2. - Pszczyna : nakł. Urzędu Miasta, [1998].


KRÓL Zygrfryd

(*17.02.1918, Stara Kuźnica-† 7.12.1984, Ruda Śl.), działacz społ.: zał., prezes SAMOPOMOCY CHŁOPSKIEJ w STAREJ KUŹNICY. Pochowany na CMENTARZU PARAFIALNYM W HALEMBIE.

APK OT Pszczyna, zesp. Starostwo Powiatowe Pszczyna, sygn. 273; Arch. Parafii M.B. Różańcowej, księga zmarłych, t.2; inskrypcja nagrobkowa.

KRÓLEWSKA LANDRATURA KATOWICKA

Struktura administracji terenowej w państwie pruskim; utworzona ustawą rządu pruskiego (27.03. 1873) dotyczącą podziału ►BYTOMSKIEGO POWIATU na cztery powiaty. Dla nowego powiatu utworzono urząd "Königliches Landratsamt Kattowitz".Na czele urzędu stał landrat mianowany przez króla na wniosek sejmiku powiatowego (Kreistag). Zastępcami stałymi landrata byli 2 deputowani z powiatu wybierani przez Kreistag na okres 6 lat. Landrat jako organ władzy państwowej był kierownikiem ogólnej administracji powiatu i równocześnie jako przewodniczący sejmiku powiatowego (Kreistag) i ►WYDZIAŁU POWIATOWEGO (Kreisausschuss) był przedstawicielem samorządu powiatu. Ponadto był przewodniczącym urzędu ubezpieczeń (Versicherungsamt). Landrat działał w podwójnym charakterze: jako władza z ramienia państwa i jako władza reprezentująca powiat przy władzach centralnych. Władzą nadrzędną landrata katowickiego był prezydent rejencji opolskiej; do jego kompetencji należało załatwianie na szczeblu powiatu spraw wchodzących w zakres kompetencji oddziałów rejencji, mianowicie: sprawy graniczne, wydawanie paszportów, nadzór nad cudzoziemcami, publikowanie ustaw i zarządzeń, policja porządkowa, nadzór nad zakładami karnymi, ochrona przeciwpożarowa, opieka społeczna, sprawy sanitarne, zwalczanie chorób zakaźnych, szpitalnictwo, kontrola żywności , sprawy rolnictwa i hodowli, melioracja gruntów, ogólne sprawy gospodarki komunalnej, nadzór nad stowarzyszeniami o charakterze gospodarczym, ubezpieczenia od ognia i klęsk żywiołowych, sprawy kościelne i szkolne, innowiercy, sprawy wojskowe, zbierania danych statystycznych, cenzura, nadzór nad budownictwem, podatki, kontrola miar i wag, nadzór nad rzemiosłem, handlem i przemysłem, drogi publiczne, łowiectwo.

http://baza.archiwa.gov.pl/sezam/sezam.php?l=pl

 

KRÓLEWSKOHUCKI DEKANAT

, struktura administracji kościelnej; wydzielony (1908) z BYTOMSKIEGO DEKANATU, do 1922 podlegał WROCŁAWSKIEJ ARCHIDIEZECJI, w l.1922-1923 Delegaturze Biskupiej, w l. 1924-1925 Administracji Apostolskiej dla Górnego Śląska; od 1925 Diecezji Śląskiej; w 1927 został z niego wydzielony KOCHŁOWICKI DEKANAT; w l. 1908-1927 należały do niego MATKI BOSKIEJ RÓŻAŃCOWEJ PARAFIAW HALEMBIE i TRÓJCY PRZENAJŚWIĘTSZEJ PARAFIA W KOCHŁOWICACH; wicedziekanem był ks. Paweł LEX.

Encyklopedia Chorzowa, Katowice 2009.


KRUCJATA EUCHARYSTYCZNA

, katolicka organizacja dziecięca, zał. 1865 (tzw. Milicja Papieska); w strukturach Apostolstwa Modlitwy; popularyzowana w Polsce przez błog. Urszulę Ledóchowską i jezuitów; stowarzyszenie dla dzieci w wieku szkolnym od 7-14 l. w Halembie zał. 27.04.1931, dzieliła się na oddział chłopięcy (Jan ►LIPOWCZYK), dziewczęcy (Adelajda ►MICHALSKA, Jadwiga ►TETLANKA; 30 (1932), 35 (1936), 60 czł. (1938) patroni Melchior Grodziecki, bł. ►BRONISŁAWA; wznowiona w 1946 ks. (Wilhelm ►POLOK ), 48 czł. kier. Jadwiga ►BESLER, Kornelia Otrzonsek, ks Jerzy ►KULIK;  1950 likwidacja.

A. Brzezina [i in.] Halemba. historia i teraźniejszość parafii Matki Boskiej Różańcowej , Ruda Śląska 1997; U.Szymeczko, 30 lat Katechezy Dorosłych Paciorki Nadziei 2003, nr 1-2.


KRUCZA ULICA

, zob. ULICE HALEMBY KŁODNICY I STAREJ KUŹNICY

KRUPA Józef
(*18.03.1946, Witanowice-†7.04.2010, Ruda Śląska), pszczelarz; działacz i prezes Koła Śląskiego Związku Pszczelarzy w Rudzie Śl. (2001-2010); organizator prelekcji pszczelarskich w szkołach Rudy Śl. prowadził intensywną działalność gospod. (w okresie jego kadencji do 2006 zostało zasadzonych 500 drzew i krzewów miododajnych, rokrocznie organizował spotkania z władzami miejskimi Rudy Śl.; Najczęściej w Halembie organizował kiermasze produktów pszczelich rozsławił dzielnicę tworzonymi przez siebie figurkami z wosku. Mieszkał przy ul. Sejmu Śląskiego.

Kancelaria Parafii M.B.Różańcowej,księgi zmarłych t.3;A.A Wilczyński, Pszczelarze województwa śląskiego,Katowice 2006

KRZOSKA Stanisław

(*15.11.1928, Ruda Śl-†12.10.2009, Chorzów), ksiądz; od 1950 w Śląskim Seminarium Duchownym i na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie; uzdolniony artystycznie (uzdolnienia do rysunków, grafiki i papieroplastyki). Święcenia diakonatu przyjął 29.06.1954 w Piekarach Śląskich, zaś święcenia prezbiteratu (5.06.1955) w Katowicach; wikary w MATKI BOŻEJ RÓŻAŃCOWEJ PARAFII W HALEMBIE (1955-1958), Matki Bożej Wspomożenia Wiernych w Dąbrówce Wielkiej (do 1960), Trójcy Przenajświętszej w Szarleju (do 1961), gdzie był kapelanem w Szpitalu Miejskim i Wojewódzkim Szpitalu Chirurgii Urazowej, oraz św. Antoniego w Chorzowie (do 1964). W l. 1964-1998 prowadził duszpasterstwo przy kościele św. Wawrzyńca w Chorzowie, ( rektor, od 1978 proboszcz ) Równolegle z posługą duszpasterską w parafii uczestniczył w pracach diecezjalnej Komisji Liturgicznej — Podkomisji Sztuki Sakralnej, późniejszej Archidiecezjalnej Komisji Architektury i Sztuki Sakralnej. Po przejściu na emeryturę nadal był członkiem tej komisji, włączając się także w pracę duszpasterską.

KRZYKOWSKI TOMASZ

(*25.09.1901, Halemba-12.08.1956, Bielszowice), powstaniec śląski; górnik kopalni Bielszowice; udział w II powstaniu śląskim (Wirek, Nowy Bytom), czł. ZWIĄZKU POWSTAŃCÓW ŚLĄSKICH ZWIĄZKU WETERANÓW POWSTAŃ ŚLĄSKICH; zginął w wypadku (przejechany przez pociąg).Mieszkał przy PAKUŁY ALBERTA ULICY.

AKAD, zesp. Księga pogrzebowa parafii Matki Boskiej Różańcowej w Halembie;   APK, zesp. ZBOWiD ZO Kat. Sygn. 646.

KRZYSTECZKO JÓZEF

(٭17.11.1892, Halemba-po 1950), ślusarz, dozorca, powstaniec śląski, działacz samorządowy z ►LISTY ZJEDNOCZONYCH OBYWATELI; ok. 1926 jeden z liderów ►ZWIĄZKU OBRONY GÓRNOŚLĄZAKÓW W HALEMBIE; po 1945 czł. komisji rewizyjnej ►ZWIĄZKU WETERANÓW POWSTAŃ ŚLĄSKICH, sekretarz Związku ►SAMOPOMOC CHŁOPSKA.

Wikipedia. Związek Obrony Górnoślązaków.

KRZYSTECZKO Lucjan

(*26.07.1922, Halemba-† 15.08.1995, Ruda Śl.), działacz samorządowy , przewodniczący komisji planowania w gminie Halemba, kandydat na ławnika sądów ludowych; hodowca gołębi pocztowych, prezes: TOWARZYSTWA HODOWCÓW GOŁĘBI POCZTOWYCH ► JASKÓŁKA W HALEMBIE (1947), ►V – 233 HALEMBA (1969), i przewodniczący Komisji Rewizyjnej IV Grupy Lotowej Związku Hodowców Gołębi Pocztowych w Rudzie Śląskiej (1969); mieszkał przy ul.. ►LEXA PAWŁA. Pochowany na► CMENTARZU PARAFIALNYM W HALLEMBIE.

APK zesp.: Powiatowa Rada Narodowa Katowice,. sygn.  175; Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych Katowice, sygn. 113/4;  Starostwo Powiatowe Katowice,  sygn. 225; Archiwum Parafii Matki Boskiej Różańcowej, księga zmarłych, t.3.

KRZYŚCIK FRANCISZEK

(٭28.11.1897, Halemba-†9.10.1959, Nowy Bytom), hutnik, powstaniec śląski, marynarz floty niemieckiej (1917-1918), od II 1919 w POLSKIEJ ORGANIZACJI WOJSKOWEJ GÓRNEGO ŚLĄSKA, zajmował się aprowizacją broni, szeregowiec 7 komp. W III powstaniu śląskim; działacz Związku Zawodowego Metalowców, Związku Powstańców Śląskich w l. 1939-1940 przebywał we Lwowie; 1940-1945 na robotach przymusowych w Niemczech, w l. 1945-1948 radny GMINNEJ RADY NARODOWEJ W HALEMBIE, skarbnik ZWIĄZKU WETERANÓW POWSTAŃ ŚLĄSKICH W HALEMBIE, czł. ZWIĄZKU BOJOWNIKÓW O WOLNOŚĆ I DEMOKRACJĘ. mieszkał przy ul ► PIERWSZEGO MAJA 123 (ZOB. ►CZWARTAKÓW ULICA) pochowany na ► CMENTARZU PARAFIALNYM MATKI BOSKIEJ RÓŻAŃCOWEJ.

APK zesp. ZBOWiD ZO Kat. Sygn. 539; PRN Katowice , sygn. 23-27, 29; AKAD, księga pogrzebowa parafii Matki Boskiej Różańcowej, cz.1.

KRZYŻ NA ALINIE

, obiekt sakralny, murowany przy ►STAREJ DRODZE z HALEMBY do KOCHŁOWIC, na niwie proboszczowskiej; wzmiankowany (1720) w protokole powizytacyjnym biskupa krakowskiego, oznaczony na mapie z 1827 ; ostatnia o nim wzmianka (1866) w spisie inwentaryzacyjnym parafii kochłowickiej.

A. Ratka, Najstarsze krzyże i kapliczki przydrożne w Rudzie Śląskiej, w świetle dokumentów z lat 1720 i 1827 , w: Rudzki Rocznik Muzealny 2006, Ruda Śl. 2007.

KRZYŻ NA PANIOKU

, najstarszy zachowany obiekt sakralny w dz. ►HALEMBA, drewniany, wzmiankowany w 1827, umieszczony na ► HARDENBERGA MAPIE, na skrzyżowaniu leśnych dróg ►HALEMBA-►ŚMIŁOWICE i ►BOROWA WIEŚ ►STARA KUŹNICA wielokrotnie odnawiany- m.in. przez Wincentego Jastrzębskiego; po raz ostatni m.in. przez Engelberta Szolca i Leona Hupkę poświęcony  20.10.2013; rzadki na Górnym Śląsku przykład leśnego k. na rozstajach dróg; w pobliżu znajdował się nieistniejący grób wojenny. w najbliższym otoczeniu – przymocowane do pni drzew płaskorzeźby z wizerunkami  Matki Boskiej i św. Antoniego Padewskiego (pośw. 2016) .

I.i A. Mateoszkowie, Kapliczki, figury i krzyże przydrożne w Rudzie Śląskiej /Ruda Śl. 2003;

Poświęcenie krzyża na Panioku (2013)

KRZYŻ NA PLACU PRZED SZKOŁĄ PODSTAWOWĄ NR 15

, drewniany (z drzewa dębowego), na murowanym postumencie, obudowany konstrukcją  z cegły, ażurową, ; ufundowany przez mieszkańców i ►AKCJĘ KATOLICKĄ przy ►BOŻEGO NARODZENIA PARAFII; projekt. Henryk Mercik; symbolizuje hasło Krzyż –szkołą życia; pierwotnie miał stanąć na skrzyżowaniu ulic: ►ENERGETYKÓW i ►SOLIDARNOŚCI i symbolizować skrzyżowanie dróg ludzkich.

I.i A. Mateoszkowie,Kapliczki, figury i krzyże przydrożne w Rudzie Śląskiej /Ruda Śl. 2003

Rok 2015

KRZYŻ NA SKRZYŻOWANIU ULIC ORZESZKOWEJ ELIZY I KOCHŁOWICKIEJ

, obiekt sakralny, drewniany, z wizerunkiem Męki Pańskiej; bez dat i napisów fundacyjnych, wykonany (1947) z inicjatywy ks. Henryka MAZURKA, ufund. przez Gizę.

I.i A. Mateoszkowie,, Kapliczki, figury i krzyże przydrożne w Rudzie Śląskiej /Ruda Śl 2003

Krzyż na skrzyżowaniu ul.Orzeszkowej i Kochłowickiej

KRZYŻ NA SKRZYŻOWANIU ULIC PONIATOWSKIEGO JÓZEFA I LIGOCKIEJ

, obiekt sakralny, kamienny, z figurą Chrystusa Ukrzyżowanego, na murowanym postumencie, w którego wnęce znajduje się figurka Matki Boskiej;  fundowany 1882, sygnowany Meinusch Nikolai.

I.i A. Mateoszkowie,, Kapliczki, figury i krzyże przydrożne w Rudzie Śląskiej /Ruda Śl 2003.


Foto M.Goleśny kliknij tutaj

KRZYŻ NA SKRZYŻOWANIU ULIC SOLIDARNOŚCI I LUDWIKA ZAMENHOFFA

, obiekt sakralny na osiedlu► HALEMBA II, drewniany, postawiony 6.06.1994, pośw. 10.06.1994; ufundowany przez mieszkańców ►BOŻEGO NARODZENIA PARAFII i górników KOPALNI ►HALEMBA-WIREK, upamiętnia  ich kolegów, którzy zginęli na posterunku pracy w tym zakładzie pracy; k. wykonany przez kopalnię, figura Chrystusa powstała w Zakładzie Kamieniarskim Scheffera w Piekarach Śl.

I.i A. Mateoszkowie,Kapliczki, figury i krzyże przydrożne w Rudzie Śląskiej /Ruda Śl. 2003

Poświecenie krzyża przy ul.  Solidarności i  Ludwika Zamenhoffa – uczestniczyli : ks. Zygmunt Długajczyk , wikarzy Leszek Kozik, Wiktor Zajusz oraz Witold Szamburski redemptorysta, halembianin pracujący w Niemczech

2015 rok


KRZYŻ NA SKWERZE PRZY PIERWSZEGO MAJA ULICY

; obiekt sakralny; krzyż drewniany na murowanym postumencie, z wnęką (figurka Matki Boskiej); nie datowany, bez napisów fundacyjnych; ustawiony w tym miejscu pod koniec l. 60 XX zastąpił pierwotny k. (pocz. XX w.) zlokalizowany przy GOŚCIŃCU.

I.i A. Mateoszkowie,Kapliczki, figury i krzyże przydrożne w Rudzie Śląskiej /Ruda Śl. 2003.

 


KRZYŻ PRZY KACZMARKA IGNACEGO ULICY

, murowany, postawiony (1930); wizerunek Chrystusa Ukrzyżowanego; we wnęce figurka św. Józefa z Dzieciątkiem, sentencja w języku polskim.

I.i A. Mateoszkowie,Kapliczki, figury i krzyże przydrożne w Rudzie Śląskiej /Ruda Śl. 2003


Zdjęcia kliknij tutaj

KRZYŻ PRZY NOWOWIEJSKIEJ ULICY

, drewniany, fundowany 1946-1947, przez Teresę Miliczek, z inicjatywy ks. Henryka► MAZURKA, na tzw. Bubałowiźnie; w miejscu planowanej pierwotnie budowy kościoła parafialnego w► KŁODNICY; pod opieką Joanny Kuźniar.

I.i A. Mateoszkowie,Kapliczki, figury i krzyże przydrożne w Rudzie Śląskiej /Ruda Śl. 2003

Krzyż przy ul.Nowowiejskiej

KRZYŻ PRZY PIERWSZEGO MAJA ULICY

Drewniany:  brak dat i napisów fundacyjnych; pierwotny z l.30. XX w. (kilkakrotnie odnawiany i obniżony), ufundowany przez Emmę Fojt.

I.i A. Mateoszkowie,Kapliczki, figury i krzyże przydrożne w Rudzie Śląskiej /Ruda Śl 2003

Krzyż przy ul. Maja

 

KRZYŻ PRZYKOŚCIELNY

, obiekt sakralny na placu przy► MATKI BOSKIEJ RÓŻAŃCOWEJ KOŚCIOŁA P.W., kamienny (1892), fundatorzy Karol ►BESLER, i Franciszek Besler; wmurowana polska inskrypcja (9 linijek )z tekstem z ewangelii św. Jana, sygn. Barth, Kattowitz. Na obiekcie było nazwisko jednego z fundatorów-obecnie zamurowane; zmiany wyglądu obiektu (figura Chrystusa Ukrzyżowanego) w 2012 (aut. Roman Kordoń)

I.i A. Mateoszkowie, Kapliczki, figury i krzyże przydrożne w Rudzie Śląskiej /Ruda Śl. 2003; informacje Eugeniusza Marszałka

Więcej zdjęć tutaj

KRZYŻ UPAMIĘTNIAJĄCY OFIARY  EPIDEMII

, obiekt sakralny: murowany, na ceglanym postumencie; z przodu betonowa płyta ze stosowną inskrypcją  postawiony (1958) przy ►HALEMBSKIEJ ULICY, w prywatnej posesji, w miejscu cmentarza zmarłych w  czasie epidemii z 1808, epidemii dezynterii dziecięcej (1882); także tymczasowe miejsce pochówku (1945-1956) włoskich żołnierzy (zob. ► WŁOSI W HALEMBIE) zamordowanych przez wojska sowieckie 28.01.1945.

I.i A. Mateoszkowie, Kapliczki, figury i krzyże przydrożne w Rudzie Śląskiej /Ruda Śl. 2003.



KRZYŻA ŚWIĘTEGO KAPLICA

, obiekt sakralny dobudowany 1967 do pn. ściany bocznej MATKI BOSKIEJ RÓŻAŃCOWEJ KOŚCIOŁA; obrazy: UKRZYŻOWANIE, JANA NEPOMUCENA św.; figura Matki Boskiej Fatimskiej, konfesjonały; w okresie bożonarodzeniowym STAJENKA BETLEJEMSKA.

A. Brzezina [i in.] Halemba. historia i teraźniejszość parafii Matki Boskiej Różańcowej Ruda Śląska 1997.

Więcej zdjęć tutaj

KUBEREK JERZY

(٭7.7.1915 Zabrze-†25.05.2007, Ruda ), wójt gminy ►HALEMBA (1948-1951), funkcje samorządowe pełnił z poręki Polskiej Partii Robotniczej; od  1949 w PZPR; w okresie działalności samorządowej mieszkał w Wirku. pochowany na ► CMENTARZU KOMUNALNYM W HALEMBIE.

APK, zesp. KM PZPR Ruda Śl.; Lit. B. Kopiec, Ruda Śląska: zarys dziejów. Cz. 3, Kochłowice, Bykowina, Halemba, Kłodnica, Stara Kuźnica, Wirek. Ruda, 2009k

KUBISTA Bogusław

„ Kuba” (*21.05.1963, Ruda Śl-†25.10.1990, Braunschweig), fotografik, plastyk, malarz; wydawca biuletynu literackiego Barwy; animator kultury, współpracował z Krystianem Gałuszką w organizacji Klubu Klekot, dyrektor Klubu Młodzieżowego Jowisz w Goduli; dzieciństwo spędził w HALEMBIE (mieszkał przy ul. NOWY ŚWIAT; pochowany na Cmentarzu w Kochłowicach.

A. i B. Podgórscy, Bogusław Kubista „Kuba” 1963-1990 , kserokopia albumu w zbiorach Biblioteki Muzeum Miejskiego im. Maksymiliana Chrobota w Rudzie Śl. Sygn. M. 2351.

KUCHNIA LUDOWA W HALEMBIE

, struktura organizacyjna ►GMINY HALEMBA, zał. 1.02.1945, przy Oświęcimskiej  1 (zob. PIERWSZEGO MAJA ULICA); subwencjonowana przez Gminy Komitet Opieki Społecznej, kier. Rafał ►RADOWSKI parterowy budynek z 1 pomieszczeniem; 1 obiad (grochówka, kasza, fasola),; do 1947 wydano ponad 80 tys. obiadów, płatnych i 10 tys. bezpłatnych (dla dzieci, młodzieży, dorosłych); likwidacja (1.05.1948).

APK zesp Urząd Wojewódzki Śląski. Wydział Pomocy Społecznej, sygn.65.

KUNCEWICZOWEJ MARII ULICA

, zob. ►HALEMBY, KŁODNICY I STAREJ KUŹNICY ULICY
KUNY MŁYN

, zob. MARKA MŁYN

KUCZERA ALFONS

(*3.10.1924, Bielszowice – †19.09,1971, Ruda Śląska-Kłodnica), nauczyciel geografii; absolwent ►SZKOŁY PEDAGOGICZNEJ W KATOWICACH (1954), dyrektor (KIEROWNIK) ►SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 24 IM. POWSTAŃCÓW ŚLĄSKICH (1950-1971), żołnierz Wehrmachtu (Czechy), jeniec wojenny Oświęcim 1945), działacz sportowy –czł. zarządu KS ►UNIA KŁODNICA, budowniczy przyszkolnego boiska do piłki ręcznej-używanego przez sekcje piłki ręcznej mężczyzn i kobiet GKS ►GRUNWALD HALEMBA, zał. Szkolnego Kółka Szachowego (1968); przedszkola, pracownii wychowania technicznego. Pochowany na ►CMENTARZU PARAFIALNYM W HALEMBIE.

B. i A. Podgórscy, Alfons Kuczera (1924-1971) w. Zeszyty Rudzkie t. 11, Ruda Śl. 2008


KUKLA Jan,

(*16.05.1899, Świętochłowice, † 1940, Ostaszków). Policjant, posterunkowy Policji Województwa Śląskiego na posterunku nr 28 w Nowej Wsi: , nr 7758 na liście ukraińskiej; mieszkał przy JADWIGI ŚLĄSKIEJ ULICY; nazwisko upamiętnione na tablicach: w Katedrze Polowej Wojska Polskiego w Warszawie , CMENTARZU KOMUNALNYM W HALEMBIE.

Z. A. J. Peszkowski, S. Z. M. Zdrojewski. Śląsk w grobach Katynia , Warszawa 2000

KUKUCZKI JERZEGO ULICA

, dług. 300 m. (biegnie południkowo przez 200 m od ulicy KUŹNIKÓW, w okolicach boiska SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 24 IM. POWSTAŃCÓW ŚLĄSKICH, skręca na zach.) na Osiedlu HALEMBA I; , Zakład Usług Pielęgniarsko-Rehabilitacyjnych; usługi z zakresu księgowości.

KULAWIK Stefan

(*25.12.1914, Halemba-†21.06.1976, Ruda Halemba), sportowiec, działacz społeczny, członek RKS ►GWIAZDA HALEMBA, ►ODDZIAŁU MŁODZIEŻY POWSTAŃCZEJ, uprawiał piłkę nożną i lekkoatletykę; po ► DRUGIEJ WOJNIE ŚWIATOWEJ, wiceprezes chóru ►DZWON, ►ZWIĄZKU INWALIDÓW WOJENNYCH, współzałożyciel (1946) i członek zarządu RKS ► GWIAZDA HALEMBA (1946-1947]; pochowany na cmentarzu parafialnym w Halembie.

T. Wawoczny, Leksykon piłkarzy GKS Grunwald Ruda Śląska, Ruda Śląska 2005 .

Kulawik Stefan

KULTURA

Do końca XIX w. brak jednoznacznych dowodów na, działalność k. mieszkańców ►HALEMBY, ►KŁODNICY i ►STAREJ KUŹNICY; działalność kulturalna łączyła się z oświatową; do pionierów amatorskiego ruchu k. należał Leopold ► DYRDA, pierwszą dziedziną k. było czytelnictwo pol. prasy; od pocz. XX w. rozwijał się pol. ► TEATR AMATORSKI, w 1919 (►TOWARZYSTWO GIMNASTYCZNE SOKÓŁ) zaczęło łączyć k. z k. fizyczną od 1920 (► PLEBISCYT) na kulturalnej mapie gmin pojawiły się ► CHÓRY; w nowych formach strukturalnych rozwijało się czytelnictwo (► TOWARZYSTWO CZYTELNI LUDOWYCH W HALEMBIE, ► TOWARZYSTWO CZYTELNI LUDOWYCH W KŁODNICY, ► TOWARZYSTWO CZYTELNI LUDOWYCH W STAREJ KUŹNICY); weselne przyjęcia, karnawałowe bale były okazją do zabaw tanecznych, centrum amatorskiego życia k. mieściło się w lokalach U ►NOCONIA i ►U GOLASCHA, ► GOSPODA W KŁODNICY, ►WALDSCHLOß; Nowa Wieś (►WIREK), zapewniała kontakty z kinematografią; uroczystości państwowe i kościelne były okazją do zaprezentowania strojów ludowych (żeńskich i męskich); uzdolnieniami plastycznymi wykazywali się niektórzy czł. ►ODDZIAŁU MŁODZIEŻY POWSTAŃCZEJ W HALEMBIE (Robert Związek); W ►okresie DRUGIEJ WOJNY ŚWIATOWEJ ze zdolności artystycznych (wokalnych, instrumentalnych, oraz malarskich) znani byli sympatyczni jeńcy włoscy (zob. ► WŁOSI NA HALEMBIE), po jej zakończeniu k. koncentrowała się w ►DOMU KULTURY W HALEMBIE, ►DOMU KULTURY W KŁODNICY i Domu Kultury w Starej Kuźnicy, we wszystkich miejscowościach które utworzyły dzielnicę ►HALEMBA, powstawały Biblioteki; przy ówczesnej ul. Bielszowickiej mieszkał pisarz Józef ►POGAN; od 1950 rozpoczęło działalność kino ►LUDOWE. (była to do pocz. l. 60 XX w. jedyna placówka kultury w Halembie); w okresie posuchy k. okresu stalinowskiego mimo niekorzystnego dla siebie czasu historycznego, propagatorem k. stał się kościół katolicki; przy Parafii PODWYŻSZENIA KRZYŻA W KŁODNICY prowadziła działalność orkiestra (pod kier. Leopolda Sewery), w 1952 powstała ruchoma ►STAJENKA BETLEJEMSKA, w 1955 ►ORKIESTRA PARAFIALNA przy ►MATKI BOSKIEJ RÓŻAŃCOWEJ PARAFII W HALEMBIE; ożywienie amatorskiego ruchu k. nastąpiło w l 60 XX w. przyczyniło się do tego objęcie k. mecenatem związków zawodowych i KOPLANI ► HALEMBA-WIREK; w 1960 uformowała się ►ORKIESTRA GÓRNICZA KOPALNI HALEMBA, w 1962 powstało ►KOŁO PLASTYCZNE; w 1965 rozpoczął działalność ► MŁODZIEŻOWY KLUB GÓRNICZY, od 1967 działalność organizacji k. Halemby skoncentrowała się wokół ► MŁODZIEŻOWEGO DOMU KULTURY

, po nim drugim obiektem działalności k. stał się od l. 70 XX w. ►AMFITEATR; w 1976 k. objęto osiedle ►HALEMBA II (►MUZA) ; podobną rolę do amfiteatru zaczęła odgrywać ►BORÓWKA w ►BOROWSKICH LASACH; w gremiach kopalnianych zrodziła się pierwsza monografia dotycząca Halemby poświęcona dziejom jednego zakładu (aut. Ludwik ►KUŚ, Ryszard ►MAREK); w l.90 XX w. wzrosła rola kościoła w działalności kulturalnej; na uwagę zasługuje zwłaszcza działalność wydawnicza Matki Boskiej Różańcowej Parafii; w 1997 ukazała się monografia tejże parafii (autorzy ks. Alojzy ►BRZEZINA, Eugeniusz Marszałek, Antoni Ratka, Antoni Steuer), ukazuje się gazetka parafialna ►PACIORKI NADZIEJI; za kulturotwórczą uznana została przez władze miejskie Rudy Śl. działalność ►KOŁA MISYJNEGO PRZY PARAFII MATKI BOSKIEJ RÓŻAŃCOWEJ (zał. 1990), dzięki kościołowi odrodził się ruch śpiewaczy (►AWE, ►CANTATE DEO), ważne miejsce w życiu k. zajmują ►FESTYNY PARAFIALNE; wieloraką działalność artystyczną prowadzi Agencja Artystyczna MAKULA (do zasług należy nobilitacja gwary śląskiej); niepowetowaną stratą dla k. dzielnicy (zwłaszcza młodzieżowej i dziecięcej) była likwidacja Młodzieżowego Domu Kultury (1997-2010), raczej nie rekompensuje jej działalność ►STODOŁY; na terenie dzielnicy mieszka (ło) kilku artystów: m.in. Krzysztof i Anna Firlusowie (muzyka), Władysław Luciński (sztuki plastyczne), Jadwiga Gorzelska (sztuki plastyczne), Stefan POWOL, Jerzy ► SEWINA. W Halembie odbywało się wiele festiwali, konkursów, wystaw, kabaretów i in. tego typu imprez skupiających wielu artystów czołówki krajowych m.in. Andrzej Rosiewicz, Rebecca Gilling, Irena Jarocka; do ważniejszych imprez należał (Przegląd Orkiestr Górniczych). Oprócz k. oficjalnej nadal do ważnych należy k. ludowa (wśród nich zabawy weselne, przyjęcia na których przez dziesiątki lat królował taniec i śpiew (Halembskie tematy podejmują dwa utwory wokalne: W ►HALEMBSKIM MŁYNIE, ►W HALEMBIE, W HALEMBIE przesmutno się dzieje)-znanym wodzirejem propagującym ludowy humor był zm. Józef Kaszta; mieszkańcy Halemby należą do umuzykalnionych popularnymi instrumentami muzycznymi była gitara, harmonika ustna, akordeon, grzebień

Literatura przy poszczególnych hasłach.

III przegląd orkiestr górniczych w Halembie(Amfiteatr -  Krystyna Loska)

Stanisław Wywioł - artysta malarz, pedagog.

Amatorskie muzykowanie w Kłodnicy

Halembianie w mundurach ZBOWID i Halembianki w strojach ludowych

Koncert zespołu Pieśni i Tańca "Śląsk"

Autorzy monografii parafii MBR ,od lewej dr.Antoni Steuer,Eugeniusz Marszałek,ks.Alojzy Brzeźna,Antoni Ratka

Krzysztof i Anna Firlusowie w towarzystwie skrzypaczki - występ w Muzeum Historii Katowic 16.5.2015 rok

Zespół instrumentalny “Fenix” przy MDK kop.Halemba

Obraz Władysława Luciński Elektrownia Halemba

Władysław Luciński Exlibris Szkoły Podstawowej nr 27 im. Włodzimierza Lenina

MDK - fresk

Kapela weselna w domu Antończyka przy ul.Sokolskiej

Chór dziecięcy przy SP 26

Emil Brzezina,Wesele w Kłodnicy

KULTURA FIZYCZNA

, zapocz. w końcu l.70 XIX w. w ramach wychowania fizycznego wg systemu turnerskiego w szkole ludowej, realizowana na ► BOISKU turnerskim przy ► MŁYŃSKIEJ ULICY; od 1905 w ramach ruchu sportowego (KOLARSTWO) i akcji ►VOLKS UND JUGENDSPIELE; do 1918 w strukturach organizacji niem.;  od 1919 rozwój organizacji pol.: gniazdo ►TOWARZYSTWA GIMNASTYCZNEGO SOKÓŁ, ► GWIAZDA HALEMBA (1920), od 1926 pod patronatem parafii ►MATKI BOSKIEJ RÓŻAŃCOWEJ (►KATOLICKIE STOWARZYSZENIE MŁODZIEŻY MĘSKIEJ), w strukturach MŁODZIEŻOWEGO RUCHU – od 1933 w ►ODDZIALE MŁODZIEŻY POWSTAŃCZEJ W HALEMBIE, ►ODDZIALE MŁODZIEŻY POWSTAŃCZEJ W KŁODNICY (od 1938);  w ► STAREJ KUŹNICY, od 1933 w ramach ►PARAMILITARNYCH ORGANIZACJI (►STRZELEC); w l. 1941-1945 ►SPORTGEMEINDE HALEMBA; reaktywowanie pol. struktur w Kłodnicy (►UNIA KŁODNICA), w 1946 w ►HALEMBIE (Gwiazda); w 1949 scalenie obydwu klubów – kryzys (zanik zorganizowanego życia sportowego w dzielnicy); od 1957 ożywienie działalności (mecenat KOPALNI ►HALEMBA – WIREK), do 1990 działalność wielosekcyjnego GKS ►GRUNWALD RUDA ŚLĄSKA) na nowych obiektach sport. STADION GKS GRUNWALD RUDA ŚLĄSKA, ►HALA MIEJSKIEGO OŚRODKA SPORTU I REKREACJI IM. OLIMPIJCZYKÓW ŚLĄSKICH; w obrębie ►MŁODZIEŻOWEGO DOMU KULTURY, m.in. rozwój struktur ►MODELARSTWA (scalonego 2004 w jednej organizacji: ►GWAREK); po 1990 dominacja klubów jednosekcyjnych w HALEMBIE (Towarzystwo Rekreacyjno-Sportowe ►GWIAZDA, Stowarzyszenie Piłki Ręcznej ►GRUNWALD reaktywowanie ruchu sportowego w KŁODNICY (►MILON, ►KORONA); w XXI w. w strukturach kościelnych  ►ASTRA przy ►BOŻEGO NARODZENIA PARAFII, KATOLICKIEGO PARAFIALNEGO KLUBU SPORTOWEGO przy ►MATKI BOSKIEJ RÓŻAŃCOWEJ PARAFII sportu niepełnosprawnych (► HALEMBIANKA) ); działalność klubów sportowych na osiedlu ► HALEMBA II (TOWARZYSTWO LEKKOATLETYCZNE ►POGOŃ, ► HALEMBIANKA 2001, UKS 15); uprawiane dyscypliny (obecnie i w przeszłości): ►AKROBATYKA SPORTOWA, boks, brydż, capoeira, ►FUTSAL, gimnastyka sportowa, karate, ► KOLARSTWO MTB, szosowe, koszykówka,      ►LEKKOATLETYKA, ►PALANT, ► PIŁKA NOŻNA, ►PIŁKA RĘCZNA, ►SIATKÓWKA, skat, ►STRZELECTWO, ►SZACHY, tenis, tenis stołowy, ►TAMBURYNO, zapasy (st. klasyczny); imprezy: cykliczne: ►BIEGI NIEPODLEGŁOŚCI, Memoriał im. Ryszarda Dworoka (zapasy), Memoriał im. Franciszka Kika (boks); okazjonalne MP w gimnastyce artystycznej (drużynowo) zapasach (styl wolny), Puchar Polski w piłce nożnej; największe osiągnięcie międzynarodowe - brązowy medal Lidii Fidury w boksie na I Igrzyskach Europejskich (2015); sportowcy: (olimpijczycy, reprezentanci i medaliści MP, trenerzy) związani z Halembą: Maksymilian Barański (piłka nożna), Katarzyna Chlebisz (akrobatyka sportowa), Lidia Fidura (boks), Henryk Gruth (hokej ma lodzie), Dawid ►HAJNC (futsal), Oliwia Hałupka (akrobatyka sportowa), Dorota Kies (akrobatyka sportowa), Krystian ►KŁOSEK, Henryk Kopeć (lekkoatletyka), Paweł ► KOZUBEK, Rafał Krzyśka (futsal), Joachim Maj (żużel), Kornelia Moskwa (siatkówka), Zuzanna Radecka (lekkoatletyka), Mariola ► SIWCZYK-TUŁAJ, Artur Sobiech (piłka nożna), Angelika Stępień (lekkoatletyka), Jan ►SUSKI, Józef ► SZKLORZ,  Engelbert Szolc (piłka ręczna), Wojciech Theiner (lekkoatletyka), Alfred Wrzeski (piłka ręczna), Jerzy Żwak (szermierka).

A. Steuer, Z dziejów  kultury fizycznej  w Halembie, Rudzki Rocznik Muzealny 2002, Ruda Śląska 2003; A. Steuer, Z dziejów  rudzkiego sportu Ruda Śl. 2004. T.Wawoczny, Leksykon piłkarzy GKS Grunwald Ruda Śląska, Ruda Śląska 2005.

Baku 2015 Lidia Fidura z podniesionymi rękoma

Lidia Fidura brązowa medalistka w boksie na Igrzyskach Europejskich w Baku (2015)

 

 

Henryk Gruth w galerii sławy światowego hokeja na lodzie z tablicy w Toronto

Bilard popularna gra towarzyska(M.K.G)

Wyścig Pokoju w Halembie (p.50 XX w)

Towarzyski mecz siatkówki

Karta pływacka dla Henryka Mercik z Halemby

Zuzanna Radecka

Legitymacja do Odznaki Sprawny Do Pracy i Obrony na nazwisko Stanisław Kiermes

REKREACJA KAJAKARSKA NA RZECE KŁODNICY (KONIEC LAT 30 XX W.)

KURPAS PAWEŁ

(*9.07.1897, Paniowy- †27.11.1959, Ruda Śl. Halemba), górnik kopalni ►HALEMBA – WIREK powstaniec śląski; czł. ►POLSKIEJ ORGANIZACJI WOJSKOWEJ GÓRNEGO ŚLĄSKA, uczestnik II i III powstania śląskiego (walki pod Przyszowicami, Gliwicami, Kędzierzynem, Bierawa, Góra św. Anny) w szeregach 6 pp.

APK  zesp. ZBOWiD ZO Kat. sygn. 529

KURPIOWSKA ULICA

, ul. dł. ok. 100 m. na terenie ►STAREJ HALEMBY, firma ubezpieczeniowa Hestia; dom przyjęć okolicznościowych Złota Róża; łączy ►SOKOLSKĄ ULICE I  PAKUŁY ALBERTA ULICĘ .

KURZEJA Eugeniusz

(*4.03.1946-†19.06.2001, Ruda Śl.), inż. górnictwa; absolwent Politechniki Gliwickiej im Pstrowskiego (1969); dyrektor kopalni „Wawel” w Rudzie Śl. do 1998, kopalni „Polska-Wirek” (do 2002); przygotował restrukturyzację kopalń „Wawel” i „Pokój” w Nowym Bytomiu; działacz Okręgu Chorzowsko-Rudzkiego Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Górnictwa (czł. prezydium 1999-2001). Pochowany na► CMENTARZU KOMUNALNYM W HALEMBIE.

Dziennik Zachodni” 2001, nr 145; strona internetowa http:// www.sitg. pl/ starastr/pg/PG_11_2012.pdf ; inskrypcja nagrobkowa na cmentarzu komunalnym w Halembie.


KUŚ HENRYK

(*22.09. 1938, Halemba-†2.10.1991, Ligota Rybnicka) ,ks., po ukończeniu Niższego Seminarium Duchownego św. Jacka w Katowicach wstąpił do Wyższego Śląskiego Seminarium Duchownego w Krakowie. Po otrzymaniu święceń kapłańskich, (1961) był kolejno wikarym w: Kostuchnie, Połomii, Chełmie Śląskim, Czerwionce, Michałkowicach i Rybniku- Boguszowicach. Od 1974 wikariusz kooperator parafii Najświętszego Serca Pana Jezusa w Rybniku- Boruszowicach; dokonał  przeniesienia drewnianego kościółka z Boguszowic do Ligoty. Od 1977 proboszcz, zamordowany.

Lit. Słownik biograficzny duchowieństwa (archi)diecezji katowickiej 1922-2008, red. J. Myszor, Katowice 2009.


KUŚ Ludwik

(*22.08.1914--†10.03.1982), pracownik umysłowy kopalni HALEMBA – WIREK; historyk nieprofesjonalny; współautor (z Ryszardem MARKIEM), pierwszej monografii halembskiej kopalni. Pochowany na CMENTARZU PARAFIALNYM W HALEMBIE.

inskrypcja  nagrobkowa na cmentarzu parafialnym;  L. Kuś, R. Marek, 10 lat Kopalni Węgla Kamiennego "Halemba" : Ruda Śląska, lipiec 1967 r

KUTZIAS Adolf

(*18.04.1882-†18.05.1945, Halemba) rzeźnik, kontynuator rodowych tradycji rzeźniczych, masarskich; przewodniczący Komisji Egzaminacyjnej Dla Czeladników Przymusowego Cechu Rzeźników i Wędliniarzy w Nowej Wsi; od 1931 czł. Rady Parafialnej MATKI BOSKIEJ RÓŻAŃCOWEJ PARAFII P.W. W HALEMBIE; w 1945 warsztat A.K. został uznany za mienie poniemieckie i przekazany Jerzemu Minkinie.

AKAD zesp. Księga pogrzebowa parafii Matki Boskiej Różańcowej w Halembie; APK zesp. Państwowy Urząd Repatriacyjny pow. katowicki, sygn.: 52-53; A. Brzezina [i in.] Halemba. historia i teraźniejszość parafii Matki Boskiej Różańcowej Ruda Śląska 1997.

Kutzias Adolf z żoną (l.30 XX w)

KUŹNICA W ŁUBNIOWIE,

zob. ►KUŹNICA STARA

KUŹNICA STARA

, manufaktura zwana K. Pod  Śmiłowicami, Deutsche Hammer, Kuźnica Niemiecka K. Pszczyńska, Ferrudicina Plessnensis; właściciele mistrz Henryk z Saksonii, Jakub Pupek z Olesna, Wojciech Nyka, Jan Turzo, bp Promnic; pierwotnie dziedziczona  w zamian za czynsz płacony przez właściciela książętom raciborskim, nie opodatkowana; lokowana na pd. brzegu ►KŁODNICY  w PUSZCZY ►ŁUBNIOWSKIEJ; składała się dymarki wykorzystywała węgiel drzewny; załoga 4-osobowy kolebka górnośląskiego hutnictwa, dała pocz ► KŁODNICY i ►STAREJ KUŹNICY; w okresie rządów ►PROMNITZÓW od 1620 dzierżawiona; 1734 przekształcona w hutę z wielkim piecem.

J. Kołodziej, Jesteśmy z żelaza czyli rzecz o Starej Kuźnicy i Kłodnicy. Ruda Śląska, 2009.; L.Musioł, Z dziejów Kochłowic, Halemby, Bykowiny, Kłodnicy oraz Starej Kuźnicy /; wstępem opatrzył i do dr. przygot. Bernard Szczech, Ruda Śl. 2010.

Obraz Juliusza Marcisza Stara Kuźnia

KUŹNICE

, manufaktury; działały w oparciu o rzekę, lasy, rudy darniowe; składały się z cz. surowcowej –dymarki i wytwórczej; w procesie technologicznym występowały: produkcja surówki z rudy darniowej w obecności węgla drzewnego, uzyskana łupa, przekuwana w kuźni ciężkim młotem trafiała do pieca fryszerskiego, gdzie uzyskiwano gotowy produkt- żelazo w postaci sztab, prętów; do uzyskiwania stałej temperatury wykorzystywano mechanizmy napędzane kołem wodnym (zob. KUŹNICA STARA, KUŹNICA HALEMBSKA)

KUŹNICZY STAW

Hammer Teich, staw istniejący w XV  w; zbiornik wodny spuszczał wodę na koło pomiędzy dymarkami i młotem; na pn. brzegu K.S. mieszkał mistrz kuźniczy.

B. i A. Podgórscy, Nazwy terenowe i miejscowe w Rudzie Śląskiej : od Abesynii do Żylety : leksykon toponimiczno-ojkonimiczny z antologią tekstów źródłowych, Ruda Śląska, Szczecin :2014. kuźniczy, znajdowały się zabudowania mieszkalne; obecnie w miejscu tym znajduje się ► PAŁACYK DONNERSMARCKÓW.

KUŹNIKÓW ULICA

, dawniej Powstańców Śląskich, Nikosa Belojanisa ulica , ok. 100 m. dł.; jedna z najstarszych ulic HALEMBY, łączyła GOŚCINIEC i Drogę do Bielszowic (zob. HALEMBSKA ULICA), oznaczona na planie sytuacyjnym z 1873 ;dawniej KUŹNIA (Szczepan Mryka), piekarnia, gabinet stomatologiczny, sklep rowerowy; BIURO PODRÓŻY. w narożniku pd-wsch. dawna restauracja (U Noconia, Zimny, kino LUDOWE), zespół kiosków handlowych tzw. „budki” (różne branże). Zani mieszkańcy KUTZIAS Adolf,SZYMECZKO Józef.

B. Kopiec Ruda Śląska: zarys dziejów. Cz. 3, Kochłowice, Bykowina, Halemba, Kłodnica, Stara Kuźnica, Wirek. Ruda, 200

Ul.Kuźników

KWADRACIOKI

, popularna nazwa bloków mieszkalnych o kształcie sześciennym przy ul. ► HALEMBSKIEJ 2 i Sejmu Śląskiego.

A. Ratka. Wybaczyć nie znaczy zapomnieć. O tragicznych zdarzeniach w Halembie w czasie przejścia frontu w styczniu 1945 roku, w: Rudzki Rocznik Muzealny z.12, Ruda Śl. 2013, s.226-241.
KWAŚNIEWICZ Stanisław

(*18.04.1930, Kraków –†23.05.2006, Katowice), architekt; w l. 1954-1991 pracownik Miastoprojektu Katowice, w l.1965-1991 Pracowni Sztuk Plastycznych. Autor  projektów i realizacji : Osiedle Paderewskiego, zespół szkół pawilonowych przy ul. Tyszki (ob. Grażyńskiego), zespół mieszkaniowy „ul Bankowa”, Dzielnicowy Ośrodek Dziecięco-Młodzieżowy „Paderewski”, zespół mieszkaniowy przy ul Krasińskiego-Floriana i Biblioteki Śląskiej (wraz z M. Gierlotką, J. Jareckim i in.); od 1964 wykonywał szereg projektów architektury sakralnej. Zaprojektował zrealizował 16 kościołów (w tym ► BOŻEGO NARODZENIA KOMPLEKS SAKRALNY NA OSIEDLU HALEMBA II) i kaplic, kilka dzwonnic; aranżacji wnętrz kościelnych m.in. Bazyliki w Piekarach Śląskich, Kaplicy w Kurii Diecezjalnej w Katowicach, kościołów w Wiśle, Ustroniu–Centrum, Skoczowie, Pawłowicach Śl., Orzegowie i in. Był autorem realizacji oprawy przestrzennej i plastycznej spotkania z Ojcem Świętym Janem Pawłem II na lotnisku w Katowicach w 1983 roku. Od 1964 uczestniczył w pracach Archidiecezjalnej Komisji Architektury i Sztuki Sakralnej w Katowicach; otrzymał Order Papieski: Pro Ecclesiae Pontifice. pochowany na cmentarzu przy ul. Francuskiej w Katowicach.

Strona internetowa E-ncyklopedia, Historia Kościoła

KWAŚNY EMIL

(1902, Kraków-?), nauczyciel, od 1927 w Łodzi, od 1929 w Nowej Wsi, w l.1931-1938  kierownik Szkoły Podstawowej  w Kłodnicy, pod koniec l. 30 XX w. prezes koła ►POLSKIEGO ZACHODNIEGO W KŁODNICY, ►TOWARZYSTWA CZYTELNI LUDOWYCH W KŁODNICY; w l.1945-1946 starosta pszczyński, wiceprezes Zarządu Powiatowego Związku Weteranów Powstań Śląskich w Pszczynie.

J. Prażmowski, Szkolnictwo w województwie śląskiem : przedszkola, szkoły wszelkiego typu, nauczycielstwo : opracowane na podstawie materiałów urzędowych i innych źródeł, Katowice  (1936).

 

 

 

 

 


Prześlij wiadomość.

 

 

ABCDEFGHIJKLŁMNOPRSŚTUVWZŹŻ

 

Poprawiony: czwartek, 01 września 2016 21:17