MAŁY LEKSYKON HALEMBSKI

 

ABCDEFGHIJKLŁMNOPRSŚTUVWZŹŻ

 

C

 

 

UŻYTE ZNAKI I SKRÓTY

* urodził się

zmarł

odsyłacz

APK Archiwum Państwowe Katowice

czł.  członek

dł. długość

dyw. dywizja

ks. ksiądz

OFM - Franciszkanie

RKS Robotniczy Klub Sportowy

Wlkp. Wielkopolski

tys. tysiąc

zesp. zespół

zob. zobacz

MPJ -  Mistrzostwa Polski Juniorów

MPJM - Mistrzostwa Polski Juniorów Młodszych

 

CANTATE DEO

Chór ►BOŻEGO NARODZENIA PW. PARAFII, zał. 19.01 2000 r z inicjatywy ks. Zygmunta ►DŁUGAJCZYKA. W swoim repertuarze chór posiada ponad 160 utworów, którymi uświetnia różnego rodzaju uroczystości religijne i świeckie. Prezesi: Józef Cieślak, Andrzej Hillus , Sylwester Radowski. (prezes). Hubert Ratka (dyrygent); 30 czł.

Kronika chór CANTATE DEO udostępnił Henryk Ratka

Chór Cantate Deo

Więcej zdjęć z kroniki chóru tutaj

CAPOEIRA

Uczniowski Klub Sportowy C. przy GIMNAZJUM NR 9 IM JANA PAWŁA II na Osiedlu HALEMBA II zał. 2004; uprawia braz. sztukę walki C.; pierwotnie sekcja grupy Oficina da C.. Współpraca z różnymi grupami: Mundo C. (mestre Dende)., od 2010 C. Nagô, 2012 organizator III Open Silesia C. Festival pod patronatem Pani Prezydent Miasta Ruda Śląska. sekcje w przedszkolach na terenie Rudy Śląskiej. 70 czł. Od 2013 sekcja seniorów; zespół instrumentalny brazylijskiej samby - Batucada.
http://www.capoeirarsl.pl/

CARITAS:

, Zespół charytatywny zał. 1.04.1938 z inicjatywy ks. Hugona CEDZICHA reaktywowany 1945, zlikwidowany 1950; pierwsza przełożona Józefa Czaja, Marta Besler, skarbnik Berta GRAFIK, sekretarz Klara Pawlik; inne działaczki: JadwigaGÓRNA, Anna Masek, Łucja Żydki , Jadwiga Borczyk; Koło C. w SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 24 IM POWSTAŃCÓW ŚLĄSKICH powstało 2005 , opiekunki Jolanta Wrana, Jolanta Obłąk; w GIMNAZJUM NR 8 (kier. Katarzyna Kołakowska).

J. Galeja, Bractwa i stowarzyszenia w Halembie, w: Rudzki Rocznik Muzealny 2006, Ruda Śl. 2007.

CARITAS ARCHIDIECEZJI KATOWICKIEJ

, zob.► NAJŚWIĘTSZE SERCE PANA JEZUSA

Logo ośrodka Caritas w Halembie

CARLSHÜTTE

, huta w ►HALEMBIE, zał. 1718 przez Carla Josepha ►HENCKLEL VON DONNERSMARCKA (od imienia, którego wzięła swą nazwę) na pn. brzegu ► KŁODNICY, na bazie zmodernizowanej ►KUŹNICY HALEMBSKIEJ, z drugim na Górnym Śląsku wielkim piecem (zlikwidowany w 1805); załogę tworzyli sprowadzeni ze Saksoni specjaliści z zakresu hutnictwa (Hanereich, Rosner, Kiernich, Bartsch, Olbrich, Schuber, Grỷmel, Fressner, Steuer, Theber, Hanselik, Heisig, Purschke, Kittel, Hőfflich, Thaimer, Schneider, Langner. Osiedlili się w rejonie ul. Morskiej (►DOM NIEMIECKI), w 1825 istniała tu jedynie fryszarka obsługiwana przez 24 osoby, prod. 2 tys. funtów rocznie żelaza sztabowego; jedynym znanym dokumentem o nazwie zakładu świadczy zachowany szkic Halemby z 1873 (zob. ►MŁYŃSKA ULICA).

. Źródła i lit: Knie J.G. Alphabetisch-statistisch-topographische Uebersicht aller Dorfer, Flecken, Stadt und andern Orte der Konigl. Preuss. Provinz Schlesien, mit Einschluss des ganzen jetzt zur Provinz gehorenden Markgrafthus Ober-Lausitz, und der Grafschaft Glatz, nebst beigefugter Nachweisung von der Eintheilung des Landes nach den verschiedenen Zweigen der Civil-Verwaltung mit drei besonderen Tabellen Breslau 1830; A.Kuzio-Podrucki Henckel von Donnersmarckowie : kariera i fortuna rodu, Bytom 2003; szkic sytuacyjny centrum Halemby z 1873 r. w APK, zesp. Landratura Katowicka.

CARLSHÜTTE

(von. den Ehemaligen C.) , najstarsza zachowana na szkicu sytuacyjnym Centrum Halemby (1873) nazwa MŁYŃSKIEJ ULICY, pośrednio świadczy o nazwie pierwszej huty CARLSHÜTTE

źródła. szkic sytuacyjny centrum Halemby z 1873 r. w APK, zesp. Landratura Katowicka.

CEBULA Antoni

(*16.10.1919, Pawłów -†3.11.1992, Ruda Śląska), członek PTTK, przewodnik, wykładowca, szkoleniowiec; współzał. , wiceprezes (1959-1962), sekretarz (1963-1974, 1976-1984);  ►KOŁA  POLSKIEGO TOWARZYSTWA TURYSTYCZNO KRAJOZNAWCZEGO KOPALNI HALEMBA czł.  Oddziałowej Komisji Turystyki Górskiej (1968-1990), sekret. w kole przewodników,  autor opracowań dot. historii górnictwa w Rudzie Śl.; organizator oddziałowych rajdów górskich i nizinnych; oprac. konkursy krajoznawcze Pochowany na cmentarzu w Rudzie Śląskiej.

A. Ratka, Turystyka i krajoznawstwo w Rudzie Śląskiej w latach 1924 – 1993. Ruda Śl. 1993.


CECYLIA ŚWIĘTA

, męczennica, patronka muzyki kościelnej, przedstawiona na witrażu w ► KRZYŻA ŚWIĘTEGO KAPLICY w ►MATKI BOSKIEJ RÓŻAŃCOWEJ KOŚCIOŁA W HALEMBIE; ufundowana przez chór ►AVE (2001).

Św.Jan Ewangelista i po prawej św. Cecylia

CEDZICH Hugon

, ksiądz, (٭22.04.1874, Solarnia k. Raciborza-†4.01.1950, Halemba), proboszcz parafii MB Różańcowej w Chropaczowie oraz ►MATKI BOSKIEJ RÓŻAŃCOWEJ  w Halembie; absolwent gimnazjów w Raciborzu, Wrocławiu i Gubinie. Egzamin dojrzałości (1900). student na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Wrocławskiego (należał do Towarzystwa Akademików Górnoślązaków). Po święceniach kapłańskich 22 .06. 1905 we Wrocławiu pracował w parafiach w: Dębie (1905), Wniebowzięcia NMP w Wittichenau w Brandenburgii (1907), Krzyża Świętego w Siemianowicach (1908), św. Bartłomieja w Bieruniu Starym, św. Michała Archanioła w Orzegowie i św. Augustyna w Lipinach ; kuratus (1915), proboszcz (1922-1938) parafii Matki Boskiej Różańcowej w Chropaczowie; (1938-1950), ►MATKI BOSKIEJ RÓŻAŃCOWEJ PARAFII W HALEMBIE; był działaczem Ligi Morskiej i Kolonialnej; znany z działalności charytatywnej (zał. ►STOWARZYSZENIU PAŃ ŚW. WINCENTEGO A PAULO W HALEMBIE, wsparcie dla nauczycieli polskich pozostających bez pracy w czasie okupacji, dla zsyłanych na roboty przymusowe, dla wdów i sierot po zamordowanych w hitlerowskich obozach koncentracyjnych; mianował ks. Ludwika ►NIEMCA, administratorem parafii chroniąc go od służby w Wermachcie. krytyczny i niechętny do okupanta hitlerowskiego; sabotował rozporządzenia władz o oddawaniu paramentów kościelnych wykonanych z cennych kruszców i zachował od zniszczenia wiele cennych książek w języku polskim. W 1946 paradoksalnie oskarżony o sprzyjanie niemczyźnie, musiał przejść procesy rehabilitacyjne. Pozytywne świadectwo wspieranych mieszkańców (zob. też ► POLSKI ZWIĄZEK ZACHODNI, ► KIERMES Marta) w czasie► DRUGIEJ  WOJNY ŚWIATOWEJ, zdecydowało o jego pozostaniu w Halembie. Ks. C. H. był twórcą nowego planu rozbudowy kościoła w Halembie i przebudowy sceny teatralnej w Domu Związkowym. pochowany na►  CMENTARZU PARAFIALNYM W HALEMBIE.

A. Brzezina, [i in.].Halemba : historia i teraźniejszość parafii Matki Boskiej Różańcowej . Ruda śl. 1997; Słownik biograficzny duchowieństwa (archi)diecezji katowickiej 1922-2008 / red. nauk. Jerzy Myszor ; współpr. Damian Bednarski [et al.] , Katowice. 1996

ks.Cedzich Hugon

CENTRUM

, C. Handlowo-Usługowe na osiedlu ►HALEMBA II,  wybudowane 1970-1971 przy SOLIDARNOŚCI ULICY; pawilony handlowe, usługowe, ►POCZTA► BIBLIOTEKA, restauracja, kawiarnia ► BALATON,  apteka, placówka PKO; estakada, rzeźba plenerowa

APK KM PZPR Ruda Śl. Sygn.422; . Dworak, A, Ratka, Ruda Śląska .  Przewodnik Ruda Śl., 1985.

CHAŁUPNICY

kategoria społeczna chłopi bezrolni, z 1 chałupą i obejściem, c, pańszczyźniani zobowiązani do odrabiania ►PAŃSZCZYZNY; wolni zobowiązani do udziału jako siła pomocnicza w polowaniach; w ►STAREJ KUŹNICY 32 (1783) 35 (1821) 22 i 27 małych c. (1865), w Halembie 20 (1783), 25 (1830) w ►KŁODNICY B. 22 (1830); 24 (1865)  c. W Dominium Halemba , 22 c.

B. Kopiec Ruda Śląska: zarys dziejów. Cz. 3, Kochłowice, Bykowina, Halemba, Kłodnica, Stara Kuźnica, Wirek. Ruda, 2009.


CHARYTATYWNA DZIAŁALNOŚĆ

, w okresie międzywojennym c.d. prowadziły w Halembie m.in.: TOWARZYSTWO POLEK (kwesty na bezrobotnych); od 1938 STOWARZYSZENIE PAŃ POD WEZWANIEM ŚW. WINCENTEGO A PAULO; w okresie DRUGIEJ WOJNY ŚWIATOWEJ – wyróżnił się ks. Hugon CEDZICH (paczki dla przebywających na robotach przymusowych, pomoc dla rodzin powstańców śląskich, więźniów polit.; współpraca Marta KIERMES); w l. 1945-1949 oddział CARITAS przy MATKI BOSKIEJ RÓŻAŃCOWEJ PARAFII; po jego likwidacji całą parafię podzielono nieoficjalnie na rejony ch.; ożywiona c. d. w okresie STANU WOJENNEGO; akcja humanitarna kierowana do Polski z Niemiec, Austrii, Francji, realizowana przez parafię; dary były rozdzielane na dzieci, starców i ubogich; od 1985 wprowadzono podział na sekcje: opieki nad chorymi, osobami niepełnosprawnymi, dziećmi zaniedbanymi; doroczne dwukrotne przeprowadzone kolekty na cele Caritas; w l. 80 XX w. pocz. c.d. SOLIDARNOŚCI KOPALNI HALEMBA, ZWIAZKU GÓRNOŚLĄSKIEGO KOŁA W HALEMBIE; W KOLE MISYJNYM c.d. jest powiązana z działalnością misyjną (krowa dla Krasnogoska); c.d. jest prowadzona we wszystkich halembskich parafiach, które włączają się w ogólnopolską c. d.; na terenie HALEMBY II i HALEMBY I , przyjęła ona postać zinstytucjonalizowaną FILIPA NEREUSZA ŚW. STOWARZYSZENIE, ośrodek NAJŚWIETSZE SERCE PANA JEZUSA.

Literatura przy poszczególnych hasłach.

Więcej zdjęć tutaj

Więcej zdjęć tutaj

CHLEBEK Fanciszek

Pseud. Muzyk, (٭21.12.1898, Błażowa pow. Rzeszów-†po 1970), ochotnik Wojska Polskiego 1918-1921, działacz Związku Strzeleckiego; od 1935 w Nowej Wsi, właściciel sklepu nabiałowego; w 1939 jako działaczowi pol. Sklep oddano w ręce niemieckie; wrócił do Błażowej od 1942 związany z ruchem oporu- w AK podoficer magazynier broni; uczestnik walk pod Rytą Górą k. Dynowa; 1945-58 właściciel sklepu w Wirku; 1958-1966 pracownik kopalni Halemba, dowódca wartowni, czł. ZBOWiD w Halembie, działacz Stronnictwa Demokratycznego; 1948-57 prezes Zarządu Prywatnego Handlu i Usług; mieszkał przy ul ►GRODZKIEJ.

CHLUBA Ignacy

, pierwszy nauczyciel dwuklasowej szkoły w ►HALEMBIE (1841-1876), właściciel mieszkania, niezbędnych pomieszczeń gospodarczych; uposażenie jego wynosiło 50-67 Talarów, 1200 kg zboża, 9 sążni miary pruskiej drewna, wolne od opłat pastwisko, 2 krowy, jałówka.

M.Lorens, A.Ratka; D. Świtała-Trybek; 160 lat Szkoły w Halembie. Ruda Śl. 2001.

CHŁOPI

, kategoria społeczna ludności, pojawiła się wraz z powstaniem folwarku – w ► HALEMBIE (zob. ►FOLWARK W HALEMBIE) w 1532; w ►KŁODNICY (zob. ►FOLWARK W KŁODNICY), ok. 1590 , w ►STAREJ KUŹNICY (zob. ►FOLWARK W STAREJ KUŹNICY(1640), występowały 4 kategorie c.: CHAŁUPNICY► KOMORNICY, ►SIODŁACY, ►ZAGRODNICY; wg. ks. Alojzego ►KOZIEŁKA, dali początek ►RZEMIOSŁU wiejskiemu; odrabiali ► PAŃSZCZYZNĘ i spełniali inne powinności feudalne (wobec Pana włości i kościoła zob.►KOLENDA); spis tych powinności zawierały ►URBARZE; po ► UWŁASZCZENIU (1848), przekształcili się najczęściej w tzw. Chłoporobotników.

H.W.F.Schaeffer, Kronika Wolnego Państwa Stanowego a od 1827 r. Księstwa Pszczyńskiego /; tł. z niem. rękopisu Bronisława Spyra. Cz. 1-3, Pszczyna 1998; A. Koziełek, Kronika Kochłowic, Kłodnicy, Nowej Wsi, Bykowiny, Halemby oraz Starej Kuźnicy b.m.r.w. J.S. Dworak: Halemba 1394-1950, Ruda Śląska 1977, msp..

CHŁOPSKA ulica

, obwodnica, ok. 600 m. łącząca ►PIERWSZEGO MAJA UL. z ► NOWY ŚWIAT, w obecnym kształcie uformowana w 2 poł. l. 60 XX w. z dawnej C. U. (Karola Miarki, Richterstraße) i ►SOKOLSKIEJ (ul. Polna, Feldstraße), po wybudowaniu biegnącej w pobliżu (od strony pd. i zach.) ►linii kolejowej kopalnia► HALEMBA-WIREK i ►ELEKTROWNIA HALEMBA (zob. TORY KOLEJOWE) -Kopalnia Bielszowice; myjnia samochodowa; 25 10.1959 miał miejsce groźny pożar stodoły Franciszka Grzyśki; osiedle domków szeregowych (2016)

ul.Chłopska na drugim planie

Ul.Chłopska

CHÓR IM. IGNACEGO PADEREWSKIEGO W HALEMBIE

,zał. 9.01.1920, w l. 1921-1922 w Okręgu Nowowiejskim Związku Śląskich Kół Śpiewaczych; 120 czł. Prezes Józef ►NIEMIEC, dyrygent WalentyGÓRNY.

Lit. J. Fojcik, Materiały do dziejów ruchu śpiewaczego na Śląsku Katowice 1961.

CHÓRY:
Zob. ►AWE, ►CANTATE  DEO►DZWON, ►LUTNIA, C.►IM. PADEREWSKIEGO, C. KOŚCIELNY, ►JEDNOŚĆ,►LUTNIA

CHWOŁA LUDWIK

(*28.06.1912 lub 22.03.1913, Halemba- †po 1970?), działacz samorządowy, czł. ►STOWARZYSZENIA MŁODZIEŻY POLSKIEJ HALEMBA, właściciel sklepu przy ►PODLASKIEJ ULICY (w okresie okupacji hitlerowskiej pod zarządem – ►TRUHANDSTELE OST), po 1945 czł. komisji rolnej ► GMINNEJ RADY NARODOWEJ W HALEMBIE.

APK zesp. Teuhandstelle Ost, sygn. 8094, Gmina Halemba, sygn. 6.

CIPA Aniceta

, po mężu Kściuk (*3.06.1920, Halemba-?), działaczka (1935-1939), prezeska (ok. 1939) ►TOWARZYSTWA MŁODYCH POLEK W HALEMBIE, mieszkała przy ul ►PAKUŁY Alberta.

APK.,  zesp. Starostwo Powiatowe Katowice, sygn. 145.

CIPA Edward

(٭29.08.1898, Borowa Wieś-†4.05.1979, Ruda Śl.Halemba), powstaniec śląski, sporowiec; absolwent szkoły w Halembie (1912), Górnik  kopalni Wanda-Lech, Walenty-Wawel; uczestnik II (Wirek Nowy Bytom) i III powstania śląskiego (pułk Walentego Fojkisa), brał udział w walkach o Wirek Kędzierzyn, Koźle, Lichynię, św. Anna;  w l. 1920-1926 piłkarz KS ►GWIAZDA HALEMBA; od 1938 budowniczy fortyfikacji wojskowych: Gostyń, Wyry; działacz  ►ZWIĄZKU POWSTAŃCÓW ŚLĄSKICH, ► ZWIĄZKU WETERANÓW POWSTAŃCÓW ŚLĄSKICH , ►ZWIĄZKU BOJOWNIKÓW O WOLNOŚĆ I DEMOKRACJĘ; mieszkał przy ►JADWIGI ŚW. Ulicy .

APK, zesp. ZBOWiD,

CIPA Ludwik

(*18.08.1894, Halemba-† 3.02.1978, Ruda) Śl., dowódca kompanii halembskiej w  Trzecim ►POWSTANIU ŚLĄSKIM; w l.1922-1939 pracownik Urzędu Celnego; prezes ►TOWARZYSTWA HODOWCÓW DROBNEGO INWENTARZA I OGRÓDKÓW DZIAŁKOWYCH; w l. 1939-1940 na robotach przymusowych w Niemczech, więzień obozu koncentracyjnego Auschwitz (1940-1943), robotnik w hucie Pokój 1944-1945; Pracownik gminy w Halembie; (kier. Biur i ławnik) Mieszkał przy nieistniejącej ul. ► MYŚLIWSKIEJ..

APK zesp.Starostwo Powiatowe Katowice sygn. 623.; Arch. Parafii M.B. Różańcowej w Halembie- księga zmarłych t. 2; Ruda Śląska : zarys rozwoju miasta / oprac. A.Szefer, Katowice 1970; inskrypcja nagrobkowa na Cmentarzu Parafialnym w Halembie

CIPA Roman

(7.08.1903, Halemba-†10.09.1939, Katowice), powstaniec śląski, zamordowany w więzieniu w Katowicach przy ul. Mikołowskiej. Pierwsza ofiara hitlerowskiego terroru z Halemby.

G. Bębnik, Wrzesień 1939 w Katowicach, Katowice 2012

CIPA Teodor

(15.04.1899, Kłodnica-†8.09.1990) powstaniec śląski. górnik kopalnia Wanda Lech; uczestnik . II i III powstania śląskiego, brał udział w  walkach o Wirek, Górę św. Anny; uczestnik kampanii Wrześniowej; górnik kop N. Wirek (do 1959);  działacz sanacyjny-zał. Narodowo – Chrześcijańskiego Zjednoczenia Pracy;  plutonowy 73 pp w Oświęcimiu, wzięty do niewoli niemieckiej w 1939 do 1943 jeniec Stalag A6; pochowany na ►CMENTARZU PARAFIALNYM W ► KŁODNICY

APK ZBOWID ZO Kat 519.

CIPY JANA I PAKUŁY ALBERTA ULICA

, w l. 1945-1947 nazwa ►PAKUŁY ALBERTA ULICY

APK, zesp. Gmina Halemba, sygn.6.

CISOWA

, zob.►ULICE W HALEMBIE, KŁODNICY I STAREJ KUŹNICY.

CIWIŚ Wilhelm

(٭6.04.1903. ►STARA KUŹNICA †po 1971, Halemba), powstaniec śląski; absolwent ►SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 24 w HALEMBIE (1917), ślusarz: pracownik kopalni Andrzej (do 1924), 1924-32 huty Hugona; żołnierz  powstaniec śląski-1 pułku katowickiego pod d-twem Walentego Fojkisa (uczestnik walk na froncie nadodrzańskim), żołnierz 73 p. p. (uczestnik bitwy pod Wyrami w 1939) czł.: GRUPY MIEJSCOWEJ ►ZWIĄZKU POWSTAŃCÓW ŚLĄSKICH, ► ZWIĄZKU  WETERANÓW POWSTAŃ ŚLĄSKICH. ►ZBOWID ,mieszkał przy Dymitrowa [zob. ARMII KRAJOWEJ ULICA] 6 (jeszcze w 1971),

CLODNICZE

, najstarsza zachowana nazwa (interpretowana  jako chłodna lub kłoda) rz. ► KŁODNICY, występuje w dokumencie z 1260.

Lit. Zarys dziejów Ligoty i Panewnik od zarania do czasów współczesnych : praca zbiorowa / pod red. Grzegorza Płonki. Katowice 2010.

CMENTARZ DZIECIĘCY

, nieczynne , miejsce pochówku ofiar epidemii dyzenterii – dzieci; powstało w 1882 przy ówczesnej drodze do Bielszowic – dziś w posesji przy ► HALEMBSKIEJ ULICY nr 30, po zakazie pruskich władz sanitarnych przewożenia zwłok na cmentarz w ►KOCHŁOWICACH, po raz drugi wykorzystane w 1945 jako pochówek żołnierzy włoskich (zob. ►WŁOSI W HALEMBIE); zachował się kamienny krzyż pamiątkowy.

Lit. A Brzezina [i in.] Halemba. historia i teraźniejszość parafii Matki Boskiej Różańcowej Ruda Śląska 1997.

CMENTARZ KOMUNALNY W HALEMBIE

Planowany pierwotnie w Bykowinie (koniec l. 60. XX w), założony w 1972 w lesie przy ul. ►PIERWSZEGO MAJA, 2,26 ha, podzielony na kilka sektorów; dom przedpogrzebowy z chłodnią; pierwszy pogrzeb 13.07.1972; zarządzany przez  Zarząd Zieleni Miejskiej od 1999 Firma Botor; pomnik poległych górników; ►TABLICE UPAMIĘTNIAJĄCE poległych górników (3.12.2005); ofiar ► pierwszej i ►DRUGIEJ WOJNY ŚWIATOWEJ (24.10.2008), ossarium; groby sportowców: Bernard ►KOZIOŁEK, Alojzy ►STEUER, Józef ► SZKLORZ, dyrektora Eugeniusz ►KURZEJA; małżeństwa: Andrzej ► BLACHA, Ewa ►BLACHA; działacz turystyczny Czesław ►CYPRYS i m.in. ;  opiekę duszpasterską nad c.k. sprawuje ► BOŻEGO NARODZENIA PARAFIA W HALEMBIE.

A.Brzezina [i in.] Halemba. historia i teraźniejszość parafii Matki Boskiej Różańcowej, Ruda Śląska 1997.; B. Kopiec Ruda Śląska: zarys dziejów. Cz. 3, Kochłowice, Bykowina, Halemba, Kłodnica, Stara Kuźnica, Wirek. Ruda, 2009; D. Szmidt, Pamięć pamięci, Wiadomości Rudzkie 1999, nr 44; strona internetowa Botor 24.

Tablice Pamięci

Więcej zdjęć tutaj

CMENTARZ PARAFIALNY W HALEMBIE

, najstarsza w Halembie istniejąca nekropolia; zał. 1.11.1894; obecnie ogrodzona z 3 stron murem, od ►PIERWSZEGO MAJA ULICY– brama żelazna; pierwszy pogrzeb 21.11.1894; miejsce pochówku zamordowanych w 1945 przez wojska sowieckie mieszkańców Halemby i 20 żołnierzy Armii Czerwonej; 1498 grobów, (najstarszy z 1895 Filomeny Scholtys), groby proboszczów ►MATKI BOSKIEJ RÓŻAŃCOWEJ PARAFII W HALEMBIE; nauczycieli: Józefa ► KANSY, Alfonsa ►KUCZERA, niepodległościowców: Ryszard ► WAWRZYNEK i wielu innych zasłużonych dla miejscowości postaci; tablica nagrobna z nazwiskami powstańców śląskich (zob. ► MIEJSCA UPAMIĘTNIONE W HALEMBIE), alejki utwardzone; (1992); drzewostan przerzedzony: jesiony wyniosłe (Fraxinus excelsior L.), kasztanowce zwyczajne albo białe (Aesculus hippocastanum L.), klony zwyczajne i lipy drobnolistne.

Lit. A Brzezina [i in.] Halemba. historia i teraźniejszość parafii Matki Boskiej Różańcowej Ruda Śląska 1997.; strona internetowa Rudzkiego Towarzystwa Przyjaciół Drzew.

Tablica nagrobna powstańców śląskich

Więcej zdjęć tutaj

CMENTARZ PARAFIALNY W KŁODNICY

,pow. 0,5 ha, przy ul. Zacisze; utworzony na ►BREMEROWIŹNIE; pośw. 2. 10.1947; użytkowany od 27.04. 1948; uszkodzenia spowodowane przez trąbę powietrzną (1996); z dzwonem kościelnym (2003), brukowany miejsce upamiętnione-tablica pamiątkowa z nazwiskami poległych w PIERWSZEJ i ► DRUGIEJ WOJNIE ŚWIATOWEJ (2009), groby- m.in.: ks. Henryk ► MAZUREK, Jan ►LIPOWCZYK, Feliks ►ZADOŃ.

M. Grychtoł et al. Krzyża znak naszą chlubą : 1949-2009 - 60 lat kościoła pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Kłodnicy / , Ruda Śląska ; Kłodnica, 2010.

Zdjęcia kliknij tutaj

CYPRYS Czesław

(*14.09.1924, Żory-†26.02.1997, Ruda Śl.), pracownik umysłowy kopalni ► HALEMBA-WIREK, działacz turystyczny (wieloletni prezes KOŁA ZAKŁADOWEGO ► POLSKIEGO TOWARZYSTWA TURYSTYCZNEGO PRZY KOPALNI HALEMBA, w l. 60 XX w. w zarządzie GKS ► GRUNWALD RUDA ŚLĄSKA. Pochowany na ►CMENTARZU KOMUNALNYM W HALEMBIE.

APK zesp. KM PZPR Ruda Śl. , sygn. 427; A. Ratka, Turystyka i krajoznawstwo w Rudzie Śląskiej w latach 1924 – 1993. Ruda Śl. 1993; inskrypcja nagrobkowa na cmentarzu komunalnym w Halembie.; informacja Grzegorza C. (syna)


CZAJA

, ród wywodzący się z Wolnego Kadłuba (Freihöfen) w pow. Żędowice k. Olesna; wzmiankowany 1821 (protoplasta Johann Czaja); od ok. 1897 (Jakub C, Franciszek C,) osiedleni w ►HALEMBIE; właściciele gruntów (m.in. pod budowę ►ELEKTROWNI HALEMBA w ►STAREJ KUŹNICY), działacze niepodległościowi, samorządowi, rzemieślnicy (murarz, piekarz), restaurator, właściciel trafiki ogrodnik; w działalności społ. aktywni: Alfons C, Jan C. (► GOŁĘBI POCZTOWYCH HODOWLA); Pelagia Górny (z d. C.) pracownica gminy Halemba (maszynistka)

Akta rodzinne w posiadaniu Barbary Tomali; A. Michna, Genealogia rodu Czaja .

Rodzina Czaja

CZAJA Franciszek

(*22,03, 1882, Wolny Kadłub-†8.12.1936, Halemba), inwalida górniczy, maszynista kopalniany; powstaniec śląski (m.in. wspierał działalność niepodległościową finansowo; czł ► ZWIĄZKU POWSTAŃCÓW ŚLĄSKICH W HALEMBIE, działacz samorządowy ►GMINY HALEMBA, ławnik (1922-1926) i p.o. naczelnik (I-XI 1926), właściciel restauracji przy ul ►PIERWSZEGO MAJA.; spokrewniony z Stanisławem ►C; pochowany na  ►CMENTARZU PARAFIALNYM W HALEMBIE.

Akta rodzinne w posiadaniu Barbary Tomali.

Poświadczenie obywatelstwa Franciszka Czaji

Akt nominacji Franciszka Czaji na Naczelnika Gminy Halemba

CZAJA Stanisław

(*24.09.1897, Halemba- †26.08.1942, Auschwitz,), powstaniec śląski, piekarz; w l. 20 XX w. w Zarządzie ►GMINY HALEMBA, należał do twórców ► OKRĘGU URZĘDOWEGO HALEMBA (ostatecznie nie uznanego przez STAROSTWO POWIATOWE W KATOWICACH; prezes Koła ►ZWIĄZKU POWSTAŃCÓW ŚLĄSKICH W HALEMBIE, członek zarządu i wiceprezes ► TOWARZYSTWA GIMNASTYCZNEGO SOKÓŁ W HALEMBIE; właściciel Trafiki (sklepu z wyrobami tytoniowymi); czł. ruchu oporu, aresztowany 25.04.1942 w  Cafe Duda Wirku, podczas roznoszenia ulotek; rozstrzelany. Mieszkał przy ul. Marszałka Piłsudskiego (zob. ►PIERWSZEGO MAJA ULICA)

APK, zesp. Starostwo Powiatowe Katowice; Księga adresowa Polski (wraz z W[olnym] M[iastem] Gdańskiem) dla handlu, przemysłu, rzemiosł i rolnictwa : 1930. - Warszawa[1929];  Księga adresowa przemysłu, handlu i finansów polskiego Górnego Śląska : 1924-1925 / , Katowice 1924; A. Szefer. Losy powstańców śląskich w czasie okupacji hitlerowskiej. Materiały do dziejów okupacji hitlerowskiej w Rudzie Śląskiej oprac. przez Jana Stefana Dworaka w Zbiorach Specjalnych Biblioteki Śląskiej, sygn. R.1840 III, R. 1841 III.

CZAJCZE BAGNO

Zob. ►BAGNA

CZARNA MONSTRANCJA

, parament liturgiczny, wg pomysłu Stanisława Kiermesa; rzeźbiony  w węglu (1987) przez Helmuta Horzombka, z kawałka węgla wydobytego w  kopalni im. Powstańców Śląskich w  Radzionkowie; ze złoconą lunnulę na hostię przygotowaną przez Ryszarda SIBONIA. Płaskorzeźby pracujących górników, ich narzędzia oraz symbole eucharystyczne i dedykacja dla Ojca Świętego Jana Pawła II. Górników jadących do Gdańska na spotkanie z Janem Pawłem II zatrzymała Służba Bezpieczeństwa. C.M. wróciła do Halemby;  jest używana do udzielania błogosławieństwa.; eksponowana publicznie w czasie BARBÓREK; w 2013 jej kopia została podarowana Muzeum Jana Pawła II (Świątynia Opatrzności Bożej w Warszawie-Wilanowie) przez górników kopalń: Brzeszcze” (wykonawca), i HALEMBA- WIREK.

A. Brzezina [i in.] Halemba. historia i teraźniejszość parafii Matki Boskiej Różańcowej Ruda Śląska 1997; strona internetowa Dar do Świątyni Opatrzności Bożej w Warszawie

Stanisław Kiermes w delegacji wręczającej kopię czarnej monstrancji kardynałowi Kazimierzowi Nyczowi

Czarna Monstrancja

Gładysz Henryk i Kiermes Stanisław  z Czarną Monstrancją

Film o Czarnej Monstrancji kliknij tutaj


CZARNA SMUGA

, umiejscowiona na KOCHŁOWICKIM TERENIE OSADNICZYM, na obszarze HALEMBY, wymieniona w urbarzach (nowowiejskim z 1785 i kochłowickim), wąska droga dla transportu węgla do CARLSHÜTTE.

B. i A. Podgórscy, Nazwy terenowe i miejscowe w Rudzie Śląskiej : od Abesynii do Żylety : leksykon toponimiczno-ojkonimiczny z antologią tekstów źródłowychRuda Śląska, Szczecin :2014.

CZARNULA Dominik

(*4.01.1887, Ostrożnica k. Koźla-†9.02.1972, Halemba); jeden z dwóch pierwszych ministrantów (zob. STEUER Józef) w MATKI BOSKIEJ RÓŻAŃCOWEJ PARAFII; ojciec s. Joanny, zakonnicy ze Zgromadzenia Karmelitanek.

Arch. Parafii M.B. Różańcowej, księga zmarłych, t.2; A. Brzezina [i in.] Halemba. historia i teraźniejszość parafii Matki Boskiej Różańcowej Ruda Śląska 1997.

CZARNY STAW

,w nomenklaturze ►POLSKIEGO ZWIĄZKU WĘDKARSKIEGO – staw nr 3 (łowisko nr 727); zbiornik wodny w ►PANEWNICKICH LASACH, 5,1     ha;  powstał z połączenia trzech stawów (dawniej przedzielonych groblami, z których jeden ), które tworzą rozległe rozlewisko. Obecnie łowisko to należy pod PZW. Początkowo jeden z stawów należał do koła przy Kopalni „Wujek” w Katowicach Brynowie Łowisko trudne - masa zaczepów.

www.wedkuje.pl


CZASOPISMA HALEMBSKIE

, wydawniczą działalność na terenie ►HALEMBY zapoczątkowały jeszcze przed ►DRUGĄ WOJNĄ ŚWIATOWĄ i kontynuują do tej pory parafie; pierwszą gazetką były w 1938 ►WIADOMOŚCI PARAFIALNE (zob. ► MATKI BOSKIEJ RÓŻAŃCOWEJ PARAFIA); po wielu latach każda z parafii na terenie dzielnicy doczekała się własnych periodyków jak: ► PACIORKI NADZIEI ►BOŻE NARODZENIE, ►ZNAK KRZYŻA; w l. 80 i 90 XX w. inicjatywę wydawniczą wykazywały środowiska świeckie; najwcześniej pojawił się ►INFORMATOR (1989), w l.90 XX w. kopalnia Halemba wydawała Biuletyn Informacyjny, pod koniec l. 90 XX w. pojawiła się ► GAZETA LOKALNA a następnie ►GAZETA HALEMBSKA; w tym samym czasie wydawana była Victoria Halembska. Wszystkie przestały wychodzić; nie wykluczone, że również działalność wydawniczą prowadziły szkoły.

CZECHOWICE

, Ośrodek Wczasów NiedzielnychKOPALNI HALEMBA-WIREK; zał. w pocz. l. 60 XX w. z boiskiem do gier sportowych, ośrodkiem sportów wodnych basenem i przystanią dla sportów wodniackich (kajaki, łodzie, rowery wodne) pod opieką sekcji żeglarskiej LIGI OBRONY KRAJU KOPALNI HALEMBA-WIREK; kampingami (od 1969) i parkingiem na 50 samochodów; od 1979 z uruchomioną tzw. zielona linia (kursy autobusowe 3 x w tygodniu).
APK, zesp. KM PZPR, Ruda Śl., sygn. 422, 423, 426, 430, 433.


Na pierwszym planie Bernard Koziołek, na drugim Andrzej i Blanka Wolnicowie, Teresa Steuer

CZWARTA KOLONIA

, pierwotna nazwa ►PAKUŁY ALBERTA ULICA

CZWARTA NIWA

, łąka plebana kochłowickiego na  granicy► KOCHŁOWIC ►PANEWNIK i ►STAREJ KUŹNICY.

B. i A. Podgórscy, Nazwy terenowe i miejscowe w Rudzie Śląskiej : od Abesynii do Żylety : leksykon toponimiczno-ojkonimiczny z antologią tekstów źródłowych, Ruda Śląska,  Szczecin :2014.

CZWARTAKÓW

Ulica w pn. cz. dz. Halemba, do 1976 cz. ul. Armii Ludowej (zob. ►NOWY ŚWIAT), i ►PIERWSZEGO MAJA; jedna z trzech – upamiętniających polskie wojska konne z różnych epok historycznych; u wylotu ul. okaz dębu bezszypułkowego (ponad 100 l); mieszkańcy; Franciszek ►KRZYŚCIK, Alojzy ►STEUER, Józef ►STEUER

I. i J. Kołodziejowie et al., Ruda a zielona : trasy turystyczno-edukacyjne o charakterze przyrodniczo-historycznym w Rudzie Śląskiej i okolicy / red. Adam K. Podgórski  Cz. 1, Ścieżki piesze, Ruda Śl. 2008.

Pomnik przyrody - dąb przy ul.Czwartaków

Ogród przy ul.Czwartaków

 

 

Prześlij wiadomość.

 

 

ABCDEFGHIJKLŁMNOPRSŚTUVWZŹŻ

 

Poprawiony: wtorek, 30 sierpnia 2016 20:12