MAŁY LEKSYKON HALEMBSKI

 

ABCDEFGHIJKLŁMNOPRSŚTUVWZŹŻ

 

A

 

UŻYTE ZNAKI I SKRÓTY

* urodził się

zmarł

odsyłacz

APK Archiwum Państwowe Katowice

czł.  członek

dł. długość

dyw. dywizja

ks. ksiądz

OFM - Franciszkanie

RKS Robotniczy Klub Sportowy

Wlkp. Wielkopolski

tys. tysiąc

zesp. zespół

zob. zobacz

MPJ -  Mistrzostwa Polski Juniorów

MPJM - Mistrzostwa Polski Juniorów Młodszych


 

 

A4

,najdłuższa polska autostrada, znajdująca się w pd. cz. kraju, ok. 670 km.z Jędrzychowic na granicy pol.-niem. do Jarosławia Stanowi polski odcinek drogi międzynarodowej E40 oraz E462 na odcinku Mysłowice-Balice. Przebiega pn. skrajem ►HALEMBSKIEGO LASU; na terenie ► KŁODNICY (► KOCHŁOWICKIE WZGÓRZA)  pd.-wsch. tworzy granicę pomiędzy ► ► HALEMBĄ a ► KOCHŁOWICAMI; od przecięcia z pn. odcinkiem ul. ► HALEMBSKIEJ do przecięcia  ►DROGI CHUDÓW – ZABRZE, w ► BIELSZOWSKIM LESIE tworzy granicę pomiędzy ►HALEMBĄ i Bielszowicami.

wikipedia (dostęp z 21.07.2014)


A-4, z lewej strony Las Halembski i Wzgórze Artura

Więcej zdjęć tutaj

ABRAHAM PROMNITZ

(1575/78-27.09.1612, Pszczyna), baron czeski, baron pszczyński, syn ►KAROLA PROMNITZA; od 1591 lennik cesarza Rudolfa II, do 1594 wraz z ►ZYGFRYDEM PROMNITZEM współrządca ►PSZCZYŃSKIEGO WOLNEGO PAŃSTWA STANOWEGO; w 1592 wraz z Zygfrydem Promnitzem wprowadził jako jedyną obowiązującą na całym obszarze państwa religię protestancką (zob. ►PROTESTANCI W HALEMBIE KŁODNICY, STAREJ KUŹNICY) ; od 1609 starosta dla Górnego Śląska; reorganizator administracji i gospodarki.

Lit. J. Polak, Poczet panów i książąt pszczyńskich / . Cz. 1, Od Heleny Korybutówny do Jana Erdmanna Promnitza.. Pszczyna 2007; Słownik biograficzny Ziemi Pszczyńskiej / [red. Alojzy Lysko], Pszczyna 1994


A’ CONTO

, młodzieżowy zespół wokalno-instrumentalny przy ►MŁODZIEŻOWYM DOMU KULTURY W HALEMBIE (l. 70 XX)., występował m.in. na akademii z okazji święta BARBÓRKI (1977)

APK, zesp. Komitet Miejski Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej w Rudzie śl., sygn.: 427, 430.

ADAMIOK Ryszard

(*02. 04. 1915, Czechowice k. Gliwic-†04.07.1942, Auschwitz). absolwent  Miejskiej Szkoły Handlowej W Katowicach- Zawodziu , podoficer rezerwy; sekretarz ►TOWARZYSTWA GIMNASTYCZNEGO SOKÓŁ W HALEMBIE (1934-1935); ►uczestnik rewindykacji Zaolzia; nauczyciel  Przysposobienia Wojskowego w Śląskich Technicznych Zakładach Naukowych (1939), aresztowany przez gestapo 25.04.1942 we własnym mieszkaniu ,za działalność w ruchu oporu (kolportaż prasy podziemnej) na terenie m.in. Halemby; na karę śmierci został skazany natychmiast po przewiezieniu do obozu koncentracyjnego i został rozstrzelany. Syn Franciszka ►A.

APK , zesp. Urząd Wojewódzki Śląski  Wydział Oświecenia Publicznego i Wyznania Religijnego akta osobowe A.R; Materiały do dziejów okupacji hitlerowskiej w Rudzie Śląskiej oprac. przez Jana Stefana Dworoka w Zbiorach Specjalnych Biblioteki Śląskiej, sygn. R.1840 III, R. 1841 III.

ADOLF HITLER STRASSE

, w okresie okupacji hitlerowskiej nazwa MIKOŁOWSKIEJ ULICY w STAREJ KUŹNICY

. Kopiec Ruda Śląska: zarys dziejów. Cz. 3, Kochłowice, Bykowina, Halemba, Kłodnica, Stara Kuźnica, Wirek. Ruda, 2009.

AGNIESZKA ŚWIĘTA

, figura św.;  nabyta w l. 20. XX w. (po raz pierwszy w protokole wizytacyjnym z 1927) prawdopodobnie dla jednej z licznych w ►MATKI BOSKIEJ RÓŻAŃCOWEJ organizacji młodzieżowych; obecnie w galerii  figur na balkonie.

AKAD, sygn, AL00786


ŚW. Agnieszka

AKCJA KATOLICKA

Na Górnym Śląsku pierwsze struktury A.K, (►KATOLICKIE STOWARZYSZENIE MŁODZIEŻY MĘSKIEJ Liga Katolicka) rozpoczął administrator ks. August Hlond. W ►MATKI BOSKIEJ RÓŻAŃCOWEJ PARAFII jej zalążki stworzył ks. Paweł ►LEX; od 1934. w ramach parafialnego oddziału A.K. działały Katolickie Stowarzyszenie Młodzieży MĘSKIEJ i ► KATOLICKIE STOWARZYSZENIE MĘŻÓW; po II wojnie światowej działalność A.K. została zakazana przez władze komunistyczne; obecnie jej struktura funkcjonuje w ►BOŻEGO NARODZENIA PARAFII.

A. Brzezina [i in.] Halemba.historia i teraźniejszość parafii Matki Boskiej Różańcowej Ruda Śląska 1997

AKROBATYKA SPORTOWA

, dyscyplina sportowa, w okresie międzywojennym okazjonalny udział w pokazach gimnastycznych gniazda ►TOWARZYSTWA GIMNASTYCZNEGO SOKÓŁ HALEMBA; od I dekady XXI w. sekcja w strukturach ► KATOLICKIEGO PARAFIALNEGO KLUBU SPORTOWEGO HALEMBA, zrzeszona w Polskim Związku Akrobatyki Sportowej (działacze -  trenerzy: Danuta Wodarska,  Dorota Kies, Henryk Świerc); osiągniecia: 1 (0-0-1) medal MPJ: 3 m dwójka mieszana Oliwia Hałupka-Łukasz Wojtaszczyk (2013); 6 (1-4-1) medali  MPJM (2012-2013): 1m.: trójki Adrianna Woźnica Aleksandra Janoszek-Julia Nawrat (2013) 2 m dwójki: Anna Rzepka-Laura Golińska (2012), trójka Zuzanna Początek,  Marta Wandzik, Laura Golińska (2012) dwójka mieszane Oliwia Hałupka-Łukasz Wojtaszczyk (2012), dwójki Aleksandra Janoszek-Julia Nawrat (2013), 3 m:, dwójki Adrianna Woźnica – Anna Rzepka (2013). 2 (0-2-0) medale OOM: 2 m: dwójki Laura Golińska-Marta Wandzik (2011), trójki:  Laura Golińska-Marta Wandzik, Anna Martyńczuk (2011); najmłodsi adepci a. s. rokrocznie uświetniają występami ►FESTYN PARAFIALNY.

Źródła i literatura: strona internetowa Polskiego Związku Akrobatyki Sportowej (dostęp z 24.01.2014), Kronika sportu polskiego 2011 / [red. nacz. Bogdan Chruścicki], Warszawa 2012.

Na pierwszym planie Karolina Żur, na drugim: Kinga Marek, Wiktoria Mystiak - zawody w Belgi (2015)

Zawody w Belgi (2015) u góry- Emilia Biernat, u dołu Karolina Żur

Katolicki Parafialny Klub Sportowy „Halemba” kliknij tutaj

ALEKSA Paweł

(18.05.1910*Kochłowice-†1972, Buffalo), zakonnik OFM; święcenia kapłańskie (1935) w Panewnikach; na misjach w Japonii; w okresie II wojny światowej służba wojskowa w Wehrmachcie; lokalista w ►KŁODNICY (I-III 1945), do 1951 w parafiach k. Gorzowa Wlkp; wyemigrował do USA.

M. Grychtoł [et al.]. Krzyża znak naszą chlubą : 1949-2009 - 60 lat kościoła pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Kłodnicy. Ruda Śląska – Kłodnica 2010

ALEKSY TURZO.

(*1489-†1543), baron. Pan na  Pszczynie (1517-1525), pierwszy rządca ustanowionego przez Ludwika Jagiellończyka – króla Czech i Węgier ► PSZCZYŃSKIEGO WOLNEGO PAŃSTWA STANOWEGO (którego pn. granica sięgała rz. ►KŁODNICY) podarowanego ►Janowi VI Turzo; współwłaściciel najbogatszej w Europie spółki górniczej Turzo-Fugger, wsławił się intensywnym poszukiwaniem tu rudy żelaza, rozwijaniem kuźnic oraz handlu tranzytowego.

J. Polak Poczet panów i książąt pszczyńskich. Cz.1. Od Heleny Korybutówny do Jana Erdmanna Promnitza.Pszczyna 2007.

ALINA

.niem, Aline Grubbe, kopalnia na Mrówczej Górce; nadana z  1843 uruchomiona w 1904, połączona kolejką z szybem Aschenborn w ►WIRKU, eksploatowana z kopalnią Błogosławieństwo Boże; do 1924 w ►DWORSKIM OBSZARZE HALEMBA-KŁODNICA właścicielem był ►HUGO I HENCKEL VON DONNERSMARCK; przydzielona gminie Nowa Wieś; do 1940 nieczynna; uruchomiona przez władze hitlerowskie, czynna do 1945; dała nazwę obszarowi leśnemu A. i ulicy.

B i A. Podgórscy, Nazwy terenowe i miejscowe w Rudzie Śląskiej : od Abesynii do Żylety : leksykon toponimiczno-ojkonimiczny z antologią tekstów źródłowych, Ruda Śląska, Szczecin 2014.

ALINA

, las A. ; pn. połać ►HALEMBSKIEGO LASU, na granicy ►HALEMBY i ► WIRKA w pobliżu ul Wyzwolenia.

B i A. Podgórscy, Nazwy terenowe i miejscowe w Rudzie Śląskiej : od Abesynii do Żylety : leksykon toponimiczno-ojkonimiczny z antologią tekstów źródłowych, Ruda Śląska, Szczecin :2014.

ALINA

, zob. ARTUR

ALODIALNY LAS

, do 1939 urzędowa nazwa 116 ha ►BIELSZOWSKIEGO ,► HALEMBSKIEGO) LASU) , położonego w zach. cz. gminy ►HALEMBA; administrację sprawował ►ZARZĄD RESZTEK DÓBR RYCERSKICH HALEMBA-BIELSZOWICE.

APK zesp. Skarboferm, sygn. 945.


ZEZWOLENIE NA POLOWANIE W ALODIALNYM LESIE WYSTAWIONE PRZEZ ZARZĄD  RESZTEK DÓBR   RYCERSKICH HALEMBA – BIELSZOWICE dla dyr. kop. BIELSZOWICE Vogta (1937)

ALOJZJANIE

,zob ►TOWARZYSTWO ŚW. ALOJZEGO W HALEMBIE

ALTDORFSTRAßE

, w l.1919-1921 nazwa ►ROLNICZEJ Ulicy

inf. Justyny Galeja.

ALTHAMMER

, obowiązująca do 1922 i w l. 1939-1945 nazwa ►STAREJ KUŹNICY

ALTMANNA SKŁADY

, zob. ► GORZELNIA W STAREJ KUŹNICY.

AMFITEATR

, jeden z obiektów w ►DOLINIE KŁODNICY, powstał 1972 z muszlą koncertową; 3 tys. miejsc; imprezy rozrywkowe z okazji świąt 1 Maja, 22 lipca; po 1990 podupadł; w jego miejscu znajduje się ►AQUADROM.

J. Dworak, A, Ratka, Ruda Śląska .  Przewodnik Ruda Śl., 1985.

Amfiteatr

ANHALT-CÖTHEN

, niemiecka rodzina arystokratyczna , należąca  do wyższej szlachty Rzeszy; genealodzy niem. wywodzą ją od Albrechta Niedźwiedzia; od 1215 w nazwie nawiązuje do zamków A. (k. Halle); I C.; od XVI w. A. przeszli na protestantyzm; panowie na Pszczynie od 1765, zasłużyli się w tworzeniu podwalin pod industrializację Ziemi Pszczyńskiej; likwidowali nierentowne jednostki gospodarcze (m.in. w ►STAREJ KUŹNICY; w miejscu  Kuźnic wprowadzali wielkopiecowe huty), pocz., w sprawach społecznych konserwatywni pod wpływem reform ustrojowych zmienili politykę – m.in. wprowadzili ► UWŁASZCZENIE CHŁOPÓW W STAREJ KUŹNICY, edykt  o wykupie powinności feudalnych itd. Linia wygasła w 1846; przedstawiciele ►FRYDERYK  ERDMANN, ►Fryderyk Ferdynand  ►HENRYK, ►LUDWIK A.

J.Polak Poczet panów i książąt pszczyńskich. Cz. 2, Od Fryderyka Erdmanna Anhalta do Jana Henryka XV Hochberga. Pszczyna 2007.

ANNA ŚWIĘTA

, witraż (wykonany ok. 1890 przez firmę Kliem z Raciborza) po pr. stronie ołtarza gł., w ►MATKI BOSKIEJ RÓŻAŃCOWEJ KOŚCIELE  W HALEMBIE; przedstawia A. Ś. W rzadko spotykanym w ikonografii układzie z Najświętszą Maryją Panną (dziewczynką).

Lit.W. Szołtysek, Święci  u Matki Bożej Różańcowej, “Paciorki Nadziei”, 2002, nr 11.


ŚW. Anna

ANTONI ŚWIĘTY

, figura z drewna, rzeźbiona; przedstawia św. A. Padewskiego z dzieciątkiem; w okresie przedsoborowym eksponowana w lewym bocznym ołtarzu ►KOŚCIOŁA MATKI BOSKIEJ RÓŻAŃCOWEJ W HALEMBIE; od końca l. 90. XX w. przeniesiona do galerii balkonowej; w przeszłości w parafii istniał kult A.Ś.

AKAD, akta lokalne parafii Matki Boskiej Różańcowej w Halembie;  A. Brzezina [i in.] Halemba. historia i teraźniejszość parafii Matki Boskiej Różańcowej Ruda Śląska 1997r


ŚW. Antoni Padewski

ANTOŃCZYK Augustyn

(*12.05.1907, Halemba- †24.10.1945, Chorzów), sportowiec  (1925-1926) w ► STOWARZYSZENIU MŁODZIEŻY POLSKIEJ, (1930-1933) RKS ► GWIAZDA HALEMBA; najlepszy lewoskrzydłowy piłkarz w międzywojennym ►RUCHU SPORTOWYM ►HALEMBY.

Lit. T. Wawoczny, Leksykon piłkarzy GKS Grunwald Ruda Śląska, Ruda Śląska 2005.

Antończyk Augustyn

APOSTOLSTWO DOBREJ ŚMIERCI

Grupa  modlitewna działająca przy BOŻEGO NARODZENIA PARAFII na osiedlu HALEMBA II, powstała 5.06,2006; 70 czł. (2012) Zelatorką jest Halina Osman, a zastępcami Stanisława Lipska oraz Jan Ligurski. Opiekunem grupy jest ks. prob. Ryszard Kokoszka; szczególne nabożeństwo do Matki Bożej Bolesnej (różaniec) i Św. Józefa;  celem jest wzrastanie w dobru, w gotowości na śmierć w każdej chwili życia.

Strona internetowa parafii Bożego Narodzenia w Halembie II.kliknij tutaj

APOSTOLSTWO MODLITWY

, jedno z 10 bractw nabożnych figurujących w protokole powizytacyjnym ► MATKI BOSKIEJ RÓŻAŃCOWEJ PARAFII W HALEMBIE z 1915; jego tradycje zostały przejęte z ►TRÓJCY PRZENAJŚWIĘTSZEJ W KOCHŁOWICACH parafii; po 1922 prawdopodobnie zaprzestało działalności.

A. Brzezina [i in.] Halemba. historia i teraźniejszość parafii Matki Boskiej Różańcowej Ruda Śląska1997.

APTEKI

, do pocz. 60 XX w. mieszkańcy ►HALEMBY korzystali z usług farmaceutycznych głównie w Wirku (Nowej Wsi); pierwsza nadal istniejąca a. w dzielnicy powstała na pocz. l. 60 XX w. przy ul. ►GRODZKIEJ 4;  druga  w l. 80 XX w. na ►HALEMBIE II w ramach ►CENTRUM HANDLOWEGO; obecnie sieć obejmuje 6 aptek; Avicenna, Melisa Sp. J. Chrabka i wspólnicy (ul. ►MAKUSZYŃSKIEGO), Max-Medicum przy ul. ►KŁODNICKIEJ, Magiczna i Nowa Kamiński i Sp SA, Wola (Osiedle Halemba II).

AQUAPARK

, nazwa kompleksu sportu i rekreacji wodnej; własność Spółki Park Wodny budowany od X 1911. otwarty 8.12.2013; koszt 119 mln zł.; 11 basenów (w tym pływacki 25 m z 4 torami;) 6 zjeżdżalni, tuba dla płetwonurków w 3 strefach: rekreacji, sportu i saunarium. W planach budowa boiska do squascha.  W jednym momencie z atrakcji a. może korzystać ok. 1300 osób.


Aquadrom (wygląd od strony ul Kłodnickiej)

Budowa tutaj

Więcej zdjęć tutaj

http://www.aquadrom.pl/

ARMIA KRAKÓW

, jednostka wojska pol. w okresie międzywojennym; występowała pod zakonspirowaną nazwą Kierownictwo Ćwiczeń Antoni, utworzona 23.03.1939; terenem jej działania była pd-zach. Polska. (d-ca Antoni► SZYLING); jej celem była m.in. obrona przemysłowego Górnego Śląska; 1.09.1939 zajęła pozycję obronną na linii Górny Śląsk- Mikołów-Pszczyna – Bielsko (260 km odcinek pasa granicznego); w jej składzie była m.in. ►DWUDZIESTA TRZECIA (23) DYWIZJA PIECHOTY, ►GRUPA FORTECZNA OBSZARU WAROWNEGO ŚLĄSK, z podległymi im jednostkami i stanowiskami bojowymi; pierwszą wielką bitwę stoczyła pod Wyrami; przeszła szlak bojowy do Tomaszowa Lubelskiego, gdzie po przegranej 20.09. 1939 bitwie skapitulowała.

W Steblik. Armia "Kraków" 1939 , Warszawa 1989; J. Przemsza-Zieliński, Śląski front '39 : obrona Śląska i Zagłębia Dąbrowskiego we wrześniu 1939 roku / Sosnowiec-Katowice 1999

ARMII CZERWONEJ DZIAŁALNOŚĆ W 1945

, wojska 59 dyw. Frontu Ukraińskiego; wkroczyły do ►HALEMBY 28.01.1945 we  wczesnych godzinach porannych od strony Gliwic; działania militarne na granicy Nowej Wsi i Halemby przy ówczesnej ul. 3 Maja zorganizowały krwawą zasadzkę na przesuwającą się z pn. w kierunku Mikołowa kolumnę wojsk niemieckich dowodzoną przez lejtnanta Wojatzky, konwojującego w rejon Mikołowa lawetę samobieżną typu Hornisse ; ostrzał artyleryjski od lasu makoszowskiego w kierunku ►NOWY ŚWIAT wyniku działań zbrojnych poległo ok. 16 żołnierzy sowieckich pochowanych w 2 zbiorowych mogiłach na ►CMENTARZU PARAFIALNYM W HALEMBIE; ; działania kryminalne: egzekucja 34 mieszkańców miejscowości; zamordowanie 8 jeńców włoskich. podpalenia, grabieże; ►DEPORTACJE  ludności cywilnej ze ►STAREJ KUŹNICY do ZSRR; Pobyt wojsk sowieckich zakończył się późną wiosną 1945.

A. Brzezina [i in.] Halemba. historia i teraźniejszość parafii Matki Boskiej Różańcowej Ruda Śląska 1997; G.Gunter., Letzter Lorbeer : Vorgeschichte : Geschichte der Kampfe in Oberschlesien von Januar bis Mai 1945 . Darmstadt - Augsburg 1974. S. Kiermes,  55 rocznica halembskiej tragedii II wojny światowej.Paciorki nadziei 2000 nr 1.

Spis oddziałów niemieckich biorących udział w zasadzce 29.01.1945 roku

ARMII KRAJOWEJ ULICA

, wcześniej Druga Kolonia, ks. Pawła ►STELMACHA, Georgija Dymitrowa; przecznica dł. ok. 400 m, łącząca ul. ►HARCERSKĄ i Ks. Pawła ► LEXA; do końca l. 60. XX w. przecinana przez tory kolejowe linii kopalnia Bielszowice – KOPALNIA ► HALEMBA-NOWY WIREK; siedziba FIRMY POGRZEBOWEJ ►HOFFMAN.

B. Kopiec Ruda Śląska : zarys dziejów. Cz. 3, Kochłowice, Bykowina, Halemba, Kłodnica, Stara Kuźnica, Wirek. – Ruda, 2009.

Dom weselny przy ul.Armii Krajowej (1918)

ARMII LUDOWEJ

, w l. 1955-1991 nazwa ulicy ►NOWY ŚWIAT.

B. Kopiec Ruda Śląska : zarys dziejów. Cz. 3, Kochłowice, Bykowina, Halemba, Kłodnica, Stara Kuźnica, Wirek /. – Ruda, 2009.

ARMIS

, kolonia A., pierwotna nazwa kolonii ►KĄTY (występuje na mapie ► HARNISCHA z 1795 r.)

J. Kołodziej, Jesteśmy z żelaza czyli rzecz o Starej Kuźnicy i Kłodnicy , Ruda Śląska 2009

ARTUR

szyb kopalniany; w l. 1964-1992 należał do kopalni Halemba (zob. ► HALEMBA-NOWY WIREK KOPALNIA); Nazwa na cześć Artura ► HENCKEL VON DONNERSMARCK, także Alina, Gliniki., Graf Artur; prace rozbiórkowe firmy Kozubek; przejęty z Kopani Nowy Wirek; nieudaną próbę przyłączenia  obiektu do gminy Halemba podjął w 1931 r. ks. Paweł ►LEX; nazwą A. ochrzczono jeden z bunkrów ►ZESPOŁU WAROWNEGO ŚLĄSK.

L. Kuś, R. Marek, 10 lat Kopalni Węgla Kamiennego "Halemba". Ruda Śląska, lipiec 1967 r


Artura Szyb (na pierwszym planie Irena Mańka z synem Piotrem, ok. 1969)


ARTURA WZGÓRZE

, wzniesienie 300, 3 m. n.p.m. w obrębie ►KOCHŁOWICKICH WZGÓRZ; pierwotnie nazwa  ograniczała się do pn. stoku; w okresie przedindustrialnym teren eksploatacji rudy żelaznej, piasków formierskich; kamieniołomy; od 1904 eksploatacja pokładów węgla kamiennego (zob. ►ARTUR), w l. 30 XX w.  budowa schronów w ►OBOZIE  WAROWNYM ŚLĄSK; w XXI w przecięte autostradą ► A-4; na pn. wsch. zboczu A.W. odkrycie archeolog. (małżeństwa Lucjana i Jadwigi Wodarzów) osady z VIII w. n.e.

B. i A. Podgórscy, Nazwy terenowe i miejscowe w Rudzie Śląskiej : od Abesynii do Żylety : leksykon toponimiczno-ojkonimiczny z antologią tekstów źródłowych, Ruda Śląska, Szczecin :2014;

ARTUR   HENCKEL VON DONNERSMARCK

(٭1836, Siemianowice- †27.07.1921, Wolfsburg/Karyntia), hr., podskarbi cesarsko-królewski, kawaler zakonu maltańskiego; jeden ze współzarządców fideikomisu bytomskiego; przed śmiercią wraz z ►EDWINEM HENCKEL VON DONNERSMARCK i ►ŁAZARZEM HENCKEL VON DONNERSMARCK wyraził zgodę na przyłączenie ►STAREJ KUŹNICY do ►MATKI BOSKIEJ RÓŻAŃCOWEJ PARAFII W HALEMBIE; od jego imienia wywodzi się nazwa szybu A.

AKAD, sygn, AL00786; A.Kuzio-Podrucki Henckel von Donnersmarckowie : kariera i fortuna rodu, Bytom 2003.

AS

, restauracja zał. 1998, w gmachu ►HALI SPORTOWEJ MIEJSKIEGO OŚRODKA SPORTU I REKREACJI IM. RUDZKICH OLIMPIJCZYKÓW, przy ►KŁODNICKIEJ ULICY; kierownictwo sprawuje HAGA S.C. Gabriela Glistak, Henryk Fic((obecnie ustępuje ze spółki); imprezy typu Hardstyle Edition (2010); konferencja naukowa dotycząca  Tragedii halembskiej w styczniu 1945; miejsce zebrań organizacji społecznych m.in.► KOŁA ZWIĄZKU GÓRNOŚLĄSKIEGO W HALEMBIE; specjalizuje się w daniach cateringowych.


AS ( na drugim planie Hala Sportowa przy ul Kłodnickiej)

ASNYKA

, ulica, bocznica ul ►SKARGI PIOTRA KSIĘDZA ,pierwotnie  Józefa Piernikarczyka , 250 dł.; domki jednorodzinne, hurtownia ► MIRA (1993), prymitywne boisko  piłkarskie.

Lit.  B. Kopiec, Ruda Śląska : zarys dziejów. Cz. 3, Kochłowice, Bykowina, Halemba, Kłodnica, Stara Kuźnica, Wirek / Ruda, 2009.

ASTRA,

Ministrancki  KS przy ►BOŻEGO NARODZENIA PARAFII NA OSIEDLU ►HALEMBA II, zał. V 1999; organizacja wolnego czasu ministrantom poza służbą i nauką w szkole; sekcje /2004/, koszykówki, siatkówki, piłki nożnej, tenisa stołowego; pierwszy opiekun ks.Paweł Bubalik. Osiągnięcia: 1 m. w Ogólnopolskim Turnieju (piłki nożnej) Parafialnych Klubów Sportowych (2002, 2003)

Lit. Paciorki Nadziei 2004, nr 3; 5 lat MKS Astra Halemba strona internetowa www.ministranci.archidiecezja.katowice.pl


Ministrancki Klub Sportowy Astra –drużyna piłki nożnej


Ministrancki Klub Sportowy Astra –drużyna piłki nożnej

AUGUSTA CZARNYNOGI IM SZLAK TURYSTYCZNY

, znakowany turystyczny szlak pieszy, nr 7085, żółty dł. 12,2 km w województwie śląskim; biegnie  z Chorzowa Batorego PKP przez Stare Panewniki do  ►STAREJ KUŹNICY. Nosi imię Augusta Czarnynogi,  (1905-1981) zasłużonego działacza turystycznego, niepodległościowego z Lipin, pracownika huty Pokój w Rudzie Śl-Nowym Bytomiu.

A.Ratka, Turystyka i krajoznawstwo w Rudzie Śląskiej w latach 1924-1993 : od kół PTT i PTK do oddziału PTTK . Ruda Śl. 1994.; wikipedia.


AUSCHWITZ III

(Monowice) - ALTHAMMER ARBEITS LAGER, jeden z podobozów hitlerowskiego obozu koncentracyjnego A.; w 1940  obóz pracy przymusowej dla ludności polskiej z Wielkopolski zatrudnionych przy budowie ►ELEKTROWNI HALEMBA; od 1942 otoczony drutem kolczastym obóz jeniecki dla żołnierzy radzieckich; od 1943 włoskich; od IX 1944 do-1945 filia obozu koncentracyjnego (komendant Hans Mirbeth) ; otoczony podwójnym drutem kolczastym więźniowie żydowska ludność z getta łódzkiego, Węgier, Francji, Czechosłowacji, Austrii, przeciętny stan obozu 500 osób; 20 zamordowanych; pewna liczba osób przetransportowana do Birkenau, cz. ewakuowana, cz. wyzwolona; po zakończeniu ► DRUGIEJ WOJNY ŚWIATOWEJ teren ► OBOZU PRACY,  tzw. ►BARAKI; miejsce upamiętnione (2005).

Auschwitz od A do Z : ilustrowana historia obozu / [aut. haseł Piotr M. A. Cywiński, Jacek Lachendro, Piotr Setkiewicz], Oświęcim 2013

Więcej zdjęć tutaj

AUTOBUSOWE LINIE

Obecnie dzielnicę Halemba. przecina 14 autobusowych linii dziennych (82, 98. 120, 130, 144, 146, 147, 155, 177, 198, 255, 682, 689, 982) oraz 1 nocna (130 N), obsługiwane przez pojazdy KZK GOP MZK Tychy; trasy tych linii przebiegają przez 8 ulic, przy których ustawiono 22 przystanki autobusowe; zajezdnia przy SOLIDARNOŚCI ULICY z końca l. 60 XX w.

Historia Pierwsza prywatna a. l. z Nowego Bytomia do Orzesza z 12 kursami jazdy (po 6 w każdą stronę) biegła przez  ►HALEMBĘ w 1927; Przystanki ustanowiono  przy ►POCZCIE i restauracji Roberta Noconia; w l.30 XX w. (wg. relacji Stanisława Witały) utworzono linię a. pomiędzy Kochłowicami (przez Kłodnicę) do Knurowa (brak szerszych informacji na jej temat); po ►DRUGIEJ WOJNIE ŚWIATOWEJ,  do końca l.40. XX w. Halemba nie miała połączeń autobusowych; pierwsza linia nr 39 została uruchomiona w 1949; kolejne  połączenia to nr 97   Kłodnica-Piekary Śląskie przez Wirek-Rudę Śląską –Bytom; nr 68 Wirek –Orzesze; w l.60 XX w. uruchomiono linię 82 Tychy-Bytom; w połowie tej dekady XX w. powstały połączenia ►HALEMBY II  z  Katowicami przez Wirek – linia 130 bis; przez Kłodnicę nr 177, ze Szczygłowicami i Katowicami nr 130, w l.1973-1974 powstało połączenie z Chorzowem nr 144, uruchomiono 2 linie okrężne 155 i 255 wokół Rudy Śląskiej jednocześnie zaczęto proces likwidacji niektórych linii m.in. ze względów ideologicznych połączenia z Piekarami Śląskimi; do 1990 przewóz na a.l. był całkowicie podporządkowany Wojewódzkiemu Przedsiębiorstwu Komunikacyjnemu w Katowicach; aktualnie KZK GOP i kilku pomniejszym przewoźnikom oraz Miejskiemu Przedsiębiorstwu Komunikacyjnemu w Tychach (linia 82); w XXI w. ze względów ekonomicznych  uległa likwidacji linia  do Orzesza (wcześniej sukcesywnie skracana), uznana za niepotrzebną przez władze samorządowe Orzesza.  Przez Halembę kursowały także autobusy Państwowej Komunikacji Samochodowej (PKS).

Gazeta Urzędowa Województwa Śląskiego 1927 nr 18; Jan S. Dworak, Antoni Ratka. Ruda Śląska : przewodnik /; strona internetowa KZK GOP.


Zajezdnia Autobusowa przy ul Solidarności

Więcej zdjęć tutaj


Przystanek autobusowy Wawrzynek przy ul Pierwszego Maja


AVE

, chór założony w V. 1997 przy ►MATKI BOSKIEJ RÓŻAŃCOWEJ PARAFII w Rudzie Śląskiej ► HALEMBIE, od 1998 zrzeszony w Polskim Związku Chórów i Orkiestr; 42 (1997) - 46 osób (2012); inauguracja działalności wokalnej 20.10.1997 z okazji peregrynacji obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej  występy międzynarodowe (Austria, Słowacja) bogaty repertuar o zróżnicowanym stopniu trudności. 160 utworów kompozytorów polskich i zagranicznych; tradycyjne koncerty bożonarodzeniowe, z okazji św. Cecylii; prezesi: Justyna Czaja, Józef Szymeczko; dyrygenci: Bogusława Segiet, Grzegorz Kamieński , Adrian Lewandowski.

J. Galeja, Bractwa i stowarzyszenia w Halembie, w: Rudzki Rocznik Muzealny 2006, Ruda Śl. 2007.


AWARYJNE OSIEDLE

,Bloki Awaryjne; o. przy ul. ►PIERWSZEGO MAJA i Kazimierza ► BRODZIŃSKIEGO; pierwotnie zaplanowane na 213 mieszkań i 15 bloków wybudowane, w l. 1959-1960 przez Kopalnię Halemba; realizowane w dwóch rzutach rozrosło się; składa się ze starszej części zach.; i nowszej wsch.; w przeszłości m.in.: siedziba ►PRZEDSZKOLA, ►KLUBU TECHNIKI i RACJONALIZACJI; kiosk z artykułami spożywczymi.

L. Kuś, R. Marek, 10 lat Kopalni Węgla Kamiennego "Halemba" : Ruda Śląska, lipiec 1967 r Turystyczno – edukacyjna ścieżka piesza o charakterze przyrodniczo - historycznym pn. „Halembskie dęby, Halembski Młyn i halembskie stawy” w dzielnicy Halemba miasta Rudy Śląskiej oraz przyległych okolic Borowej Wsi miasta Mikołowa opracowana w ramach projektu Rudzkiego Towarzystwa Przyjaciół Drzew „Ruda A Zielona” współfinansowanego przez Fundusz Inicjatyw Obywatelskich. Koncepcja, oprac.i Red.: Adam K. Podgórski Ruda Śląska 2008 strona internetowa www.rtpd.eu/pdf/s08_halembskiedeby (dostęp 30.03.2013)


Bloki Awaryjne (od strony ul Pierwszego Maja)


Bloki Awaryjne (od strony ul Pierwszego Maja)

AZYL

, popularna nazwa wybudowanych w l.30. XX w. przez ►GMINĘ HALEMBA  dwóch domów wielorodzinnych dla bezrobotnych zlokalizowanych przy ul  ►ŁUŻYCKIEJ i ► MŁYŃSKIEJ.

B. i A. Podgórscy, Nazwy terenowe i miejscowe w Rudzie Śląskiej : od Abesynii do Żylety : leksykon toponimiczno-ojkonimiczny z antologią tekstów źródłowych, Ruda Śląska,  Szczecin :2014.

Budynek przy ul.Młyńskiej

 


Prześlij wiadomość.

 

 

 

ABCDEFGHIJKLŁMNOPRSŚTUVWZŹŻ

 

Poprawiony: sobota, 13 lutego 2016 22:30